Apakah Neuropati Periferal?

Saraf periferi ialah struktur nipis yang terletak di lengan, kaki dan seluruh badan anda. Apabila satu atau lebih saraf ini rosak-akibat daripada proses penyakit, ubat, atau jangkitan, untuk menamakan beberapa kemungkinan-satu keadaan yang dipanggil neuropati periferal berkembang.

Diagnosis neuropati periferal memerlukan sejarah perubatan dan pemeriksaan neurologi yang teliti dan teliti. Pelbagai ujian berkaitan darah atau saraf juga sering diperlukan. Untuk rawatan neuropati periferal, pembekal penjagaan kesihatan akan menangani punca asas di sebalik neuropati, serta menetapkan ubat untuk meredakan gejala seperti kebas, kesemutan dan kesakitan.

Sistem Saraf Periferi

Sistem saraf anda dibahagikan kepada dua bahagian—sistem saraf pusat anda dan sistem saraf periferi anda.

Sistem saraf pusat anda terdiri daripada otak dan saraf tunjang anda. Sistem saraf periferi anda terdiri daripada semua saraf yang terletak di luar otak dan saraf tunjang anda. Fungsi saraf periferi adalah untuk menyampaikan mesej dari otak dan saraf tunjang anda ke seluruh badan anda, seperti lengan, tangan, kaki, kaki, organ dalaman, kulit dan sendi anda.

Oleh kerana saraf periferi tidak dilindungi oleh tengkorak (seperti otak) atau saluran tulang belakang vertebra (seperti saraf tunjang), mereka terdedah kepada kerosakan. Apabila ini berlaku kepada satu atau lebih saraf periferi, neuropati periferal berkembang.

Jenis Neuropati Periferi

Selalunya apabila anda mendengar istilah neuropati periferal, ia merujuk kepada polineuropati—salah satu daripada banyak keadaan di mana pelbagai saraf periferi rosak.“Terdapat juga jenis neuropati periferal setempat, dipanggil mononeuropati.

Polineuropati

Saraf yang terjejas oleh polineuropati mungkin termasuk satu atau lebih daripada yang berikut:

• Saraf deria: Saraf ini menerima input dari pelbagai lokasi badan.“Mereka kemudian menghantar mesej ke otak tentang sensasi badan, seperti panas dan sejuk, sakit, dan sentuhan.

• Saraf motor: Saraf ini menghantar mesej dari otak dan saraf tunjang, memberitahu pelbagai otot untuk bergerak.

• Saraf autonomik: Saraf ini mengawal cara organ dalaman anda, seperti saluran darah, perut, jantung dan kelenjar peluh anda, berfungsi.““

Polineuropati diklasifikasikan lagi berdasarkan punca asasnya.

Sebagai contoh, polineuropati diabetik adalah salah satu jenis polineuropati yang paling biasa. Ia berlaku akibat kerosakan saraf daripada paras gula darah yang tinggi.

Walaupun polineuropati diabetik kebanyakannya menjejaskan saraf deria, ia boleh menjejaskan saraf motor dan autonomi. Bergantung pada saraf yang rosak, gejala seperti kebas, kesemutan, sakit, lemah, atau masalah penghadaman atau sistem kencing mungkin timbul.“”

Satu lagi contoh polineuropati ialah neuropati kekurangan vitamin B12. Gangguan ini lebih kerap berlaku pada orang tua kerana mereka lebih berisiko untuk masalah malabsorpsi usus.

Oleh kerana neuropati kekurangan vitamin B12 menjejaskan kedua-dua saraf periferi deria dan motor, gejala mungkin termasuk sakit, masalah keseimbangan, kebas dan kesemutan pada tangan dan kaki, dan kelemahan.“”

Jenis polineuropati yang teruk tetapi jarang berlaku ialah sindrom Guillan Barré, juga dipanggil polineuropati demielinasi akut.“Penyakit berbahaya ini menjejaskan kedua-dua sel saraf deria dan motor dan dicirikan oleh kesemutan dan kelemahan yang progresif dengan cepat, biasanya bermula pada kaki dengan kelemahan kaki yang naik dengan cepat. Akhirnya, kelemahan otot yang mengawal pernafasan berlaku.

Mononeuropati

Mononeuropati bermaksud bahawa satu saraf periferal rosak, biasanya akibat trauma, mampatan, atau terperangkap.“”

Contoh paling klasik mononeuropati ialah sindrom carpal tunnel, yang merujuk kepada mampatan saraf median. Ini menyebabkan kebas dan kesemutan pada ibu jari, jari telunjuk, jari tengah, dan bahagian jari manis. Jika tidak dirawat atau dalam kes yang teruk, kelemahan tangan dan kejanggalan mungkin berkembang.“”

Mononeuritis Multiplex

Kadangkala, dua atau lebih saraf di kawasan yang berbeza terjejas. Apabila ini berlaku, keadaan ini dipanggil mononeuritis multiplex.

