Adakah Kanser Paru-paru Genetik?

Walaupun merokok kekal sebagai penyebab utama kanser paru-paru, bertanggungjawab untuk 80% hingga 90% daripada semua kes kanser paru-paru, keturunan mungkin menyumbang kepada kanser paru-paru dalam beberapa keadaan. Dianggarkan bahawa 8% daripada kanser paru-paru dikaitkan dengan kecenderungan genetik. Risiko kanser paru-paru boleh meningkat jika ibu bapa atau adik beradik menghidap penyakit ini; walaupun begitu, ia tidak bermakna anda pasti akan mendapat penyakit tersebut jika ada dalam keluarga anda menghidapnya.

Badan penyelidikan semasa mencadangkan genetik lebih berkemungkinan menyumbang kepada kanser paru-paru bagi orang yang:

• Muda (bawah umur 50)
• perempuan
• Tidak pernah merokok

Para saintis telah mengenal pasti mutasi genetik tertentu (perubahan dalam kod genetik anda) yang boleh meningkatkan risiko kanser paru-paru anda. Tetapi ini tidak bermakna bahawa semua mutasi genetik yang dikaitkan dengan kanser paru-paru diwarisi. Anda boleh mewarisi mutasi genetik, atau anda boleh memperoleh perubahan ini pada bila-bila masa sepanjang hayat anda disebabkan oleh faktor persekitaran (seperti akibat merokok atau pencemaran).

Faktor Mempengaruhi

Sejarah keluarga sahaja tidak dapat meramalkan sama ada anda akan atau tidak akan mendapat kanser paru-paru. Kanser paru-paru keluarga adalah istilah yang mungkin mencadangkan bahawa gen kanser “diturunkan” daripada ibu bapa kepada anak-anak.

Hari ini, penyelidik menganggap kanser paru-paru keluarga sebagai gabungan faktor genetik dan persekitaran yang meningkatkan risiko kanser paru-paru di kalangan ahli keluarga.“”

Sejarah merokok hampir selalu menyumbang lebih banyak kepada risiko kanser paru-paru daripada kecenderungan yang diwarisi kepada penyakit ini.

Bukti semasa menunjukkan bahawa risiko keluarga kanser paru-paru dipengaruhi oleh pelbagai faktor yang bersilang, termasuk:

• Keturunan
• Gaya hidup yang sama (seperti merokok dan diet)
• Persekitaran yang serupa (seperti pencemaran udara dalam dan luar)““

Asap rokok di dalam rumah, sebagai contoh, boleh meningkatkan risiko seseorang mendapat kanser paru-paru sebanyak 20% hingga 30%.“Begitu juga, pendedahan radon di rumah—penyebab utama kedua kanser paru-paru di Amerika Syarikat—mungkin juga menjadi faktor risiko keluarga seseorang terhadap penyakit itu.

Oleh itu, sejarah keluarga yang menghidap kanser paru-paru tidak dapat meramalkan kemungkinan anda menghidap penyakit ini kerana menyerlahkan keperluan untuk menyesuaikan faktor risiko yang boleh diubah suai dan terus berwaspada untuk sebarang tanda atau gejala kanser paru-paru.

Bukti Risiko Genetik

Terdapat beberapa faktor yang mencadangkan komponen keturunan yang kecil apabila melibatkan risiko kanser paru-paru.

Umur Lebih Muda

Di Amerika Syarikat, purata umur di mana kanser paru-paru didiagnosis ialah 70 tahun.“Namun, terdapat orang yang didiagnosis dengan kanser paru-paru sebelum itu. Malah, kira-kira 1.3% daripada semua kes kanser paru-paru berlaku pada orang di bawah 35 tahun.“”

Apa yang menarik tentang populasi yang lebih muda ini ialah sebilangan kecil perokok, yang menimbulkan persoalan tentang faktor lain yang mungkin menyumbang kepada risiko. Orang yang menghidap kanser paru-paru pada usia yang lebih muda lebih berkemungkinan mengalami perubahan genetik yang berkaitan dengan penyakit ini.

Tetapi pautan keturunan kepada perubahan genetik ini belum ditubuhkan.

Hampir semua kanser paru-paru di kalangan orang dewasa muda adalah adenokarsinoma, sejenis kanser yang berkait rapat dengan mutasi genetik tertentu yang diperoleh (tidak diwarisi).“”

Seks

Lelaki dan perempuan berkemungkinan sama menghidap kanser paru-paru. Namun begitu, terdapat perbezaan antara jantina.

