Anemia kekurangan zat besi (IDA) adalah jenis anemia yang paling biasa. Anemia berlaku apabila sel darah merah (RBC) rendah bilangannya atau rendah hemoglobin—protein dalam RBC yang membantu membawa oksigen ke tisu anda.
IDA berlaku apabila badan tidak mempunyai cukup zat besi mineral. Badan memerlukan zat besi untuk menghasilkan hemoglobin. Apabila zat besi tidak mencukupi dalam aliran darah, seluruh badan tidak boleh mendapatkan oksigen yang diperlukan.
Banyak perkara yang berbeza boleh menyebabkan anemia. Selalunya, keadaan yang mendasari adalah punca, yang menjadikannya penting untuk mendapatkan diagnosis dan rawatan segera. Doktor anda akan menggunakan pelbagai alat untuk mendiagnosis IDA dan punca asasnya.
Teruskan membaca untuk mengetahui tentang cara IDA didiagnosis, termasuk melalui pemeriksaan kendiri, peperiksaan fizikal, kerja makmal dan ujian lain.
:max_bytes(150000):strip_icc()/bloodwork-e4721ac8f8ea4873a0b80b06d213a6b4.jpg)
Imej Westend61 / Getty
Pemeriksaan Kendiri/Ujian Di Rumah
Doktor anda akan memutuskan jenis ujian yang diperlukan berdasarkan apa yang anda beritahu mereka. IDA ringan hingga sederhana mungkin tidak mempunyai gejala. Dalam keadaan ini, doktor anda akan menentukan sama ada anda mempunyai IDA melalui kerja darah atau dengan memeriksa masalah lain.
Jika anda mengalami anemia yang teruk, anda lebih berkemungkinan mengalami gejala, dan ini akan berkisar dari ringan hingga sederhana. Gejala IDA adalah serupa dengan jenis anemia lain.
Simptom IDA yang paling biasa ialah keletihan kronik, yang berlaku kerana badan tidak mempunyai sel darah merah yang sihat untuk membawa oksigen ke semua organ dan tisunya.
Gejala tambahan termasuk sesak nafas, pening, sakit kepala, tangan dan kaki yang sejuk, dan lemah. Bayi dan kanak-kanak kecil dengan IDA mungkin mengalami kurang selera makan, pertumbuhan dan perkembangan yang perlahan serta masalah tingkah laku.
Tanda dan gejala tambahan IDA mungkin termasuk:
- Kuku rapuh
- Bengkak dan sakit lidah
- Retak pada bahagian tepi mulut atau ulser mulut
- Limpa yang diperbesarkan
- Jangkitan yang kerap
Sesetengah orang dengan IDA mungkin mengalami simptom yang dipanggil pica. Ini bermakna mereka mempunyai keinginan yang luar biasa untuk barangan bukan makanan, seperti ais, kotoran atau kertas.
Orang lain mungkin akhirnya mengalami sindrom kaki resah (RLS). RLS adalah gangguan yang menyebabkan keinginan untuk menggerakkan kaki. Ia juga menyebabkan sensasi yang luar biasa atau tidak menyenangkan di kaki. Gejala-gejala ini adalah biasa pada waktu malam dan boleh menjejaskan keupayaan untuk mendapatkan tidur malam yang nyenyak.
Dalam membuat diagnosis, doktor anda akan bertanya tentang tanda-tanda dan gejala yang anda alami dan masalah lampau dengan kekurangan zat besi atau anemia.
Untuk menjangkakan temujanji anda dengan doktor anda, catatkan gejala yang anda alami, ubat yang anda ambil dan jenis diet yang anda ikuti. Doktor anda juga akan ingin mengetahui sama ada anda hamil.
