Apa yang Perlu Tahu Mengenai Glukosa

Glukosa ialah sumber tenaga utama badan anda dan terdapat dalam karbohidrat yang kita makan, seperti gula dan bijirin. Ia dibawa melalui darah anda ke semua sel dalam badan anda. Jumlah glukosa dalam aliran darah anda dipanggil gula darah atau glukosa darah.

Apabila berfungsi secara normal, badan anda mengawal tahap glukosa darah ini, memastikan sel anda mendapat bahan api yang diperlukan, dengan insulin, hormon yang menarik glukosa ke dalam sel untuk digunakan untuk tenaga. Oleh itu, insulin mengeluarkan glukosa dari aliran darah anda dan memastikan paras gula darah anda stabil.

Masalah berlaku apabila proses ini terganggu. Contohnya, dalam diabetes, paras gula dalam darah anda terlalu tinggi kerana badan anda tidak menghasilkan insulin yang mencukupi atau menggunakan hormon dengan berkesan. Ini boleh menyebabkan kerosakan serius pada tisu anda dan mengakibatkan pelbagai komplikasi.

Gula darah rendah juga boleh berlaku, dan ia juga menyebabkan gejala dan boleh membawa kepada komplikasi yang serius.

Oleh itu, adalah penting untuk anda berunding dengan pembekal perubatan anda tentang mengawal paras gula darah tinggi atau rendah, terutamanya jika anda menghidap diabetes.

Membuat Glukosa

Secara amnya, glukosa berasal daripada karbohidrat dalam makanan yang kita makan selepas ia diserap, dicerna, dan ditukar kepada bentuk yang paling mudah. Apabila anda makan makanan berat karbohidrat seperti roti, contohnya, enzim dan asid dalam perut anda memecahkannya, membebaskan glukosa.

Usus anda kemudiannya menyerap glukosa, melepaskannya melalui aliran darah dan ke sel anda. Lebihan glukosa dikeluarkan dari aliran darah anda, kebanyakannya ditukar kepada bentuk simpanannya, glikogen.

Fikirkan hati sebagai takungan untuk paras glukosa badan anda yang mengekalkan peredaran gula darah yang teratur. Di antara waktu makan atau semasa anda tidur, badan anda perlu mengeluarkan glukosanya sendiri untuk terus mengisi sel anda. Pada masa ini, hati menukarkan glikogen kepada glukosa melalui proses yang dipanggil glikogenesis.

Menggunakan Glukosa

Adalah penting untuk anda mempunyai paras gula darah yang konsisten dalam aliran darah anda untuk membekalkan tenaga kepada sel anda, mengekalkan tenaga anda dan memastikan sistem anda berfungsi dengan baik.

Pankreas anda berfungsi sebagai monitor untuk glukosa darah anda. Tahap gula darah anda meningkat setiap kali karbohidrat dicerna, yang memberi isyarat kepada sel beta dalam pankreas anda untuk mengeluarkan insulin ke dalam darah anda.

Insulin kemudian membimbing glukosa ke dalam sel lemak, hati dan otot anda supaya ia boleh digunakan untuk tenaga. Sebaik sahaja glukosa bergerak ke sel-sel ini, paras gula darah anda kembali ke paras normal antara waktu makan.

Sel beta dalam pankreas sentiasa bekerja secara berlebihan, memantau paras gula darah setiap beberapa saat. Sebaik sahaja makanan berasaskan karbohidrat dicerna, sel beta segera mula berfungsi, melepaskan insulin ke aliran darah.

Semasa proses di mana insulin membantu glukosa bergerak dari aliran darah ke sel, paras gula darah anda menurun. Sel beta pankreas boleh mengetahui bila ini berlaku dan melambatkan pengeluaran insulin. Ini seterusnya memperlahankan jumlah glukosa yang memasuki sel anda.

Apabila semuanya berfungsi seperti biasa, proses pengawalseliaan yang berhati-hati ini memastikan anda mendapat jumlah tenaga yang betul untuk menggerakkan sel anda.

Antara peranan penting yang dimainkan oleh glukosa ialah menyediakan sumber tenaga utama untuk otak anda. Sel-sel saraf yang diperlukan untuk menyampaikan maklumat kepada otak anda memerlukan paras gula darah yang sihat untuk tenaga.

Kajian 2013 mendapati bahawa gangguan dalam tahap glukosa darah boleh membawa kepada banyak gangguan otak yang biasa. Malah, salah satu tanda awal penyakit Alzheimer adalah pengurangan metabolisme glukosa serebrum, dengan kedua-dua kajian manusia dan haiwan mendedahkan perubahan dalam metabolisme glukosa dalam sel-sel otak yang terikat dengan perkembangan penyakit.

