Sindrom Paraneoplastik: Jenis dan Gejala Biasa

Sindrom paraneoplastik adalah satu set simptom yang berlaku dengan kanser yang disebabkan oleh bahan yang dirembeskan oleh tumor atau akibat tindak balas badan terhadap tumor. Ia paling biasa dengan kanser paru-paru, payudara, ovari, dan limfoma, dan kadangkala boleh menyebabkan gejala pertama penyakit ini. Gejala berbeza secara meluas bergantung pada bahan tertentu yang bertanggungjawab dan mungkin termasuk gejala kalsium tinggi, gejala paras natrium yang rendah dalam darah, gejala yang berkaitan dengan paras kortisol yang tinggi (sindrom Cushing), dan lain-lain. Rawatan biasanya tertumpu pada merawat kanser yang mendasari sambil menguruskan gejala, seperti kalsium tinggi.

Sindrom Paraneoplastik dalam Kanser

Sindrom paraneoplastik dianggap jarang berlaku, tetapi beberapa bentuk lebih biasa daripada yang lain, seperti neuropati paraneoplastik, yang mungkin berlaku pada sekitar 10% orang yang menghidap beberapa kanser sistem imunologi.

Kanser yang paling biasa dikaitkan dengan sindrom paraneoplastik termasuk kanser paru-paru, kanser payudara, kanser ovari, kanser pankreas, kanser perut, kanser buah pinggang, leukemia dan limfoma.

Apabila didapati dengan kanser paru-paru, mereka selalunya berlaku dengan sel skuamosa dan kanser paru-paru sel kecil. Gejala-gejala tersebut boleh melibatkan hampir mana-mana sistem badan dan termasuk simptom yang biasanya tidak dikaitkan dengan kanser. Gejala-gejala daripada sindrom ini mungkin merupakan tanda pertama bahawa kanser hadir, timbul jauh sebelum gejala kanser itu sendiri. Malangnya, simptom-simptom tersebut boleh didiagnosis dengan mudah pada awalnya, terutamanya jika diagnosis kanser tidak disyaki.

Dalam sesetengah kes, tumor secara langsung merembeskan bahan yang bertanggungjawab untuk gejala. Dalam yang lain, badan (sistem imun) menghasilkan bahan, sering membuat bahan dalam percubaan untuk menyerang tumor. Apabila bahan tersebut merosakkan sel-sel yang sihat sebagai tambahan kepada tumor, ia adalah satu bentuk tindak balas autoimun.

Sindrom paraneoplastik tidak berkaitan dengan saiz tumor atau kehadiran metastasis dan mungkin berlaku sebelum tumor didiagnosis dan walaupun selepas tumor telah dikeluarkan.

Sindrom Paraneoplastik Biasa

Terdapat beberapa gejala paraneoplastik yang dilihat dengan kanser paru-paru, tetapi dua yang paling biasa termasuk hiperkalsemia dan SIADH.

Hiperkalsemia

Hiperkalsemia sebagai sindrom paraneoplastik berlaku paling kerap dengan karsinoma sel skuamosa paru-paru, satu bentuk kanser paru-paru bukan sel kecil. Hiperkalsemia merujuk kepada peningkatan tahap kalsium dalam darah. Hiperkalsemia dengan kanser paru-paru boleh disebabkan oleh gabungan kanser yang merembeskan hormon yang dikenali sebagai peptida berkaitan hormon paratiroid (PTHrP), ditambah kalsium yang dikeluarkan oleh pecahan tulang akibat kanser yang terdapat dalam tulang.

Gejala boleh termasuk dahaga, kelemahan otot, hilang selera makan, kekeliruan, sakit perut, dan kemurungan. Cara terbaik untuk merawat hiperkalsemia adalah dengan merawat kanser itu sendiri, tetapi memastikan orang ramai mendapat cecair yang mencukupi adalah sangat penting untuk kedua-dua gejala, dan kerana sindrom ini sering menyebabkan kerosakan buah pinggang yang serius. Apabila hiperkalsemia teruk, rawatan lain juga diperlukan.

Sindrom Rembesan ADH yang Tidak Sesuai (SIADH)

Sindrom rembesan ADH atau SIADH yang tidak sesuai, berlaku paling kerap dengan kanser paru-paru sel kecil, dan dicirikan oleh paras natrium yang rendah dalam darah (hyponatremia). Gejala boleh termasuk sakit kepala, kelemahan otot, kehilangan ingatan, dan keletihan, tetapi jika ia berlaku sangat cepat atau sangat teruk, ia boleh menyebabkan sawan dan kehilangan kesedaran. Cara terbaik untuk merawat SIADH adalah dengan merawat kanser, dan satu kajian mendapati bahawa merawat kanser paru-paru sel kecil dengan kemoterapi boleh mengurangkan gejala SIADH dalam sehingga 80% orang. Rawatan khusus untuk hiponatremia (natrium rendah) akibat SIADH mungkin termasuk menyekat pengambilan air atau menggunakan cecair atau ubat lain.