Pemeriksaan fizikal
Doktor anda akan melakukan pemeriksaan fizikal untuk mencari tanda-tanda bahawa anda mungkin mempunyai IDA. Mereka mungkin melihat kulit, gusi dan alas kuku anda untuk melihat sama ada ia pucat. Mereka juga mungkin mendengar jantung anda untuk degupan jantung yang cepat dan tidak teratur dan paru-paru anda untuk nafas yang laju atau tidak sekata.
Doktor anda mungkin juga memeriksa perut anda dan memeriksa sama ada hati atau limpa anda mungkin membesar.
Makmal dan Ujian
Anemia kekurangan zat besi didiagnosis menggunakan kerja makmal. Doktor anda akan meminta kiraan darah lengkap (CBC) untuk melihat sama ada kiraan sel darah merah anda, hemoglobin, hematokrit, atau isipadu korpuskular min (MCV) boleh mencadangkan anemia.
Hematokrit ialah peratusan, diukur dalam jumlah, berapa banyak darah mengandungi sel darah merah. Mengukur peratusan boleh mendedahkan sama ada terdapat terlalu banyak atau terlalu sedikit RBC.
MCV ialah nilai saiz purata RBC dalam sampel darah. MCV menawarkan beberapa maklumat yang berguna, tetapi ia biasanya tidak digunakan secara bersendirian. Ia digunakan dengan kerja makmal lain untuk mengecilkan diagnosis.
Doktor anda juga boleh meminta ujian makmal tambahan, termasuk ujian ukuran feritin, kiraan retikulosit, tahap transferrin, dan smear periferal:
- Ujian feritin membantu doktor anda mengetahui jumlah zat besi yang telah digunakan oleh badan anda. Ferritin adalah protein yang membantu penyimpanan zat besi. Ia bukan sesuatu yang luar biasa untuk zat besi darah anda menjadi normal walaupun jumlah zat besi adalah rendah. Doktor anda biasanya melakukan ujian ini bersama-sama dengan ujian lain.
- Ujian tahap transferrin dan/atau jumlah kapasiti mengikat besi akan mengukur berapa banyak transferrin tidak membawa besi dalam darah. Transferrin adalah protein yang membawa zat besi ke dalam darah. Orang yang mempunyai IDA mempunyai tahap transferrin yang tinggi yang tidak mempunyai zat besi.
- Ujian kiraan retikulosit melihat sama ada anda mempunyai sel darah merah baru yang lebih rendah daripada biasa.
- Calitan periferal mungkin menunjukkan sel berbentuk bujur yang lebih kecil yang mempunyai pusat pucat. Dengan IDA yang teruk, kiraan darah putih (WBC) akan menjadi rendah, dan kiraan platelet sama ada tinggi atau rendah.
Doktor anda mungkin meminta ujian tambahan, termasuk ujian tahap hormon dan ujian protoporphyrin erythrocyte. Erythrocyte protoporphyrin adalah blok bangunan untuk hemoglobin.
Kanak-kanak mungkin perlu menyemak tahap petunjuk mereka. Plumbum menyukarkan badan untuk menghasilkan hemoglobin.
Ujian untuk Keadaan Asas
Jika doktor anda berpendapat IDA anda disebabkan oleh keadaan lain, mereka mungkin melakukan ujian tambahan.
Keradangan yang disebabkan oleh pelbagai keadaan keradangan boleh menyebabkan IDA. Ini kerana keradangan menggalakkan hormon yang dipanggil hepcidin, yang boleh menghentikan peraturan besi dalam badan.
Keradangan juga boleh menjejaskan cara badan menyerap dan menggunakan besi. Anda harus memberitahu doktor anda jika anda hidup dengan keadaan radang seperti radang sendi atau penyakit radang usus.
Jika doktor anda berpendapat pendarahan dalaman mungkin menyebabkan IDA anda, mereka mungkin mengarahkan ujian untuk menentukan puncanya. Mereka mungkin memerintahkan ujian darah ghaib najis untuk mencari darah dalam najis, yang mungkin berlaku dengan pendarahan usus.
