Mencari najis tetikus di rumah anda adalah tidak menyenangkan, tetapi pendedahan kepada najis tetikus tidak bermakna anda akan dijangkiti secara automatik. Kebimbangan utama ialah tikus boleh membawa mikroorganisma dalam air kencing, najis, air liur, dan bahan bersarang mereka. Risiko jangkitan bergantung pada jenis tetikus, sama ada tetikus itu membawa patogen, cara anda terdedah dan sama ada bahan yang dijangkiti memasuki badan anda.
Sesetengah kes jangkitan bawaan tikus adalah ringan, manakala kes lain boleh menyebabkan penyakit yang serius. Jangkitan hantavirus adalah berbahaya kerana bentuk tertentu boleh menyebabkan penyakit paru-paru yang teruk. Pembersihan yang selamat dan kebersihan tangan yang baik dapat mengurangkan risiko anda.
Bolehkah anda mendapat jangkitan daripada najis tikus?
Ya, anda boleh dijangkiti selepas tersentuh dengan najis tikus yang mengandungi kuman berbahaya, seperti bakteria, virus atau mikroorganisma lain. Walau bagaimanapun, terdedah tidak selalu bermakna anda akan dijangkiti.
Risiko lebih besar apabila:
- Anda menghirup habuk atau zarah kecil yang tercemar dengan sisa tikus kering.
- Anda menyentuh najis tetikus dan kemudian menyentuh mulut, hidung atau mata anda.
- Bahan yang dijangkiti memasuki luka atau luka lain pada kulit anda.
- Anda makan makanan atau minum air yang tercemar oleh najis tikus.
- Anda membersihkan kawasan dengan sejumlah besar najis tetikus tanpa langkah berjaga-jaga yang sewajarnya.
Hantavirus, sebagai contoh, boleh merebak apabila najis tikus diganggu dan zarah menjadi bawaan udara. Virus koriomeningitis limfositik juga boleh disebarkan melalui sentuhan dengan najis yang dijangkiti, air kencing, air liur, atau bahan bersarang tikus.
Walau bagaimanapun, melihat najis tetikus tidak bermakna anda mendapat jangkitan. Banyak tikus tidak membawa patogen yang menjangkiti manusia, dan banyak kes pendedahan tidak mengakibatkan penyakit.
Apakah jangkitan yang boleh disebabkan oleh najis tikus?
Tikus dan sisanya menyebabkan jangkitan berikut.
1. Jangkitan Hantavirus
Hantavirus ialah sekumpulan virus yang dibawa oleh tikus tertentu. Orang ramai boleh dijangkiti melalui sentuhan dengan air kencing tikus yang dijangkiti, najis, atau air liur.
Bergantung pada hantavirus yang terlibat dan kawasan geografi, jangkitan boleh menyebabkan penyakit yang berbeza. Sindrom pulmonari Hantavirus boleh menyebabkan penyakit paru-paru yang teruk, manakala demam berdarah dengan sindrom buah pinggang terutamanya menjejaskan buah pinggang.
Sindrom pulmonari Hantavirus amat membimbangkan kerana penyakit itu boleh berkembang daripada gejala seperti selesema kepada batuk dan kesukaran bernafas yang teruk.
2. Koriomeningitis limfositik
Choriomeningitis limfositik disebabkan oleh virus koriomeningitis limfositik, yang biasanya dibawa oleh tikus rumah biasa. Orang ramai boleh dijangkiti selepas terdedah kepada air kencing segar, najis, air liur atau bahan bersarang tikus.
Banyak kes jangkitan tidak menyebabkan gejala atau hanya penyakit ringan. Jangkitan yang lebih serius boleh melibatkan keradangan otak dan membran sekitarnya. Jangkitan semasa kehamilan juga boleh menyebabkan komplikasi serius untuk janin yang sedang berkembang.
3. Salmonellosis
Tikus dan tikus lain boleh membawa bakteria Salmonella dalam usus mereka dan membuang bakteria dalam najis. Orang ramai boleh dijangkiti apabila bahan yang tercemar dengan bakteria sampai ke mulut dan bakteria itu ditelan.
Najis tikus boleh mencemari makanan, permukaan dapur, perkakas, atau tangan. Salmonellosis biasanya menyebabkan cirit-birit, kekejangan perut, dan demam.
4. Jangkitan lain yang berkaitan dengan tikus
Tikus juga boleh terlibat dalam penularan penyakit lain, termasuk leptospirosis, demam gigitan tikus, tularemia, dan beberapa penyakit yang disebarkan secara tidak langsung oleh kutu, kutu, hama atau vektor lain. Walau bagaimanapun, tidak semua jangkitan ini biasanya diperoleh terus daripada najis tikus.
Sebagai contoh, leptospirosis dikaitkan terutamanya dengan pendedahan kepada air kencing daripada haiwan yang dijangkiti dan bukannya najis.
