Penyakit buah pinggang menjejaskan badan anda dalam pelbagai cara selain daripada menapis darah. Apabila buah pinggang anda gagal, badan anda bergelut untuk mengekalkan keseimbangan kimia normal, keseimbangan cecair dan imuniti.
Berikut adalah sebab utama mengapa penyakit buah pinggang boleh menyebabkan cirit-birit:
- Perubahan dalam kimia badan. Apabila fungsi buah pinggang merosot, bahan buangan dan asid terkumpul dalam aliran darah anda. Ketidakseimbangan ini boleh mengganggu saluran penghadaman anda, mengubah cara usus anda bergerak, dan membawa kepada najis yang longgar atau cirit-birit.
- Sistem imun yang diubah dan risiko jangkitan. Penyakit buah pinggang lanjutan dan rawatan seperti ubat imunosupresan (digunakan selepas pemindahan buah pinggang) melemahkan pertahanan imun anda. Imuniti yang lemah menjadikan anda lebih cenderung untuk mendapat jangkitan pada usus. Jangkitan pada usus adalah punca cirit-birit yang sangat biasa. Kerana anda mempunyai kurang perlindungan terhadap kuman dalam saluran penghadaman anda, bakteria dan virus lebih mudah menyebabkan cirit-birit. Satu kajian pada orang yang menerima pemindahan buah pinggang mendapati bahawa cirit-birit adalah komplikasi yang kerap disebabkan oleh jangkitan dan kesan ubat pada usus.
- Ubat untuk penyakit buah pinggang. Sesetengah ubat yang anda ambil untuk merawat penyakit buah pinggang atau selepas pemindahan buah pinggang boleh merengsakan usus anda. Ubat yang menekan sistem imun atau ubat antibiotik boleh mengganggu bakteria normal dalam usus. Gangguan ini selalunya membawa kepada cirit-birit.
- Masalah usus yang berkaitan dengan kegagalan buah pinggang. Kegagalan buah pinggang mengubah cara nutrien, air dan elektrolit bergerak melalui usus anda. Apabila usus anda tidak menyerap air dan garam dengan berkesan, najis anda menjadi longgar dan berair.
- Jangkitan dan punca bakteria pada pesakit dialisis. Orang yang menjalani dialisis jangka panjang atau baru memulakan dialisis mendapat cirit-birit lebih kerap apabila mereka juga mempunyai jangkitan bakteria. Jangkitan ini boleh merangkumi pelbagai jenis organisma yang menyebabkan cirit-birit.
Berapa kerapkah penyakit buah pinggang menyebabkan cirit-birit?
Cirit-birit bukanlah gejala biasa penyakit buah pinggang. Tetapi kadang-kadang ia berlaku dalam beberapa kumpulan:
- Orang yang mengalami kegagalan buah pinggang lanjutan memulakan dialisis. Dalam satu kajian terhadap 243 orang yang baru memulakan hemodialisis (satu bentuk dialisis yang digunakan apabila buah pinggang tidak lagi berfungsi dengan baik), kira-kira 19% mengalami cirit-birit selama lebih daripada dua hari. Mereka ini lebih berkemungkinan mendapat jangkitan atau mengambil ubat antibiotik atau ubat steroid pada masa itu. Sesetengah penyelidikan mencadangkan bahawa kadar cirit-birit berbeza mengikut peringkat penyakit buah pinggang (contohnya, Peringkat 3 berbanding Peringkat 5), dengan peringkat yang lebih teruk mempunyai kadar yang lebih tinggi, tetapi bilangan tepat berbeza mengikut kajian dan populasi pesakit. Dalam beberapa ringkasan, cirit-birit ringan mungkin berlaku dalam 10% pesakit dalam peringkat sederhana dan dalam 19% pesakit dalam kegagalan buah pinggang peringkat akhir.
- Orang yang telah menjalani pemindahan buah pinggang. Di kalangan orang yang telah menjalani pemindahan buah pinggang, cirit-birit adalah komplikasi yang sangat biasa, kerana mereka mengambil ubat yang melemahkan sistem imun, meningkatkan risiko jangkitan pada usus.
- Orang yang mempunyai penyakit buah pinggang kronik. Pada orang dengan penyakit buah pinggang kronik yang belum menjalani dialisis, cirit-birit juga berlaku. Cirit-birit biasanya kurang kerap daripada sembelit, tetapi masih cukup biasa sehingga doktor mengiktiraf gejala gastrousus sebagai sebahagian daripada kesan penyakit pada badan.