Tahap Glukosa Darah Normal

Tahap glukosa darah yang ideal berbeza-beza bergantung pada umur seseorang, ubat yang mereka ambil, status diabetes mereka dan tempoh mereka menghidapnya, dan keadaan perubatan komorbid yang mungkin memberi kesan kepada gula darah anda. Rujuk doktor penjagaan utama anda tentang penanda aras yang sesuai untuk tahap glukosa darah sepanjang hari.

Walaupun begitu, terdapat beberapa sasaran glukosa umum yang disyorkan untuk sebelum makan, antara waktu makan, selepas makan, dan sebelum dan selepas bersenam:

• Praprandial (sebelum makan): Paras gula darah anda sebelum makan untuk orang dewasa yang tidak hamil hendaklah 80 mg/dL hingga 130 mg/dL, paras gula darah anda sebelum makan untuk orang dewasa yang tidak hamil hendaklah 80 mg/dL hingga 130 mg/dL, mereka bagi wanita hamil yang menghidap diabetes semasa hamil hendaklah kurang daripada 95 mg/dL, dan mereka untuk wanita hamil dengan diabetes jenis 1 atau jenis 2 yang sedia ada hendaklah 70 mg/dL hingga 95 mg/dL.

• Glukosa darah puasa (antara waktu makan): Paras glukosa darah puasa normal ialah 70 mg/dL hingga 100 mg/dL.

• Selepas makan (selepas makan): Ini adalah paras glukosa darah anda dalam masa satu atau dua jam selepas makan. Bagi orang dewasa yang tidak hamil, sasaran adalah kurang daripada 180 mg/dL. Bagi wanita yang menghidap diabetes semasa hamil pada satu jam selepas makan, sasarannya adalah kurang daripada 140 mg/dL, dan bagi wanita yang menghidap diabetes semasa mengandung pada dua jam selepas makan, ia sepatutnya kurang daripada 120 mg/dL. Wanita hamil dengan diabetes jenis 1 atau jenis 2 yang sedia ada satu jam selepas makan harus mempunyai paras gula darah 110 mg/dL hingga 140 mg/dL, dan mereka yang hamil dengan diabetes jenis 1 atau jenis 2 yang sedia ada dua jam selepas makan hendaklah 100 mg/dL hingga 120 mg/dL.

• Sebelum aktiviti fizikal: Bersenam boleh menggunakan tenaga dan menurunkan paras glukosa darah anda. Ini boleh mengakibatkan hipoglikemia, atau gula darah rendah. Jika anda memantau tahap glukosa darah anda dan bimbang tentang cara aktiviti fizikal boleh menjejaskan anda, rujuk pembekal penjagaan kesihatan anda tentang sasaran gula darah yang sesuai. Sekali lagi, ini sangat berbeza bagi setiap orang, tetapi secara amnya anda disyorkan agar menyasarkan julat dari 126 mg/dL hingga 180 mg/dL sebelum bersenam.

• Selepas aktiviti fizikal: Jika bacaan anda adalah 100 mg/dL selepas bersenam, cuba ambil 15 gram hingga 20 gram karbohidrat untuk meningkatkan gula darah anda. Periksa gula darah anda sekali lagi selepas 15 minit, dan jika bacaan masih di bawah 100 mg/dL, ambil satu lagi hidangan 15 gram karbohidrat. Ulangi ini setiap 15 minit sehingga anda mencapai tahap minimum 100 mg/dL. Ini dipanggil peraturan 15-15.

Risiko Glukosa Tinggi

Terdapat dua jenis diabetes: jenis 1 dan jenis 2. Dalam diabetes jenis 1, sistem imun menyerang dan memusnahkan sel pankreas yang menghasilkan insulin. Dalam diabetes jenis 2, badan anda tidak dapat menghasilkan insulin yang diperlukan atau menggunakannya dengan betul. Ini adalah bentuk diabetes yang paling biasa.

Diabetes boleh menyebabkan hiperglikemia, atau gula darah tinggi. Ini bermakna terdapat terlalu banyak glukosa darah dalam aliran darah anda. Tahap glukosa darah lebih tinggi daripada 130 mg/dL semasa berpuasa atau lebih tinggi daripada 180 mg/dL dua jam selepas makan menunjukkan hiperglisemia. Selain itu, tahap yang lebih tinggi daripada 200 mg/dL pada bila-bila masa dianggap hiperglikemia.

