Kajian baharu yang diterbitkan dalam Journal of Breast Imaging mengkaji sama ada kecerdasan buatan (AI) boleh mengesan kanser payudara yang terlepas oleh mamogram standard. Penyelidik di University of California, Los Angeles (UCLA) menerbitkan ulasan ini pada minggu pertama September 2026.
Jika anda mempunyai mamogram biasa, penyelidikan ini akhirnya boleh menjejaskan cara pemeriksaan payudara anda dilakukan.
Apakah kanser payudara selang?
Kanser payudara selang adalah kanser yang ditemui di antara dua mamogram biasa, selepas mamogram pertama tidak menunjukkan tanda-tanda kanser.
Kanser selang menyumbang kira-kira 25% daripada kes kanser payudara yang dikesan melalui program saringan. Mereka sering membesar lebih cepat dan mempunyai prognosis yang lebih buruk daripada kanser yang ditemui semasa pemeriksaan rutin.
Doktor memantau dengan teliti kadar kanser selang waktu kerana ia merupakan ukuran penting sejauh mana program pemeriksaan payudara berfungsi.
Terdapat dua jenis utama kanser selang waktu.
Sesetengah kanser tumbuh dengan cepat sehingga tiada tanda yang kelihatan pada mamogram yang lebih awal. Walaupun doktor melihat mamogram itu semula selepas kanser didiagnosis, mereka tidak dapat melihat sebarang bukti kanser.
Kanser lain meninggalkan tanda kecil atau tidak jelas pada mamogram yang lebih awal. Seorang ahli radiologi mungkin tidak menyedari tanda-tanda ini apabila mula-mula menyemak imej. Kumpulan kedua ini adalah tempat AI mungkin sangat membantu.
Dua cara kecerdasan buatan (AI) boleh membantu
Kajian itu mengkaji dua cara berbeza penyelidik menggunakan AI dalam pemeriksaan payudara.
1. Mencari kanser yang terlepas
Sesetengah sistem AI boleh menyemak mamogram lebih awal selepas seseorang itu kemudiannya didiagnosis dengan kanser payudara. Sistem ini mencari tanda-tanda kecil yang mungkin telah terlepas oleh ahli radiologi.
Kajian yang disertakan dalam semakan mendapati bahawa AI boleh mengenal pasti banyak tanda yang tidak dijawab ini. Keupayaan ini membantu ahli radiologi mengenali tanda-tanda serupa dalam mamogram masa depan dan mengurangkan peluang kehilangan kanser.
2. Meramalkan risiko kanser pada masa hadapan
Penggunaan AI yang lebih sukar ialah meramalkan sama ada seorang wanita mungkin menghidap kanser payudara pada masa hadapan.
Sesetengah sistem AI memberikan skor risiko kepada mamogram walaupun apabila imej kelihatan normal kepada ahli radiologi. Skor tinggi bermakna AI telah menemui corak yang dikaitkan dengan risiko kanser yang lebih tinggi, walaupun tiada kanser yang jelas pada mamogram.
Situasi ini menimbulkan persoalan penting: Apakah yang perlu dilakukan oleh doktor apabila mamogram kelihatan normal tetapi AI mengatakan orang itu berisiko tinggi?
Semakan mengatakan belum ada garis panduan yang jelas untuk situasi ini.
Ujian tambahan boleh membantu doktor menemui kanser lebih awal. Walau bagaimanapun, ujian tambahan juga boleh membawa kepada biopsi yang tidak perlu, kos tambahan, dan peningkatan kebimbangan untuk pesakit.
Apakah yang ditemui oleh percubaan besar?
Kajian itu juga membincangkan percubaan rawak besar yang diterbitkan lebih awal pada tahun 2026. Percubaan ini termasuk lebih daripada 105,000 wanita dan memeriksa saringan payudara dengan sokongan AI.
Wanita-wanita ini dibahagikan kepada dua kumpulan.
- Satu kumpulan telah menyemak mamogram dengan bantuan AI.
- Kumpulan lain mempunyai bacaan berganda standard, di mana dua ahli radiologi secara bebas menyemak setiap mamogram. Pendekatan ini biasanya digunakan dalam banyak program saringan Eropah.
Hasilnya memihak kepada kumpulan yang disokong AI. Selepas dua tahun susulan, kadar kanser payudara selang adalah:
- 1.76 kes bagi setiap 1,000 wanita dalam kumpulan pemeriksaan standard
- 1.55 kes bagi setiap 1,000 wanita dalam kumpulan yang disokong AI.
Ini mewakili pengurangan 12% dalam kes kanser selang waktu.
Kumpulan yang disokong AI juga mempunyai lebih sedikit kanser invasif, lebih sedikit tumor besar dan lebih sedikit jenis kanser payudara yang agresif.
Kepekaan ujian—ukuran sejauh mana ia mengesan kanser yang sebenarnya ada—adalah 80.5% dengan sokongan AI, berbanding dengan 73.8% tanpa AI.
Apakah maksud ini untuk anda?
Mamografi berbantukan AI sudah digunakan dalam beberapa program pemeriksaan payudara. Setakat ini, penyelidikan mencadangkan bahawa AI boleh membantu doktor mencari beberapa kanser lebih awal dan mengurangkan bilangan kanser yang muncul antara pelantikan pemeriksaan biasa.
Walau bagaimanapun, penyelidik masih perlu menentukan cara doktor harus bertindak balas apabila mamogram kelihatan normal tetapi sistem AI mengenal pasti risiko kanser yang tinggi.
Sehingga garis panduan yang lebih jelas tersedia, skor risiko AI tidak boleh digunakan dengan sendirinya untuk memutuskan perkara yang akan berlaku seterusnya. Anda dan doktor anda harus mempertimbangkan keputusan AI bersama-sama dengan sejarah perubatan anda, faktor risiko lain dan nasihat perubatan profesional.
Jika AI digunakan apabila anda mempunyai mamogram, anda boleh bertanya kepada ahli radiologi anda bagaimana keputusan AI digunakan dan apakah hasil yang berisiko tinggi untuk anda.
Paling penting, teruskan menghadiri temu janji pemeriksaan payudara anda yang disyorkan, walaupun keputusan mamogram sebelum ini adalah normal. Kanser payudara boleh berkembang antara saringan, tidak kira betapa canggihnya teknologi saringan.
Sumber maklumat:
- Kesihatan UCLA. AI boleh membantu mengenal pasti kanser payudara yang terlepas oleh mamogram, tetapi manfaat klinikal masih tidak pasti
- Jurnal Pengimejan Payudara (Oxford Academic). Kecerdasan Buatan dan Kanser Selang Dalam Saringan Mamografi
- kanser. Pemeriksaan mamografi yang disokong AI menghasilkan lebih sedikit kanser payudara agresif dan lanjutan
