Apakah Wabak Bubonik?

Idea Wabak Bubonik ialah sesuatu yang kita kaitkan dengan Zaman Gelap apabila berpuluh juta orang terbunuh berikutan “Kematian Hitam” yang melanda Asia, Afrika dan Eropah pada abad ke-14. Seperti cacar dan polio, kebanyakan kita menganggap bahawa wabak telah menjadi bahan buku sejarah.

Pakar kawalan penyakit mengatakan ini tidak berlaku-malah, mereka telah mula melihat kemunculan semula penyakit itu. Wabak pertama berlaku pada tahun 1994 di India, yang membunuh 56 orang dan dimasukkan ke hospital lebih daripada 600. Sejak itu, wabak itu telah dikenal pasti secara positif di Republik Demokratik Congo (65 kematian pada 2005), Madagascar (69 kematian pada 2014 dan 57 lagi pada 2017), dan juga beberapa bahagian di Amerika Syarikat (empat kematian dan 16 jangkitan pada 2015). Sehingga Jun 2017, dua orang asli New Mexico telah disahkan positif menghidap wabak itu, menambah kepada lebih 600 jangkitan yang dijangkakan di seluruh dunia menjelang akhir tahun.

Gejala Wabak Bubonik

Apabila manusia dijangkiti bakteria yang dipanggil Y. pestis, ia bergerak melalui sistem limfa dan berakhir di nodus limfa di mana ia menyebabkan pembesaran yang menyakitkan seperti bisul yang dipanggil buboes. Ini biasanya berlaku dalam masa satu hingga tujuh hari selepas pendedahan dan boleh disertai dengan beberapa gejala termasuk:

• menggigil
• Demam panas
• Keletihan yang melampau
• sakit
• Sesak nafas
• Kekejangan otot
• Muntah darah

• Gangren pada jari kaki, jari tangan, bibir, dan hidung

• Pembukaan buboes yang bengkak (nodus limfa di ketiak atau pangkal paha)
• sawan

Tanpa rawatan, wabak bubonic akan mengakibatkan kematian dalam 60 peratus hingga 90 peratus kes, biasanya dalam masa 10 hari. Dengan rawatan, kira-kira 90% pesakit bertahan.

Borang Lain

Laluan penyakit ini boleh berbeza-beza pada orang yang dijangkiti oleh Y. pestis. Sebagai contoh, daripada pergi dari gigitan serangga ke nodus limfa, bakteria boleh memasuki badan melalui laluan lain dan menyebabkan set simptom yang sama sekali berbeza.

• Wabak pneumonic berlaku apabila bakteria merebak ke paru-paru, biasanya apabila orang yang dijangkiti batuk atau bersin pada orang lain. Walaupun jarang berlaku, ia dianggap sebagai bentuk wabak yang lebih serius, menyebabkan perkembangan pesat radang paru-paru, sakit dada, dan kahak berdarah atau berair, Jika tidak dirawat, wabak pneumonik boleh menyebabkan kegagalan pernafasan dan kematian, biasanya dalam masa 36 jam.

• Wabak Septikemik berlaku apabila bakteria mencari jalan terus ke dalam aliran darah, selalunya melalui retakan atau luka pada kulit. Ia adalah bentuk penyakit yang paling jarang dan boleh dikatakan paling agresif. Gejala adalah serupa dengan wabak bubonik tetapi boleh termasuk pendarahan ciri di bawah kulit. Kematian hampir tidak dapat dielakkan jika rawatan tidak dihantar dalam masa 24 jam.

punca

Wabak bubonik adalah jangkitan yang berpotensi membawa maut yang disebabkan oleh bakteria Yersinia pestis.“”

Oleh kerana bakteria tidak berbahaya kepada kutu, ia mempunyai kenderaan yang sempurna untuk dibawa terus dari haiwan kepada manusia. Sebagai tambahan kepada tikus yang lebih kecil seperti chipmunks dan anjing padang rumput, Yersinia pestis telah ditemui dalam mamalia yang lebih besar termasuk arnab, opossum, coyote liar, dan juga anjing dan kucing domestik yang telah bersentuhan dengan tikus.

Diagnosis

Wabak bubonik didiagnosis dengan menjalankan kultur makmal pada kahak, darah, cecair tulang belakang, atau nodus limfa yang dijangkiti. Di bahagian dunia di mana wabak lebih kerap dilihat, ujian celup pantas biasanya boleh mengenal pasti antigen bakteria dalam masa 15 minit.

Rawatan

Disebabkan keterukan klinikal penyakit ini, doktor biasanya akan memulakan rawatan secara anggapan sementara menunggu keputusan makmal. Sebaik-baiknya, rawatan harus dimulakan dalam masa 24 jam, biasanya dalam bentuk antibiotik intravena seperti streptomycin, doxycycline, atau tetracycline. Jika dirawat tepat pada masanya, kadar kelangsungan hidup boleh berkisar antara 85 peratus hingga setinggi 99 peratus.

Pencegahan

Kunci kepada pencegahan wabak bubonic adalah mengelakkan tikus atau mana-mana haiwan liar yang boleh membawa kutu. Ia juga memerlukan anda untuk melindungi harta anda daripada perkara yang menarik haiwan, seperti bekas sisa terbuka atau taman tidak berpagar. Terdapat langkah berjaga-jaga yang perlu diambil untuk mencegah wabak bubonik, terutamanya jika anda tinggal di kawasan yang biasa dijangkiti kutu.

Jika melancong ke bahagian dunia di mana wabak telah berlaku (Madagascar, Peru, Republik Demokratik Congo), semak nasihat perjalanan sebelum berlepas dan bawa banyak penghalau serangga yang mengandungi 80 peratus DEET. Pada masa ini tiada vaksin untuk mencegah wabak bubonik.

Walaupun jarang berlaku, adalah penting untuk mengambil langkah berjaga-jaga untuk mencegah penyakit ini atau mana-mana penyakit bawaan kutu lain, sama ada tipus, cacing pita atau penyakit Lyme.

Wabak bubonik biasanya dikaitkan dengan Kematian Hitam pada abad ke-14, tetapi terdapat banyak kes penyakit baru-baru ini yang direkodkan. Adalah penting untuk diingat, terutamanya jika anda tinggal di kawasan yang mempunyai serangan kutu yang tinggi, untuk mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya untuk mencegah penyakit ini. Walaupun membawa maut, wabak bubonik kini boleh dirawat, terutamanya jika ia ditangkap lebih awal.