Masalah saluran darah (contohnya, daripada keadaan keradangan yang dipanggil vaskulitis) adalah penyebab biasa multiplex mononeuritis.

Dengan neuropati vaskulitis, aliran darah terjejas kepada sekurang-kurangnya dua saraf periferal mengakibatkan kesakitan tidak simetri, kelemahan otot dan/atau gangguan deria.“”

Gejala Neuropati Periferi

Gejala dan tanda khusus yang berkaitan dengan neuropati periferal sebahagian besarnya bergantung pada jenis saraf periferi yang terjejas—deria (paling biasa), motor, autonomi, atau beberapa kombinasi.“”

Deria

Apabila saraf deria rosak, satu atau lebih gejala atau tanda berikut mungkin berlaku:“”

• Kurang sensasi kepada perubahan suhu dalam kesakitan
• Sensasi luar biasa seperti getaran, kebas dan kesemutan, terbakar, menikam, elektrik atau merangkak
• Sakit akibat sentuhan ringan yang biasanya tidak menyakitkan (allodynia)““
• Kehilangan rasa kedudukan dan masalah keseimbangan““
• Perubahan suhu

Motor

Apabila saraf motor rosak, gejala yang paling biasa ialah kelemahan otot.“”

Gejala dan tanda lain mungkin termasuk:

• Kekejangan otot dan mengecut
• Fasciculations (apabila otot berkedut tanpa kawalan anda)““
• Keabnormalan refleks

Autonomik

Gejala dan tanda biasa kerosakan saraf autonomi termasuk:“”

• Berpeluh berlebihan
• Kulit kering dan rambut gugur badan
• Cirit-birit
• Degupan jantung yang laju
• Masalah pundi kencing
• Intoleransi haba
• Kenyang awal““
• Mati pucuk
• Hipotensi ortostatik

punca

Apa-apa sahaja yang merosakkan satu atau lebih saraf periferal boleh mengakibatkan neuropati periferi.

Penyebab klasik neuropati periferal termasuk:

• kencing manis
• Trauma atau mampatan
• Kayap
• Penderaan alkohol

• Kekurangan vitamin B12

• Hypothyroidism (kelenjar tiroid yang tidak aktif)

Ubat-ubatan, terutamanya pelbagai kemoterapi, juga berpotensi menjadi penyebab neuropati periferal, seperti pendedahan logam berat, jangkitan HIV, kegagalan buah pinggang, penyakit hati kronik, dan jarang, penyakit yang diwarisi seperti penyakit Charcot-Marie-Tooth.

Diagnosis

Diagnosis neuropati periferal bermula dengan pemeriksaan neurologi. Ujian kemudian menyusuli, beberapa daripadanya akan bergantung pada diagnosis yang disyaki penyedia penjagaan kesihatan anda berdasarkan gejala dan sejarah perubatan anda.

Pemeriksaan Neurologi

Semasa peperiksaan, pembekal penjagaan kesihatan anda akan memeriksa refleks anda dan menilai untuk pelbagai gangguan sensasi (getaran, suhu, dan tusukan jarum), terutamanya pada kaki dan tangan anda. Penyedia penjagaan kesihatan anda juga akan menilai kekuatan otot anda dan gaya berjalan anda.

Ujian Darah

Untuk menyelesaikan punca neuropati periferi anda, pembekal penjagaan kesihatan anda akan memerintahkan satu siri ujian darah, dengan beberapa yang paling biasa ialah:

• Kiraan darah lengkap (CBC)
• Panel metabolik komprehensif (CMP)

• Kadar pemendapan eritrosit (ESR)

• glukosa darah puasa
• Tahap vitamin B12
• Hormon perangsang tiroid

Ujian darah tambahan—contohnya, ujian genetik untuk penyakit Charcot-Marie-Tooth atau ujian antibodi HIV untuk jangkitan HIV—juga boleh dipesan berdasarkan syak wasangka asas penyedia penjagaan kesihatan anda.