Paras gula darah yang terlalu tinggi boleh merosakkan saluran darah di seluruh badan anda dan menjejaskan organ yang berbeza. Buah pinggang akan bertujuan untuk mengeluarkan glukosa darah yang berlebihan itu melalui air kencing. Itulah sebabnya seseorang yang mengalami hiperglikemia mungkin perlu membuang air kecil lebih banyak daripada kebiasaannya. Ini meningkatkan rasa dahaga seseorang juga, meningkatkan risiko dehidrasi.

Hiperglisemia juga boleh mengakibatkan penglihatan kabur, luka yang tidak sembuh dan jangkitan kulit. Jangkitan yis faraj lebih kerap berlaku pada wanita yang mempunyai gula darah tinggi.

Selain itu, glukosa yang tinggi boleh meningkatkan risiko keadaan yang lebih serius seperti penyakit jantung, serangan jantung dan strok.

Retinopati diabetik adalah satu lagi komplikasi yang berpotensi. Semakin lama anda menghidap diabetes dan semakin kurang terkawal paras gula darah anda, semakin tinggi risiko anda untuk mengalami masalah mata ini.

Bila Nak Jumpa Doktor

Jika tidak dirawat, gula darah tinggi boleh menyebabkan DKA, yang memerlukan rawatan perubatan kecemasan. Beberapa gejala DKA boleh termasuk mulut yang sangat kering, loya dan muntah, sesak nafas, dan nafas berbuah.

Bercakap dengan doktor anda dengan segera jika anda mula mengalami simptom ini dan merasakan paras gula dalam darah anda mungkin meningkat atau hilang tanpa kawalan.

Soalan Lazim

Apakah maksud glukosa tinggi?

Glukosa darah tinggi, atau hiperglikemia, ialah apabila badan tidak mempunyai cukup hormon insulin atau tidak dapat menggunakan insulin dengan betul untuk memindahkan glukosa ke dalam sel untuk digunakan untuk tenaga. Secara amnya, paras glukosa darah lebih tinggi daripada 130 mg/dL semasa berpuasa atau bacaan yang lebih tinggi daripada 180 mg/dL dua jam selepas makan bermakna anda mengalami hiperglisemia.

Di manakah glukosa disimpan?

Apabila badan anda telah menggunakan glukosa yang mencukupi untuk tenaga, lebihan glukosa ditukar kepada bentuk yang dikenali sebagai glikogen dan disimpan dalam hati anda. Ia juga disimpan dalam otot anda.

Bagaimanakah anda menurunkan paras glukosa anda?

Terdapat beberapa strategi untuk menurunkan paras gula darah tinggi. Satu adalah senaman. Walau bagaimanapun, pastikan anda mendapatkan bacaan gula dalam darah terlebih dahulu. Jika gula darah anda melebihi 240 mg/dL, periksa air kencing anda untuk keton. Jika anda mempunyai keton, pastikan anda mengelakkan senaman, kerana bersenam dengan keton sebenarnya boleh meningkatkan paras gula dalam darah.

Anda juga mungkin mahu menyesuaikan diet anda. Pertimbangkan untuk bekerja secara langsung dengan pakar diet untuk mengurangkan makanan berat gula. Jika diet dan senaman tidak berkesan untuk anda, berunding dengan doktor anda tentang pelarasan ubat diabetes anda.

Ringkasan

Glukosa adalah penting untuk membantu badan kita berfungsi dengan baik kerana ia adalah sumber tenaga utama sel kita. Apabila paras glukosa dalam darah kita terlalu tinggi atau rendah, pelbagai masalah kesihatan boleh berlaku. Sekiranya ia tidak dirawat, ia boleh menjejaskan pelbagai bahagian badan, dari mata hingga ke buah pinggang. Oleh itu, jika anda menghidap diabetes, bekerjasama dengan doktor anda untuk mencari rancangan terbaik untuk mengekalkan gula darah anda dalam julat normal.

Adalah penting untuk mengetahui tahap glukosa darah anda kerana bacaan yang terlalu tinggi (hiperglisemia) atau terlalu rendah (hipoglisemia) boleh memberi kesan domino negatif pada kesihatan keseluruhan anda. Memandangkan apa yang boleh dianggap paras gula darah yang ideal berbeza-beza setiap orang, susun pelan rawatan yang jelas dengan pembekal penjagaan kesihatan anda untuk menentukan cara terbaik untuk memastikan paras anda terkawal dan melihat sebarang keadaan yang berkaitan.

Jika anda mendapati diri anda mengalami simptom yang lebih teruk sama ada mempunyai terlalu banyak atau terlalu sedikit gula dalam darah, atau jika anda menghidap diabetes dan mendapati simptom dan kesihatan keseluruhan anda semakin teruk, pastikan anda menghubungi pembekal anda dengan segera dan kemas kini mereka tentang sebarang perubahan dalam kesihatan anda.