Ujian tambahan mungkin termasuk endoskopi untuk melihat saluran gastrousus (GI) atau esophagogastroduodenoscopy (EGD) yang memeriksa lapisan perut, esofagus dan bahagian atas usus kecil. Mereka juga boleh meminta kolonoskopi untuk memeriksa bahagian bawah usus besar dan lapisan kolon. Semua ujian ini mencari sumber pendarahan GI.
Ultrasound mungkin dilakukan untuk orang yang mengalami pendarahan haid yang berlebihan untuk menentukan apa yang mungkin menyebabkan pendarahan. Pendarahan haid yang banyak mempunyai banyak sebab, termasuk fibroid rahim, ketidakseimbangan hormon, atau alat dalam rahim bukan hormon untuk kawalan kelahiran.
Diagnosis Berbeza
Terdapat pelbagai bentuk anemia, selalunya dikenal pasti berdasarkan puncanya. Tanda dan simptom anemia mungkin serupa, walaupun punca asas yang berbeza mungkin menyebabkan gejala yang berbeza.
Jika anemia disebabkan oleh penyakit kronik, penyakit itu boleh menutupi gejala anemia. Anemia mungkin dikesan dengan ujian untuk keadaan lain.
Jenis anemia biasa yang lain ialah anemia pernisiosa, anemia aplastik, dan anemia hemolitik.
Anemia pernicious: Anemia jenis ini berlaku apabila badan tidak menghasilkan sel darah merah yang sihat kerana ia tidak dapat menyerap vitamin B12 yang mencukupi daripada makanan. Ia memberi kesan kepada orang yang mempunyai keadaan yang menghalang mereka daripada menyerap B12 dan orang yang tidak mendapat cukup B12 daripada diet mereka.
Anemia aplastik: Orang yang mengalami anemia jenis ini mempunyai bilangan sel darah merah yang lebih rendah, selain bilangan sel darah lain yang rendah. Ia muncul kerana sumsum tulang rosak dan tidak dapat menghasilkan sel darah merah, sel darah putih dan platelet yang mencukupi.
Punca anemia jenis ini sama ada diwarisi (keadaan genetik yang merosakkan sumsum tulang) atau diperoleh (cth, daripada rawatan kanser atau pendedahan kepada toksin tertentu).
Anemia hemolitik: Anemia jenis ini berlaku kerana badan tidak menghasilkan sel darah merah yang mencukupi untuk menggantikan sel darah merah yang musnah. Kadang-kadang ini berkaitan dengan keadaan yang diperolehi di mana badan mendapat isyarat untuk memusnahkan sel darah merah yang muda, sihat dan normal.
Pada masa lain ia adalah keadaan yang diwarisi, dengan masalah yang berkaitan dengan gen yang bertanggungjawab untuk sel darah merah.
Semua anemia didiagnosis dengan cara yang sama, tetapi ujian, terutamanya kerja darah, akan membantu untuk menentukan jenis dan/atau sumber. Nasib baik, kebanyakan anemia boleh dirawat sebaik sahaja anda mempunyai diagnosis yang tepat.
Ringkasan
Anemia kekurangan zat besi didiagnosis dengan gejala yang dilaporkan, pemeriksaan fizikal, dan ujian makmal. Ia mesti dibezakan daripada bentuk anemia lain. Pakar penjagaan kesihatan anda juga akan mencari keadaan asas yang boleh menyebabkan anemia kekurangan zat besi.
Anda harus membuat temu janji untuk berjumpa doktor anda jika anda mengalami tahap keletihan yang tinggi dan tidak tahu mengapa. Keletihan mempunyai banyak punca, dan anemia kekurangan zat besi hanyalah satu.
Doktor anda boleh menjalankan ujian dan menentukan punca keletihan anda dan gejala lain. Dalam kes di mana keadaan asas menyebabkan gejala, doktor anda akan berusaha untuk mendapatkan diagnosis yang betul dan memulakan rawatan sebelum keadaan menjadi lebih teruk.