Ujian Khusus Saraf

Dalam sesetengah kes, kajian halaju pengaliran saraf (NCV) dan elektromiografi (EMG) digunakan untuk mengesahkan diagnosis neuropati periferal.“”

Begitu juga, kadangkala biopsi saraf (apabila sampel tisu saraf dikeluarkan dan diperiksa di bawah mikroskop) atau biopsi kulit neurodiagnostik (apabila sekeping kecil kulit yang mengandungi hujung gentian saraf dikeluarkan dan diperiksa di bawah mikroskop) boleh dilakukan.“”

Ujian Autonomi

Untuk neuropati periferi dengan gejala autonomi, pelbagai ujian autonomi mungkin membantu dalam proses diagnostik, seperti mengukur tindak balas denyutan jantung seseorang terhadap senget (untuk memeriksa hipotensi ortostatik) atau ujian fungsi peluh.“”

Ujian Lain

Selain pelbagai ujian berkaitan darah dan saraf, kadangkala ujian lain diperlukan untuk membantu mengesahkan punca neuropati periferal seseorang.

Sebagai contoh, analisis cecair serebrospinal melalui tusukan lumbar (ketuk tulang belakang) boleh dilakukan untuk menyokong diagnosis sindrom Guillain-Barré.“Pengumpulan air kencing 24 jam boleh dipesan untuk kemungkinan pendedahan logam berat.

Diagnosis Berbeza

Adalah penting untuk ambil perhatian bahawa semasa proses diagnostik untuk neuropati periferal, pembekal penjagaan kesihatan anda ingin memastikan bahawa gejala anda bukan disebabkan oleh keadaan sistem saraf pusat (CNS), yang terdiri daripada otak dan saraf tunjang anda.

Keadaan CNS yang mungkin meniru pelbagai neuropati periferal termasuk strok dan multiple sclerosis (MS).

Berita baiknya ialah sejarah perubatan yang teliti dan peperiksaan neurologi biasanya boleh membezakan keadaan sistem saraf pusat dan periferi. Sebagai contoh, refleks pantas dan otot spastik (ketat, kaku) boleh dilihat dengan penyakit sistem saraf pusat, seperti MS, tetapi tidak dengan neuropati periferal.

Begitu juga, dengan strok-yang disebabkan oleh aliran darah yang tidak mencukupi di otak-gejala biasanya berlaku secara tiba-tiba, berbanding dengan gejala neuropati periferal, yang berkembang dalam tempoh yang lebih lama.

Rawatan

Menangani “mengapa” di sebalik neuropati periferi anda adalah langkah pertama yang kritikal dalam rawatan.

Sebagai contoh, jika neuropati berlaku akibat diabetes, maka mendapatkan kawalan tahap glukosa (gula) yang lebih baik dan ketat boleh membantu mengekalkan fungsi saraf.“Begitu juga, jika kekurangan nutrisi adalah punca neuropati, membetulkannya harus membantu neuropati.

Untuk ubat-ubatan atau neuropati yang disebabkan oleh toksin, mengeluarkan agen yang menyinggung atau menurunkan/mengubah dos mungkin disyorkan.“”

Untuk jenis neuropati lain, rawatan invasif yang lebih mendesak diperlukan. Sebagai contoh, dengan sindrom Guillain-Barré, orang biasanya memerlukan kemasukan ke hospital dan rawatan dengan imunoglobulin intravena atau plasmapheresis untuk memperbaiki gejala dan memendekkan perjalanan penyakit.“”

Meringankan Gejala

Beberapa ubat tersedia untuk membantu meringankan gejala neuropati periferal, seperti kebas dan sakit.

Contoh ubat tersebut termasuk:

• Neurontin (gabapentin)
• Lyrica (pregabalin)
• Cymbalta (duloxetine)
• Elavil (amitriptyline)
• Lidoderm (tampalan lidocaine 5%)
• Zostrix (capsaicin)

Analgesik seperti tramadol atau pelbagai opioid, atau terapi pelengkap seperti akupunktur, juga boleh ditambah untuk mengawal kesakitan.

Selain ubat-ubatan, terapi fizikal dan penggunaan alat bantuan berjalan kaki boleh membantu mereka yang mengalami masalah kelemahan atau keseimbangan yang berkaitan dengan neuropati.

Penjagaan kaki yang kerap oleh pakar podiat untuk mencegah perkembangan ulser dan jangkitan kaki juga merupakan bahagian penting dalam pelan rawatan, terutamanya bagi mereka yang mempunyai neuropati diabetik.

Neuropati periferal adalah keadaan yang agak biasa dengan pelbagai sebab. Jika anda atau orang yang anda sayangi telah didiagnosis dengan neuropati periferal, ia mungkin mengurangkan kebimbangan anda untuk mengetahui bahawa terdapat beberapa rawatan perubatan yang boleh membantu mengurangkan kesakitan dan ketidakselesaan. Selain itu, rawatan yang disesuaikan dengan punca neuropati anda boleh membantu menghalang neuropati anda daripada menjadi lebih teruk dan dalam beberapa kes, membalikkannya.