Satu lagi sindrom paraneoplastik yang ditemui pada sesetengah orang yang menghidap kanser paru-paru, dipanggil hyponatremia of malignancy, mempunyai mekanisme yang berbeza tetapi juga melibatkan paras natrium yang rendah dalam darah.

Jenis Lain

Sindrom paraneoplastik boleh menjejaskan hampir mana-mana bahagian badan dan menyebabkan banyak gejala yang berbeza. Beberapa sindrom yang lebih biasa melibatkan otak, sistem endokrin, kulit, buah pinggang, mata, tulang dan sel darah. Oleh kerana gejala ini mungkin berlaku sebelum kanser paru-paru didiagnosis, ia boleh menjadi sangat mengecewakan kerana doktor mencari puncanya. Beberapa sindrom lain yang agak biasa disenaraikan di sini.

Sindrom Cushing

Sindrom Cushing, sindrom yang disebabkan oleh paras kortisol yang tinggi dalam darah, boleh menyebabkan bengkak (selalunya membawa kepada penampilan “berwajah bulan”), tekanan darah tinggi, dan tanda regangan yang serupa dengan yang dialami oleh sesetengah wanita semasa mengandung.

Akromegali

Dalam sindrom ini, tumor paru-paru membuat hormon serupa dengan hormon pertumbuhan. Walaupun pada kanak-kanak ini mungkin mengakibatkan pertumbuhan umum, pada orang dewasa ia menghasilkan terutamanya dalam pertumbuhan tangan dan kaki.

Hipoglisemia

Sesetengah tumor paru-paru merembeskan bahan yang menurunkan paras gula dalam darah. Ini boleh mengakibatkan simptom hipoglikemia (gula darah rendah) seperti pening, kesemutan di sekeliling mulut, gementar, kelaparan dan kebimbangan. Apabila teruk, kekeliruan dan kehilangan kesedaran mungkin berlaku.

Sindrom Carcinoid

Sesetengah kanser paru-paru, serta beberapa tumor karsinoid paru-paru (tumor neuroendokrin) merembeskan peptida seperti serotonin yang boleh menyebabkan muka memerah dan cirit-birit.

Polimiositis/Dermatomyositis

Sesetengah tumor paru-paru merembeskan bahan yang mengakibatkan keradangan pada kulit dan tisu lembut (polymyositis/dermatomyositis). Ini adalah yang paling biasa dengan kanser paru-paru sel skuamosa.

Sindrom Neurologi

Terdapat beberapa sindrom neurologi yang boleh mewakili sindrom paraneoplastik dengan kanser paru-paru, dengan satu contoh ialah ataxia cerebellar, keadaan di mana keradangan otak mengakibatkan kekurangan koordinasi.

Glomerulopati paraneoplastik

Sesetengah tumor paru-paru merembeskan bahan yang menyebabkan kerosakan buah pinggang, dengan glomerulopati paraneoplastik menjadi satu contoh.

Rawatan

Sindrom paraneoplastik berbeza secara meluas dalam simptomnya, dan mungkin terdapat beberapa punca salah satu daripada sindrom khusus ini. Atas sebab itu, rawatan perlu disesuaikan untuk setiap kanser dan sindrom individu.

Secara keseluruhan, rawatan terbaik untuk mana-mana sindrom ini (terutamanya kerana bahan yang menyebabkan gejala ini biasanya dihasilkan oleh sel kanser atau oleh badan sebagai tindak balas kepada sel kanser) adalah merawat kanser yang mendasari.

Apabila bahan dihasilkan oleh sistem imun (tindak balas autoimun), rawatan seperti kortikosteroid atau rawatan lain untuk mengurangkan tindak balas imun mungkin diperlukan.

Syukurlah, rawatan untuk kanser paru-paru, malah kanser paru-paru lanjutan, telah bertambah baik dalam beberapa tahun kebelakangan ini, dan kemajuan sedang dibuat walaupun dalam kanser yang lebih sukar untuk dirawat, seperti karsinoma sel skuamosa paru-paru dan kanser paru-paru sel kecil.

Prognosis

Secara umum, kanser paru-paru yang dikaitkan dengan sindrom paraneoplastik mempunyai prognosis yang lebih buruk, tetapi ini boleh berbeza-beza bergantung pada sindrom tertentu serta jenis kanser paru-paru.

Mengetahui bahawa gejala anda disebabkan oleh sindrom paraneoplastik boleh menjadi sangat membingungkan, bukan sahaja kerana ia dikaitkan dengan kanser yang mendasari, tetapi kerana ramai orang sebelum ini tidak pernah mendengar tentang gejala yang kadang-kadang kelihatan aneh ini. Sangat penting untuk menjadi peguam bela anda sendiri jika anda menghadapi sindrom paraneoplastik.

Apabila didiagnosis dengan kanser, kadangkala terlalu mudah untuk mengetepikan simptom sebagai disebabkan oleh kanser atau sindrom yang berkaitan, terutamanya gejala seperti keletihan kanser.

Namun membawa semua gejala anda kepada perhatian pakar onkologi anda memberi mereka peluang untuk mencari keadaan lain yang mungkin ada dan boleh dirawat, serta menyokong anda dalam menguruskan gejala yang tidak dapat dikurangkan.