Cetirizine ialah ubat antihistamin oral, yang digunakan untuk melegakan gejala alahan seperti bersin, hidung berair, mata gatal atau berair, dan gatal-gatal.
Ubat Cetirizine juga dijual di bawah nama dagang Reactine, Piriteze, atau Zyrtec.
Mekanisme tindakan ubat cetirizine
Cetirizine menyekat reseptor histamin H1. Histamin ialah bahan kimia yang dilepaskan oleh sel imun kita semasa tindak balas alahan; histamin mengikat reseptor H1 dan menyebabkan kegatalan, bersin, hidung berair dan saluran darah melebar. Dengan menduduki reseptor H1 periferal, cetirizine menghalang histamin daripada menyebabkan gejala alahan ini.
Cetirizine terutamanya menyasarkan reseptor H1 di luar otak dan mempunyai sedikit kesan pada reseptor muskarinik, yang bermaksud ia menyebabkan kesan sampingan antikolinergik yang lebih sedikit daripada ubat antihistamin yang lebih lama. Cetirizine juga menunjukkan beberapa kesan anti-radang yang melampaui sekatan H1 mudah.
Kesan sampingan ubat cetirizine
Kesan sampingan biasa cetirizine adalah:
- Mengantuk
- Kepenatan
- mulut kering
- Sakit kepala
- Pening kepala
- sakit tekak
- Loya atau aduan gastrousus lain (contohnya, sakit perut, cirit-birit)
Kesan sampingan cetirizine yang jarang berlaku ialah:
- Dalam sesetengah kanak-kanak: kerengsaan atau pengujaan paradoks
- Kesukaran kencing atau pengekalan kencing
- Gatal-gatal meluas yang teruk selepas menghentikan penggunaan jangka panjang
Di bawah ini kami akan menerangkan setiap kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau meminimumkannya.
1. Mengantuk
Cetirizine terutamanya menyasarkan reseptor H1 periferal, tetapi sejumlah kecil boleh mencapai otak dan menyekat reseptor H1 di sana. Menyekat reseptor H1 dalam otak mengurangkan kewaspadaan dan boleh menyebabkan mengantuk.
Dalam ujian klinikal dewasa dengan dos 10 miligram, mengantuk berlaku pada kira-kira 14% pengguna berbanding dengan kira-kira 6% orang yang mengambil plasebo. Mengantuk adalah reaksi buruk cetirizine yang paling biasa.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan rasa mengantuk:
- Ambil dos berkesan terendah untuk gejala anda.
- Elakkan mengambil ubat sebelum memandu, menunggang motosikal, atau mengendalikan mesin sehingga anda tahu kesannya kepada anda.
- Jangan campurkan cetirizine dengan alkohol, ubat penahan sakit opioid, ubat benzodiazepin, atau ubat lain yang menekan sistem saraf pusat, kerana gabungan boleh meningkatkan rasa mengantuk dan mengurangkan kewaspadaan.
- Jika rasa mengantuk mengehadkan aktiviti harian anda, bincangkan ubat alternatif dengan doktor anda; ubat antihistamin bukan penenang lain atau jadual pelarasan dos boleh membantu.
2. Keletihan dan sakit kepala
Keletihan dan sakit kepala muncul pada sesetengah orang yang mengambil ubat cetirizine kerana kesan pada sistem saraf pusat.
Dalam ujian dewasa, keletihan berlaku pada kira-kira 6% orang yang mengambil ubat ini.
Untuk mengelakkan atau mengurangkan keletihan dan sakit kepala, anda harus mengelakkan alkohol dan bahan penenang lain, atau cuba mengambil ubat pada waktu hari yang berbeza jika boleh.
Jika sakit kepala atau keletihan berterusan atau bertambah teruk, dapatkan nasihat doktor anda.
3. Mulut kering
Walaupun cetirizine mempunyai sedikit aktiviti antikolinergik berbanding dengan ubat antihistamin lama, sesetengah orang masih mengalami mulut kering. Mulut kering selalunya berpunca daripada pengeluaran air liur yang berkurangan atau daripada pernafasan mulut semasa alahan.
Dalam ujian klinikal dewasa, mulut kering berlaku pada kira-kira 5% orang yang mengambil ubat cetirizine.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan mulut kering:
- Teguk air dengan kerap dan gunakan lozenges tanpa gula untuk merangsang air liur.
- Kekalkan kebersihan mulut yang baik
- Bincangkan pelarasan dos atau ubat alternatif dengan doktor anda jika mulut kering mengganggu anda.
