Cirit-birit yang kerap bermaksud membuang air besar dengan najis yang longgar atau berair 3 kali atau lebih sehari, dan ini berlaku dalam beberapa hari. Anda mungkin bertanya kepada diri sendiri: Adakah cirit-birit yang kerap merupakan tanda kanser? Dalam kebanyakan kes, cirit-birit yang kerap disebabkan oleh isu biasa dan tidak berbahaya seperti jangkitan, keracunan makanan, intoleransi makanan, tekanan, tindak balas terhadap ubat-ubatan atau sindrom usus yang merengsa. Walau bagaimanapun, dalam kes yang jarang berlaku, cirit-birit yang kerap adalah tanda kanser atau tanda bahawa rawatan kanser menjejaskan badan.
Artikel ini menerangkan apabila cirit-birit yang kerap mungkin berkaitan dengan kanser dan perkara yang perlu anda lakukan jika anda mengalami cirit-birit yang kerap.
Cirit-birit sebagai simptom kanser langsung
Sesetengah kanser boleh menyebabkan cirit-birit kerana ia menjejaskan sistem pencernaan atau mengeluarkan bahan yang mengubah cara usus berfungsi. Jenis tumor yang boleh menyebabkan cirit-birit termasuk:
- Kanser kolon atau rektum — kanser ini boleh menyebabkan perubahan dalam tabiat membuang air besar, termasuk cirit-birit atau sembelit.
- Tumor neuroendokrin dalam saluran penghadaman — tumor yang jarang berlaku ini boleh mengeluarkan hormon seperti serotonin yang membawa kepada cirit-birit sebagai sebahagian daripada sindrom yang dipanggil sindrom karsinoid (kira-kira 80% penghidap sindrom karsinoid mengalami cirit-birit).
- Tumor pankreas, termasuk jenis jarang seperti VIPoma, yang boleh menghasilkan jumlah peptida usus vasoaktif yang sangat tinggi menyebabkan cirit-birit berair yang kronik.
- Kanser lain yang jarang berlaku seperti beberapa limfoma atau kanser tiroid medula juga boleh menyebabkan cirit-birit.
Walaupun dalam kanser di mana cirit-birit adalah gejala, cirit-birit sahaja bukanlah tanda utama kanser. Cirit-birit biasanya disertai dengan gejala lain seperti penurunan berat badan yang tidak disengajakan, darah dalam najis, sakit perut, atau keletihan.
Cirit-birit semasa atau selepas rawatan kanser
Ramai orang yang menjalani rawatan kanser mengalami cirit-birit bukan kerana kanser itu sendiri, tetapi kerana rawatan:
- Kemoterapi dan terapi radiasi boleh merosakkan sel-sel yang sihat dalam saluran penghadaman dan menyebabkan cirit-birit. Sehingga 60% orang yang menerima beberapa ubat kemoterapi mengalami cirit-birit yang memerlukan pengurusan.
- Imunoterapi atau ubat kanser yang disasarkan boleh menyebabkan keradangan pada usus dan cirit-birit.
- Pembedahan yang melibatkan organ pencernaan boleh mengubah cara usus berfungsi dan membawa kepada cirit-birit.
Cirit-birit yang disebabkan oleh rawatan selalunya bermula selepas rawatan bermula dan mungkin sementara. Dalam sesetengah kes, ia boleh berterusan dalam jangka masa panjang, terutamanya selepas pembedahan atau radiasi ke usus.
Adakah kanser sering menyebabkan cirit-birit?
Data tentang kekerapan kanser menyebabkan cirit-birit sebagai gejala adalah terhad kerana ia jarang berlaku berbanding dengan punca lain. Satu kajian pada orang yang didiagnosis dengan kanser kolorektal melaporkan bahawa kira-kira 29% orang mengalami cirit-birit sebagai salah satu simptom mereka semasa diagnosis, walaupun kebanyakannya juga mempunyai gejala lain seperti sakit perut atau pendarahan.
Sebaliknya, punca cirit-birit lain (jangkitan, ubat-ubatan, isu makanan) berlaku jauh lebih kerap dalam populasi umum.
Tanda-tanda utama cirit-birit mungkin serius
Selalunya cirit-birit tidak berbahaya, tetapi anda harus lebih berhati-hati apabila:
- Cirit-birit berlangsung lebih lama daripada 2-3 minggu
- Cirit-birit adalah teruk (contohnya, lebih daripada 6 episod sehari)
- Cirit-birit mengandungi darah atau lendir
- Cirit-birit datang dengan penurunan berat badan yang tidak disengajakan
- Cirit-birit disertai dengan sakit perut atau demam yang teruk
- Cirit-birit membawa kepada pening, dehidrasi, atau ketidakupayaan untuk mengekalkan cecair
Tanda-tanda ini tidak semestinya bermakna kanser, tetapi ia memerlukan perhatian perubatan segera.
Apa yang perlu anda lakukan jika anda sering mengalami cirit-birit
Berikut adalah langkah yang perlu anda ambil:
1. Pantau gejala anda
Simpan rekod tentang kekerapan anda mengalami cirit-birit, berapa lama ia berlarutan dan sama ada terdapat gejala tambahan seperti sakit, darah atau penurunan berat badan. Rekod ini membantu doktor anda memahami corak dan keterukan.
2. Lawati doktor untuk penilaian
Jika cirit-birit berterusan (lebih daripada 2-3 minggu) atau teruk, pergi berjumpa doktor. Doktor akan bertanya tentang gejala, diet, ubat-ubatan, dan sejarah kesihatan anda. Doktor mungkin mengarahkan ujian berikut:
- Ujian najis untuk memeriksa jangkitan
- Ujian darah untuk memeriksa anemia atau keradangan
- Imbasan pengimejan jika kanser disyaki
- Endoskopi atau kolonoskopi untuk melihat bahagian dalam saluran penghadaman anda
Penilaian perubatan awal membantu menolak keadaan yang serius dan memulakan rawatan yang sesuai.
3. Pertimbangkan pemeriksaan kanser jika anda berisiko
Jika anda berisiko lebih tinggi menghidap kanser tertentu (contohnya, berumur lebih 45 tahun atau mempunyai sejarah keluarga kanser kolorektal), doktor anda mungkin mengesyorkan ujian saringan rutin seperti kolonoskopi.
4. Menguruskan dehidrasi dan diet
Cirit-birit yang kerap boleh menyebabkan dehidrasi dan kehilangan elektrolit. Anda perlu:
- Minum cecair yang mencukupi
- Makan makanan yang kecil dan hambar
- Elakkan makanan dan minuman yang memburukkan cirit-birit, seperti makanan pedas atau minuman berkafein
Doktor anda boleh memberikan nasihat diet khusus berdasarkan diagnosis anda.