Wanita bukan sahaja lebih berkemungkinan menghidap kanser paru-paru pada usia yang lebih awal berbanding lelaki, tetapi mereka juga lebih berkemungkinan menghidap kanser paru-paru berbanding lelaki yang mempunyai faktor risiko yang sama.

Faktor genetik atau hormon mungkin memainkan peranan, mungkin dengan meningkatkan kerentanan biologi wanita terhadap karsinogen (agen penyebab kanser) dalam asap tembakau.

Beberapa kajian mendapati bahawa wanita mempunyai kepekatan enzim yang lebih tinggi yang dipanggil CYP1A1, yang boleh meredakan tindak balas badan terhadap karsinogen dalam paru-paru dan menggalakkan perkembangan kanser. Polimorfisme genetik tertentu (variasi) dikaitkan dengan disregulasi pengeluaran CYP1A1 dan mungkin menjelaskan mengapa wanita lebih terdedah kepada karsinogen yang disedut.

Perlumbaan

Bangsa dan etnik juga merupakan faktor pembeza dalam risiko kanser paru-paru. Data daripada Program Pengawasan, Epidemiologi dan Keputusan Akhir (SEER) yang sedang dijalankan menyatakan bahawa orang Afrika Amerika mempunyai risiko kanser paru-paru yang jauh lebih besar daripada mana-mana kumpulan kaum atau etnik lain.

Data SEER memberikan kadar kejadian kanser paru-paru untuk pelbagai kumpulan (diterangkan dalam bilangan kes bagi setiap 100,000 orang):

• Hitam: 76.1 setiap 100,000
• Putih: 69.7 setiap 100,000
• Orang Asli Amerika: 48.4 setiap 100,000
• Penduduk Asia/Pasifik: 38.4 setiap 100,000
• Hispanik: 37.3 setiap 100,000““

Walaupun perkara seperti merokok dan alam sekitar pasti menyumbang kepada kadar ini, saintis juga telah menyatakan bahawa mutasi genetik yang dikaitkan dengan kanser paru-paru juga boleh berbeza mengikut kaum.“”

Kajian masa depan mungkin mengenal pasti betapa ketara mutasi ini menyumbang kepada risiko dalam kalangan kaum dan etnik yang berbeza, dan sama ada mutasi genetik diwarisi atau diperoleh.

Mutasi Gen

Sesetengah jenis kanser paru-paru lebih kuat dikaitkan dengan mutasi genetik tertentu daripada yang lain, tetapi mereka belum ditubuhkan sebagai warisan. Malah, mereka dipercayai diperoleh. Mutasi ini boleh mengubah fungsi dan kitaran hayat sel, menyebabkan ia mereplikasi secara tidak normal dan di luar kawalan, yang membawa kepada permulaan kanser.

Para saintis telah mengenal pasti mutasi genetik tertentu yang berkaitan dengan karsinogenesis (perkembangan kanser) dalam paru-paru. Sebahagian besar mutasi ini dikaitkan dengan kanser paru-paru bukan sel kecil (NSCLC), terutamanya adenokarsinoma paru-paru, berbanding kanser paru-paru sel kecil (SCLC).“”

EGFR

Mutasi gen EGFR boleh mengubah penghasilan protein yang dipanggil reseptor faktor pertumbuhan epidermis yang membantu sel bertindak balas dengan sewajarnya kepada persekitaran mereka. Terdapat tidak kurang daripada 10 mutasi EGFR yang diketahui dikaitkan dengan kanser paru-paru; ramai lagi dijangka dikenal pasti.

Penyelidikan mencadangkan bahawa 47% orang Asia dengan NSCLC mempunyai mutasi EGFR. Kira-kira 21% orang dengan NSCLC yang berasal dari Timur Tengah atau keturunan Afrika juga mengalami mutasi; perkara yang sama berlaku untuk 12% pesakit yang berketurunan Eropah.

Mutasi EGFR juga lebih kerap berlaku pada wanita dan bukan perokok. Walaupun mutasi EGFR dikaitkan terutamanya dengan adenokarsinoma paru-paru, sesetengahnya boleh menjejaskan karsinoma sel skuamosa dengan menjadikannya lebih agresif.

Mutasi EGFR boleh dikenal pasti dalam tumor primer (asal) dan dalam metastasis (tumor sekunder yang telah merebak ke tapak yang jauh). Mutasi ini cenderung untuk bermutasi dengan cepat dan sering menjadi tahan terhadap ubat yang digunakan untuk merawatnya.