Mengapa cirit-birit boleh menjadi masalah berbahaya bagi penghidap penyakit buah pinggang?
Jika anda mempunyai penyakit buah pinggang dan anda mengalami cirit-birit, ia bukan sahaja tidak selesa – ia boleh berbahaya.
- Kehilangan cecair dan dehidrasi. Cirit-birit menyebabkan anda kehilangan banyak air dan garam. Apabila anda kehilangan terlalu banyak cecair, tekanan darah anda boleh menurun dan aliran darah ke buah pinggang anda boleh jatuh. Aliran darah yang lebih rendah ini boleh merosakkan lagi fungsi buah pinggang anda dan membawa kepada kecederaan buah pinggang akut, di mana buah pinggang anda tiba-tiba berfungsi dengan kurang berkesan. Satu kajian terhadap orang dewasa yang dimasukkan ke hospital kerana cirit-birit mendapati bahawa kira-kira 1 dalam 10 orang mengalami kecederaan buah pinggang akut, dan risiko lebih tinggi pada orang yang menghidap penyakit buah pinggang kronik.
- Ketidakseimbangan elektrolit. Buah pinggang anda biasanya membantu mengekalkan tahap mineral utama (seperti kalium dan natrium) dalam keseimbangan. Apabila anda mengalami cirit-birit, anda kehilangan mineral ini dengan cepat. Dengan buah pinggang yang sudah terjejas, anda kurang dapat membetulkan ketidakseimbangan ini, dan masalah serius seperti degupan jantung yang tidak teratur, kelemahan otot dan kekeliruan boleh berlaku.
Apa yang perlu anda lakukan apabila penyakit buah pinggang menyebabkan cirit-birit
Jika anda mempunyai penyakit buah pinggang dan anda mengalami cirit-birit, berikut adalah perkara yang perlu anda lakukan:
1. Pantau gejala anda dengan teliti. Beri perhatian kepada kekerapan anda mengalami najis yang longgar, berapa lama cirit-birit berlangsung, dan sama ada anda mempunyai darah atau lendir dalam najis anda. Kerap membuang air besar (lebih daripada 3 kali sehari) yang berterusan selama lebih daripada satu atau dua hari adalah tanda amaran.
2. Minum cecair yang mencukupi. Kerana anda berisiko untuk dehidrasi, anda harus minum cecair yang mencukupi untuk menggantikan apa yang anda hilang. Tetapi keperluan cecair berbeza mengikut peringkat buah pinggang dan pelan rawatan anda. Jangan tambahkan pengambilan cecair anda tanpa nasihat daripada doktor anda jika anda menjalani dialisis atau doktor anda telah memberitahu anda untuk mengehadkan cecair.
3. Seimbangkan elektrolit. Tanya doktor anda cecair yang selamat. Sesetengah penyelesaian rehidrasi oral atau minuman elektrolit boleh membantu menggantikan mineral yang hilang, tetapi tidak semuanya selamat untuk anda jika buah pinggang anda tidak berfungsi dengan baik.
4. Semak dengan pasukan penjagaan kesihatan anda dengan cepat. Hubungi doktor anda jika cirit-birit anda berlarutan lebih daripada 24 hingga 48 jam, jika anda tidak dapat menahan cecair, atau jika anda mempunyai tanda-tanda dehidrasi (pening, air kencing gelap, kekeliruan). Anda mungkin memerlukan ujian untuk mencari jangkitan atau punca lain.
5. Semak semula ubat-ubatan anda. Beritahu doktor anda tentang semua ubat dan makanan tambahan yang anda ambil. Sesetengah ubat mungkin menyumbang kepada cirit-birit atau memerlukan pelarasan.
6. Rawat jangkitan asas. Jika cirit-birit anda berpunca daripada jangkitan bakteria atau virus, doktor anda mungkin menetapkan rawatan khusus. Ini amat penting jika anda mempunyai sistem imun yang tertekan selepas pemindahan buah pinggang.
7. Dapatkan rawatan segera untuk simptom yang teruk. Jika anda mendapati demam yang sangat tinggi, darah dalam najis anda, tanda-tanda dehidrasi yang tidak bertambah baik, atau kelemahan teruk, dapatkan rawatan segera atau pergi ke hospital dengan segera.
