Psoriatic Arthritis vs. Multiple Sclerosis: Gejala, Punca, Rawatan

Psoriatic arthritis (PsA) merujuk kepada sejenis arthritis yang menjejaskan sendi dan kulit anda. PsA berkembang pada kira-kira satu pertiga orang dengan keadaan kulit yang dikenali sebagai psoriasis. Psoriasis dicirikan oleh tompok merah kering, tebal dan timbul pada kulit.

Sklerosis berbilang ialah apabila badan anda menyerang dan memusnahkan penutup pelindung sel saraf (sarung myelin atau salutan lemak) otak, saraf tunjang dan/atau mata.

Kedua-duanya adalah penyakit progresif, jadi adalah penting untuk mendapatkan diagnosis yang betul untuk membantu mengurangkan kerosakan pada kawasan yang terjejas dan menjadikan gejala lebih mudah diurus.

simptom

PsA dan MS mempunyai beberapa simptom yang bertindih kerana sifat autoimun mereka. Walau bagaimanapun, terdapat beberapa perbezaan yang ketara, dan lebih-lebih lagi, dalam kedua-dua kes, tiada dua orang akan mengalami gejala yang sama. Dengan MS khususnya, terdapat begitu banyak kemungkinan simptom dan gabungan simptom yang berbeza sehingga wajar untuk mengatakan jarang dua orang yang menghidap MS mengalami simptom yang sama.

Gejala dalam kedua-dua keadaan juga mungkin turun naik atau datang dan pergi.

punca

Walaupun terdapat beberapa persamaan yang jelas dalam penyakit autoimun ini, punca asas dan faktor penyumbangnya berbeza.

Artritis Psoriatik

Tiada punca tunggal PsA, walaupun penyelidik telah mengaitkan keadaan itu dengan jenis gen tertentu yang dikenali sebagai antigen leukosit manusia (HLA). Antigen ini mempunyai beberapa kaitan dengan risiko anda untuk membangunkan PsA, tetapi apakah risiko dan sejauh mana ia mempunyai kesan tidak jelas pada masa ini.

Faktor lain seperti mendapat jangkitan, mempunyai ahli keluarga yang menghidap psoriasis atau PsA, dan tekanan juga boleh menyumbang kepada faktor risiko asas untuk membangunkan PsA.

Sklerosis berbilang

Punca MS masih belum jelas, tetapi penyelidik sedang berusaha untuk mengetahui lebih lanjut. Apa yang mereka tahu setakat ini ialah pendedahan kepada jangkitan bakteria boleh mencetuskan MS beberapa tahun kemudian; cahaya matahari semulajadi dan vitamin D, variasi gen atau mutasi, dan disfungsi sistem imun adalah semua faktor yang berkaitan.

Sebagai contoh, Klinik Cleveland menjelaskan bahawa kes MS lebih tertumpu di kawasan yang lebih jauh dari khatulistiwa. Kawasan ini mendapat kurang cahaya matahari, yang mengakibatkan kurang pendedahan kepada vitamin D semula jadi. Kekurangan vitamin D itu merupakan faktor risiko untuk membangunkan MS.

Diagnosis

Proses diagnostik adalah serupa dalam kedua-dua kes kerana tiada ujian darah muktamad untuk kedua-dua penyakit.

Dalam kedua-dua kes, anda akan diminta untuk mendapatkan sejarah perubatan penuh, dan akan ada ujian makmal yang diperlukan untuk menguji tanda-tanda keradangan dalam darah anda.

Beberapa bentuk pengimejan perubatan, seperti X-ray atau pengimejan resonans magnetik (MRI), akan dijalankan untuk melihat sama ada terdapat penanda dalaman keradangan atau jika terdapat lesi yang lebih bercirikan multiple sclerosis. Langkah ini adalah penting untuk membezakan antara arthritis, yang menyebabkan kerosakan sendi di lokasi tertentu dari masa ke masa, dan MS, yang menyebabkan kesakitan kerana kerosakan sistem saraf pusat (iaitu, kerosakan sarung myelin).

Perbezaan Diagnostik

Dengan PsA, anda perlu berjumpa pakar kulit yang dipanggil pakar dermatologi untuk mengesahkan psoriasis. Walau bagaimanapun, tidak semua orang yang mempunyai PsA mempunyai atau mengalami psoriasis.

Jika pembekal penjagaan perubatan anda mengesyaki MS, anda juga akan diberikan pemeriksaan neurologi untuk menguji keseluruhan fungsi otak anda (iaitu, koordinasi, ingatan, masa tindak balas). Analisis cecair otak dan saraf tunjang (juga dikenali sebagai ketuk tulang belakang atau tusukan lumbar) juga diperlukan untuk diagnosis MS dan penyakit neurodegeneratif lain tetapi tidak untuk arthritis psoriatik.

Rawatan

Dalam kedua-dua penyakit, rawatan tidak bermakna “menyembuhkan.” Pilihan rawatan juga berbeza-beza, yang merupakan satu lagi tanda pentingnya mendapatkan diagnosis yang tepat oleh profesional perubatan atau pasukan profesional.

Artritis Psoriatik

Rawatan untuk PsA kelihatan seperti menguruskan gejala psoriasis anda (jika ada) dan menguruskan gejala sakit sendi dan keradangan anda.