KRAS

Gen KRAS bertanggungjawab untuk penghasilan protein isyarat yang dipanggil K-Ras yang mengarahkan sel tentang cara membahagi, matang dan berfungsi. Disregulasi protein ini boleh menyebabkan kanser.

Sekitar 15% hingga 20% orang dengan adenokarsinoma paru-paru ujian positif untuk mutasi KRAS. Ini sering berlaku bersama mutasi EGFR.

Mutasi KRAS terutamanya dikenal pasti dalam tumor primer dan kurang biasa dalam tumor metastatik.“”

ALK

Gen limfoma kinase (ALK) anaplastik bertanggungjawab untuk penghasilan sejenis protein tyrosine kinase yang mengarahkan sel untuk membahagi dan membesar. Mutasi, lebih tepat dirujuk sebagai penyusunan semula ALK, dikaitkan dengan NSCLC dan lebih kerap dilihat di Asia berbanding kumpulan lain.“”

Penyusunan semula ALK dikaitkan dengan antara 3% dan 5% kes NSCLC (terutamanya adenokarsinoma) dan lebih kerap dilihat pada perokok ringan, bukan perokok dan orang di bawah umur 70 tahun.“”

BRCA2

Telah didapati bahawa orang yang mempunyai mutasi gen BRCA2, salah satu mutasi yang dikaitkan dengan kanser payudara, mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mendapat kanser paru-paru juga.

Mutasi ini ditemui dalam kira-kira 2% orang keturunan Eropah dan diwarisi dalam corak dominan autosomal (bermaksud bahawa hanya seorang ibu bapa perlu menyumbang mutasi untuk meningkatkan risiko penyakit).“”

Perokok yang membawa mutasi ini paling kerap mengalami karsinoma sel skuamosa. Karsinoma sel skuamosa berkembang di saluran udara paru-paru, berbanding dengan adenokarsinoma yang berkembang di pinggir luar paru-paru.

Pemeriksaan dan Rawatan

Para saintis masih perlu banyak belajar tentang genetik kanser paru-paru. Walaupun terdapat perkaitan yang jelas antara kanser paru-paru dan mutasi EGFR, KRAS, ALK, dan BRAF, mutasi ini dipercayai diperoleh dan ia hanya ditemui dalam sel-sel kanser, bukan dalam sel-sel badan yang lain. Jadi mereka tidak boleh dikenal pasti sebelum kanser paru-paru berkembang (tetapi mutasi warisan tertentu seperti BRCA1 dan BRCA2 boleh dikenal pasti lebih awal).

Pada masa ini, tiada cadangan mengenai pemeriksaan genetik untuk kanser paru-paru. Penyiasatan penyelidikan yang bertujuan untuk mengenal pasti gen yang diwarisi yang membawa kepada atau terdedah kepada kanser paru-paru masih tidak menghasilkan maklumat yang pasti.“”

Ubat-ubatan ini menyasarkan dan membunuh sel-sel kanser dengan mutasi tertentu yang boleh dirawat, menyebabkan sel-sel normal sebahagian besarnya tidak disentuh. Oleh sebab itu, terapi yang disasarkan selalunya menyebabkan lebih sedikit kesan sampingan.

Antara ubat sasaran yang digunakan untuk NSCLC dengan mutasi EGFR:“”

• Gilotrif (afatinib)
• Iressa (gefitinib)
• Tagrisso (osimertinib)
• Tarceva (erlotinib)
• Vizimpro (dacomitinib)

Antara ubat sasaran yang digunakan untuk NSCLC dengan penyusunan semula ALK:“”

• Alecensa (alectinib)
• Alunbrig (brigatinib)
• Lorbrena (lorlatinib)
• Xalkori (crizotinib)
• Zykadia (ceritinib)

Jika anda berisiko tinggi untuk penyakit ini, anda mungkin mendapat manfaat daripada pemeriksaan CT tahunan untuk kanser paru-paru. Pemeriksaan tahunan pada masa ini disyorkan untuk mereka yang berumur antara 50 dan 80 tahun yang merokok atau telah berhenti dalam tempoh 15 tahun yang lalu dan mempunyai sekurang-kurangnya 20 tahun sejarah pek merokok.

Bergantung pada faktor risiko tambahan, seperti sejarah keluarga atau pendedahan radon, anda dan pembekal penjagaan kesihatan anda boleh memilih untuk memilih pemeriksaan di luar parameter ini. Melakukannya mungkin mendapat kanser paru-paru lebih awal sementara ia masih sangat boleh dirawat.