Bagaimanakah jangkitan merebak daripada najis tikus?
Terdapat beberapa laluan.
1. Menghirup zarah yang mengandungi kuman berbahaya
Najis tikus yang kering boleh menjadi habuk tercemar apabila anda menyapu, mengosongkan, berus atau mengganggunya. Dalam ruang tertutup, zarah tercemar menjadi bawaan udara dan memasuki saluran pernafasan anda apabila anda bernafas.
Untuk hantavirus, penyedutan udara yang tercemar adalah laluan jangkitan yang penting. Virus koriomeningitis limfositik juga merebak melalui penyedutan habuk yang tercemar dengan sisa tikus yang dijangkiti.
2. Menyentuh mulut, hidung, atau mata anda
Anda boleh memindahkan mikroorganisma daripada bahan tercemar ke tangan anda. Menyentuh muka anda sebelum mencuci tangan boleh menyediakan laluan untuk mikroorganisma memasuki badan anda.
3. Sentuhan dengan kulit yang pecah
Bahan yang mengandungi kuman berbahaya boleh masuk melalui luka, calar atau pecahan lain pada kulit. Hantavirus dan virus koriomeningitis limfositik boleh memasuki badan melalui kulit yang pecah.
4. Mencemarkan makanan
Najis tikus boleh mencemari makanan, permukaan penyediaan makanan, pinggan mangkuk atau perkakas. Menelan bakteria seperti Salmonella boleh mengakibatkan jangkitan gastrousus.
5. Pencemaran tidak langsung
Anda tidak semestinya perlu menyentuh najis tetikus secara terus. Tikus boleh mencemari permukaan, peralatan tempat tidur, kawasan penyimpanan, bekas makanan atau objek lain dengan air kencing, najis atau air liur. Menyentuh objek tercemar kemudiannya boleh memindahkan mikroorganisma ke tangan anda.
Apakah simptom jangkitan daripada najis tikus?
Gejala sindrom pulmonari hantavirus
Gejala awal termasuk:
- Demam
- Kepenatan
- Sakit otot
- Sakit kepala
- Pening kepala
- menggigil
- Loya
- muntah-muntah
- Cirit birit
- Sakit perut.
Selepas penyakit awal, sesetengah orang mengalami gejala ini:
- batuk
- Sesak nafas
- Kesukaran bernafas
- Sesak dada.
Masalah pernafasan yang teruk boleh berkembang dengan cepat dan memerlukan rawatan perubatan kecemasan.
Gejala koriomeningitis limfositik
Gejala termasuk:
- Demam
- Kepenatan
- Hilang selera makan
- Sakit otot
- Sakit kepala
- Loya
- muntah-muntah
- sakit tekak
- batuk.
Fasa kedua penyakit kadangkala menyebabkan gejala neurologi yang lebih serius, termasuk sakit kepala yang teruk, leher kaku, kekeliruan, mengantuk, berasa lemah, atau keradangan yang melibatkan otak dan membran di sekelilingnya.
Gejala salmonellosis
Gejala biasa termasuk:
- Cirit birit
- Kekejangan perut
- Demam
- Loya
- muntah-muntah
- Sakit kepala
- Hilang selera makan.
Cirit-birit kadangkala mengandungi darah atau lendir. Cirit-birit yang teruk boleh menyebabkan dehidrasi, terutamanya pada kanak-kanak kecil, orang dewasa yang lebih tua, dan orang yang mempunyai masalah kesihatan tertentu.
Berapa lama selepas pendedahan kepada najis tetikus gejala boleh muncul?
Masa bergantung kepada jangkitan.
| Jangkitan | Tempoh masa sebelum gejala muncul |
| Sindrom pulmonari Hantavirus | Biasanya 1 hingga 8 minggu |
| Demam berdarah dengan sindrom buah pinggang | Biasanya 1 hingga 2 minggu, sehingga 8 minggu dalam kes yang jarang berlaku |
| Choriomeningitis limfositik | Kira-kira 8 hingga 13 hari |
| Salmonellosis | Biasanya 6 jam hingga 6 hari |
Sindrom pulmonari Hantavirus mempunyai tempoh inkubasi yang panjang, jadi berasa sihat serta-merta selepas membersihkan najis tikus tidak sepenuhnya mengecualikan jangkitan.
Masa yang tepat boleh berbeza-beza mengikut patogen, jumlah pendedahan, dan laluan jangkitan berlaku.
Apakah yang perlu anda lakukan jika anda secara tidak sengaja menyentuh najis tetikus?
Jangan panik. Sentuhan ringkas tidak bermakna anda akan dijangkiti.
Ambil langkah berikut:
- Berhenti mengendalikan najis tetikus.
- Basuh tangan anda dengan bersih dengan sabun dan air suam.