4. Masalah pening dan keseimbangan
Cetirizine mempunyai kesan ringan pada otak. Pening boleh berlaku kerana ubat ini menjejaskan kewaspadaan, tekanan darah, atau telinga dalam, terutamanya pada orang yang sensitif.
Dalam ujian klinikal, pening dilaporkan oleh kira-kira 2% orang dewasa.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan pening:
- Berdiri perlahan-lahan dari posisi duduk atau baring.
- Elakkan memandu atau bekerja di tempat tinggi jika anda berasa pening.
- Jika anda mengambil ubat lain yang boleh menyebabkan pening, semak dengan doktor anda untuk melihat sama ada interaksi ubat meningkatkan risiko.
5. Aduan gastrousus: loya, sakit perut, cirit-birit
Mana-mana ubat yang diambil melalui mulut boleh merengsakan perut atau mengubah fungsi usus. Cetirizine kadang-kadang menyebabkan loya, sakit perut, dan cirit-birit pada sesetengah orang.
Kesan sampingan gastrousus adalah kurang biasa daripada mengantuk. Kesan sampingan ini berlaku pada kira-kira 3% orang yang mengambil ubat cetirizine.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan aduan gastrousus:
- Ambil ubat dengan makanan jika anda mendapati ubat itu mengganggu perut anda
- Minum air secukupnya jika cirit-birit berlaku
- Pergi berjumpa doktor anda jika simptom teruk, berterusan, atau disertai dengan demam atau darah dalam najis.
6. Reaksi paradoks pada kanak-kanak (pergolakan, kerengsaan)
Sesetengah kanak-kanak bertindak balas terhadap antihistamin dengan rangsangan sistem saraf pusat yang paradoks dan bukannya sedasi. Mekanisme yang tepat tidak jelas; otak yang sedang berkembang bertindak balas secara berbeza terhadap ubat-ubatan.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan tindak balas paradoks:
- Mulakan dengan dos pediatrik yang disyorkan dan pantau kanak-kanak dengan teliti untuk perubahan tingkah laku.
- Hentikan ubat dan hubungi doktor anda jika kanak-kanak menjadi gelisah luar biasa, sukar untuk menenangkan, atau menunjukkan tingkah laku yang tidak normal.
7. Kesukaran kencing atau pengekalan kencing (jarang berlaku)
Walaupun cetirizine mempunyai aktiviti antikolinergik yang minimum berbanding dengan ubat antihistamin lama, sesetengah orang mengalami kesukaran membuang air kecil dalam kes yang jarang berlaku. Kesan kecil pada fungsi pundi kencing atau pembesaran prostat sedia ada pada lelaki yang lebih tua boleh menyumbang kepada menyebabkan kesan sampingan ini.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan masalah kencing:
- Jika anda mengalami pengekalan kencing atau pembesaran prostat, bincangkan penggunaan cetirizine dengan doktor anda sebelum mula mengambil ubat ini.
- Jika anda mendapati kesukaran membuang air kecil selepas mula mengambil ubat cetirizine, hentikan ubat dan dapatkan nasihat doktor dengan segera.
8. Gatal-gatal yang teruk selepas menghentikan penggunaan jangka panjang
Baru-baru ini, Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan Amerika Syarikat menyemak laporan global dan membuat kesimpulan bahawa sesetengah orang yang menghentikan penggunaan harian jangka panjang cetirizine atau levocetirizine mengalami gatal-gatal baru, teruk dan meluas (pruritus) yang mereka tidak alami sebelum memulakan ubat. Agensi ini mendapati bahawa tindak balas ini biasanya bermula dalam beberapa hari selepas menghentikan penggunaan harian yang berlangsung selama beberapa bulan. Reaksi ini jarang berlaku berbanding dengan bilangan orang yang mengambil ubat ini, tetapi sesetengah kes memerlukan rawatan perubatan. Memulakan semula pengambilan ubat membawa kepada peningkatan dalam banyak kes yang dilaporkan, dan dalam beberapa kes, tirus secara beransur-ansur selepas dimulakan semula membantu.
Bagaimana untuk mengelakkan atau mengurangkan risiko ini:
- Jika anda merancang untuk menggunakan cetirizine setiap hari selama beberapa bulan atau tahun, bincangkan rancangan jangka panjang dengan doktor anda dan pertimbangkan strategi rawatan yang mengurangkan penggunaan harian berterusan apabila sesuai.
- Jika anda berhenti mengambil ubat cetirizine dan mengalami kegatalan teruk dalam beberapa hari, hubungi doktor anda. Doktor mungkin menasihatkan untuk memulakan semula pengambilan ubat atau langkah lain semasa menyiasat puncanya.