Pakar dermatologi yang diperakui oleh lembaga boleh membantu anda membangunkan pelan rawatan yang betul untuk gejala psoriasis anda, yang boleh bergantung pada lokasinya. Contohnya, anda boleh menggunakan salap ubat, krim, gel dan buih pada psoriasis siku, tetapi ini boleh menjadi lebih mencabar di kawasan yang dilitupi rambut seperti kulit kepala. Berjumpa dengan pakar reumatologi akan membantu anda membangunkan pelan penjagaan untuk gejala yang berkaitan dengan keradangan sendi.

Ubat-ubatan (Topik, Lisan atau Suntikan)

Pakar anda akan mencadangkan pilihan over-the-counter (OTC) atau ubat preskripsi untuk meredakan gejala yang disebabkan oleh tindak balas keradangan anda.

Pilihan ubat untuk PsA termasuk:

• Ubat anti-radang bukan steroid (NSAIDs)
• Kortikosteroid (penggunaan sekejap)
• Ubat anti-reumatik pengubahsuai penyakit (DMARDs), yang merupakan imunosupresan berasaskan luas
• Ejen biologi (juga dikenali sebagai biologi) yang boleh berguna jika rawatan lain gagal mengurangkan keradangan

Rawatan juga termasuk:

• Bersenam untuk mengekalkan atau meningkatkan julat pergerakan
• Terapi haba dan sejuk
• Perlindungan bersama dan penjimatan tenaga
• Belat
• Pembedahan (jarang untuk jenis arthritis ini)

Sklerosis berbilang

Rawatan untuk MS juga adalah mengenai menguruskan simptom dan melambatkan perjalanan penyakit. Oleh kerana sakit MS adalah neurologi (iaitu, sakit saraf dan bukannya sakit sendi seperti dalam kes arthritis), NSAID mungkin tidak memberikan banyak kelegaan tetapi masih boleh digunakan untuk jenis sakit muskuloskeletal yang lain.

Pilihan rawatan termasuk:

• Ubat topikal seperti gel lidocaine atau Zostrix (analgesik topikal capsaicin) untuk mengurangkan kesemutan dan pedih

• Steroid untuk keradangan saraf mata

• Ubat anti-sawan termasuk (ubat baris pertama, lebih baru) Neurontin (gabapentin) dan Lyrica (pregabalin); (baris kedua) Tegretol (carbamazepam) dan Dilantin (fenitoin)

• Ejen anti-kecemasan, termasuk Cymbalta (duloxetine hydrochloride) dan Klonopin (clonazepam)

• Antidepresan trisiklik, termasuk Elavil (amitriptyline), Pamelor (nortriptyline), dan Norpramin (desipramine)

• Pembedahan untuk mengurangkan tekanan pada kawasan tertentu

• Botox (toksin botulinum) boleh berkesan dalam merawat sakit kepala migrain (biasa dalam MS). Botox juga membantu dengan kesakitan lain, termasuk sakit akibat kekejangan otot dalam MS.

Menghadapi

Walaupun anda tidak dapat mencegah PsA atau MS dengan tepat, anda boleh mengambil langkah untuk mengurangkan kesan negatifnya terhadap kehidupan anda, termasuk kekerapan dan tempoh simptom. Dalam kedua-dua kes, membuat pilihan yang sihat adalah cara untuk mengatasi penyakit kronik.

Persatuan Psikologi Amerika menawarkan beberapa strategi menangani yang sihat apabila anda mula-mula didiagnosis dengan sebarang penyakit kronik:

• Hadapi diagnosis anda dengan membawa semua soalan kepada pembekal perubatan anda.

• Tanya tentang semua pilihan untuk pengurusan penyakit untuk mendapatkan gambaran penuh dan membuat pilihan yang diberi kuasa.

• Cuba amalkan kawalan di kawasan lain, termasuk memilih makanan yang sihat, mengelakkan tekanan yang tidak perlu, dan mengambil semua ubat seperti yang ditetapkan.

• Kurangkan masa yang dihabiskan dengan orang yang tidak menyokong (ini hanya boleh menambahkan lebih banyak tekanan dan menimbulkan perasaan penafian atau malu diri).

Anda juga mungkin ingin mempertimbangkan:

• Bekerjasama dengan ahli fisioterapi untuk mengekalkan atau meningkatkan mobiliti

• Bekerjasama dengan pakar diet berdaftar untuk mencipta menu ringkas yang menyediakan nutrien tetapi tidak menghabiskan tenaga

• Menyertai kumpulan sokongan dalam talian atau secara peribadi untuk orang yang hidup dengan PsA atau MS untuk berhubung dengan orang yang mempunyai peluang yang lebih baik untuk memahami perkara yang anda alami dan perlukan

Jika anda melihat mana-mana gejala PsA atau MS, hubungi pembekal penjagaan perubatan anda. Dalam kedua-dua kes, gangguan ini boleh menjadi lumpuh dan memerlukan pelan rawatan yang betul untuk diuruskan.

Berita baiknya ialah apabila anda mempunyai diagnosis, anda mempunyai sebab mengapa anda berasa tidak sihat. Banyak pilihan untuk rawatan juga tersedia. Anda boleh menemui apa yang berkesan dan apa yang anda perlukan untuk menjadi versi anda yang paling sihat yang mungkin. Penambahbaikan yang hebat dalam kehidupan seharian boleh dicapai dengan sokongan profesional terlatih.