- Jika bahan tercemar menyentuh kulit anda, basuh kawasan yang terjejas dengan sabun dan air.
- Jika bahan tercemar sampai ke mata anda, bilas mata anda dengan banyak air bersih.
- Jika bahan tercemar sampai ke mulut anda, bilas mulut anda dengan air bersih dan elakkan menelan bahan tercemar.
- Bersihkan dan nyah kuman pakaian atau barangan lain yang boleh dibasuh yang menjadi tercemar.
- Elakkan menyentuh muka anda sehingga tangan anda telah dibasuh.
Jika anda mempunyai luka atau luka yang bersentuhan langsung dengan sisa tetikus, basuh kawasan kulit tersebut dengan berhati-hati dengan sabun dan air dan pantau diri anda untuk penyakit.
Secara umumnya tiada ubat pencegahan yang perlu anda ambil hanya kerana anda menyentuh najis tikus. Tindak balas yang sesuai bergantung pada keadaan pendedahan dan sama ada gejala berkembang.
Bagaimanakah anda harus membersihkan najis tikus dengan selamat?
Jangan sekali-kali menyapu atau mengosongkan najis tikus kering. Menyapu dan menyedut boleh mengganggu bahan tercemar dan menghantar zarah berjangkit ke udara.
Untuk sejumlah kecil sisa tetikus di rumah, ikut langkah berikut.
1. Ventilasi kawasan itu
Buka pintu dan tingkap dan biarkan kawasan itu selama kira-kira 30 minit sebelum memulakan pembersihan. Pengudaraan membantu mengurangkan pendedahan kepada zarah bawaan udara yang tercemar.
2. Lindungi tangan anda
Pakai sarung tangan getah atau plastik sebelum menyentuh bahan tercemar.
3. Basahkan tahi tetikus dengan teliti
Sembur najis tetikus dengan disinfektan isi rumah atau larutan peluntur yang sesuai sehingga ia benar-benar basah.
Jangan campurkan peluntur dengan ammonia, asid atau bahan kimia pembersih lain.
4. Angkat najis tikus yang basah
Gunakan tuala kertas untuk mengambil najis tetikus yang telah dilembutkan. Letakkan tuala kertas terpakai di dalam bekas sampah bertutup.
5. Membasmi kuman permukaan sekeliling
Bersihkan lantai, kaunter, kabinet, laci atau permukaan keras lain yang tercemar dengan disinfektan.
6. Tanggalkan sarung tangan anda dengan selamat
Basuh tangan bersarung tangan anda dengan sabun dan air atau disinfektan sebelum menanggalkan sarung tangan. Selepas menanggalkan sarung tangan, basuh tangan kosong anda dengan sabun dan air suam.
7. Tangani fabrik yang tercemar dengan sewajarnya
Basuh pakaian yang berpotensi tercemar, peralatan tempat tidur, dan bahan boleh basuh yang serupa dengan air panas dan detergen. Keringkan bahan menggunakan tetapan pengering suhu tinggi apabila sesuai, atau biarkan ia kering di bawah cahaya matahari langsung.
Bilakah anda perlu berjumpa doktor selepas terdedah kepada najis tikus?
Anda tidak memerlukan rawatan perubatan semata-mata kerana anda menyentuh najis tetikus, terutamanya jika anda mencuci tangan dengan segera dan tidak mempunyai simptom.
Walau bagaimanapun, hubungi doktor jika anda mengalami penyakit yang tidak dapat dijelaskan selepas pendedahan ketara kepada tikus atau sisa tikus.
Dapatkan rawatan perubatan dengan segera jika anda mengalami gejala berikut:
- Demam selepas terdedah kepada tikus yang banyak
- Sakit otot yang teruk atau keletihan yang luar biasa
- Sakit kepala yang teruk
- Muntah atau cirit-birit yang berterusan
- Sakit perut
- Kaku leher
- Kekeliruan atau mengantuk yang luar biasa
- Kelemahan yang ketara
- Batuk atau penyakit yang semakin teruk.
Dapatkan rawatan perubatan kecemasan dengan segera jika anda mengalami sesak nafas, kesukaran bernafas, sesak dada, pengsan, atau gejala yang semakin teruk selepas kemungkinan terdedah kepada tikus. Gejala awal jangkitan hantavirus boleh menyerupai penyakit virus biasa, tetapi penyakit pernafasan yang teruk boleh berkembang kemudian. Beritahu doktor tentang sentuhan anda dengan tikus atau sisa tikus kerana sejarah pendedahan boleh menjadi penting untuk diagnosis.
Anda juga harus mendapatkan nasihat perubatan lebih awal selepas pendedahan yang ketara jika anda hamil atau mempunyai sistem imun yang lemah. Choriomeningitis limfositik boleh menyebabkan akibat yang serius semasa kehamilan dan pada orang yang mempunyai sistem imun yang lemah.