Merawat Lipodistrofi Berkaitan HIV

Lipodistrofi yang berkaitan dengan HIV adalah keadaan yang dicirikan oleh pengagihan semula lemak badan yang kadang-kadang mendalam. Keadaan ini biasanya disertai dengan penipisan yang jelas pada muka, punggung, atau anggota badan, sementara sering menyebabkan pengumpulan lemak di sekitar perut, payudara, atau belakang leher (yang terakhir dirujuk sebagai “bonggol kerbau”- seperti pada rupa).

Lipodistrofi berkaitan HIV sering dikaitkan dengan ubat antiretroviral yang lebih lama, termasuk perencat protease (PI) dan transkriptor terbalik nukleosida (NRTI) tertentu seperti Zerit (stavudine) dan Videx (didanosine). Keadaan ini juga mungkin akibat daripada jangkitan HIV itu sendiri, terutamanya yang menjejaskan pesakit yang belum memulakan terapi antiretroviral.

Walaupun lipodistrofi dilihat jauh kurang pada penghidap HIV sejak pengenalan antiretroviral generasi baru, ia tetap menjadi masalah kerana keadaan ini jarang boleh diterbalikkan dan cenderung berterusan walaupun ubat yang disyaki dihentikan.

Rawatan

Walaupun tiada ubat untuk lipodistrofi yang berkaitan dengan HIV, terdapat pilihan rawatan yang berpotensi membalikkan beberapa kesan pengagihan semula lemak, serta menangani beberapa kebimbangan kesihatan yang berkaitan dengan paras kolesterol dan trigliserida yang tinggi dalam darah.

Antara pendekatan:

• Menukar ubat HIV boleh membantu jika pembekal penjagaan kesihatan anda percaya bahawa ubat anda adalah punca pengedaran lemak anda yang tidak sedap dipandang. Perubahan dalam keadaan ini sentiasa disyorkan jika hanya untuk mengelakkan keadaan yang lebih teruk. Walaupun mungkin terdapat beberapa pembalikan keadaan, kebanyakannya pembaziran muka (dikenali sebagai lipoatrofi muka), kebanyakan pembalikan cenderung minimum hingga sederhana. Adalah penting untuk mengetahui bahawa lipodistrofi kadang-kadang boleh berterusan walaupun selepas PI dihentikan, walaupun keadaan itu selalunya berubah mengikut masa.

• Beralih kepada tenofovir atau mana-mana rejimen berasaskan tenofovir (cth, Truvada, Genvoya) juga boleh membalikkan lipoatrofi muka, menurut beberapa kajian kecil. Walaupun hampir tidak konklusif, kajian itu menyokong penggunaan tenofovir atau abacavir (Ziagen) dalam kes lipodistrofi yang teruk kerana kedua-dua ubat biasanya tidak dikaitkan dengan keadaan tersebut.

• Menetapkan Egrifta (tesamorelin) dalam kes pengumpulan lemak di perut dan usus. Egrifta diluluskan untuk rawatan lipodistrofi yang berkaitan dengan HIV kerana ia berkaitan dengan pengumpulan lemak viseral di sekitar bahagian tengah dan organ dalaman perut. Egrifta nampaknya mempunyai sedikit jika ada kesan yang boleh diukur pada kehilangan/pengagihan semula lemak di muka, punggung, payudara, belakang atau bahagian kaki. Tambahan pula, sebaik sahaja rawatan dihentikan, kehilangan lemak viseral mungkin tidak dapat dikekalkan.

• Diet dan senaman mungkin tidak mempunyai kesan yang boleh diukur pada beberapa manifestasi fizikal lipodistrofi, tetapi ia boleh membantu menurunkan tahap lemak dan kolesterol yang biasa dilihat pada pesakit yang dirawat dengan PI. Selain itu, ia boleh membantu mengurangkan kesan lipodistrofi dengan meningkatkan jisim otot tanpa lemak pada lengan, kaki dan punggung; atau dengan menangani masalah berat badan (cth, obesiti, sindrom metabolik) yang memburukkan lagi pengumpulan lemak di perut, belakang dan payudara. Diet rendah lemak dan program kecergasan biasa disyorkan untuk semua orang yang hidup dengan HIV, besar atau kecil. Rujuk pakar pemakanan atau pakar pemakanan untuk membantu anda membangunkan tabiat pemakanan yang lebih baik.

• Ambil ubat penurun lipid untuk mengurangkan tahap trigliserida dan kolesterol dalam darah anda. Penggunaannya mungkin tidak membantu meningkatkan hasil kesihatan keseluruhan (cth, merendahkan risiko penyakit kardiovaskular dan perkembangan diabetes), mereka mungkin berpotensi mengurangkan keterukan lipodistrofi.

• Terapi hormon juga telah diterokai dalam merawat lipodistrofi yang berkaitan dengan HIV, sama ada dalam bentuk penggantian testosteron atau dalam terapi menggunakan hormon pelepas hormon pertumbuhan (GHRH). Walaupun penggunaan kedua-duanya dikaitkan dengan peningkatan jisim otot tanpa lemak, ia tidak pasti sejauh mana ia berkesan merawat keadaan sebenar itu sendiri. Kebanyakan kajian mencadangkan bahawa terdapat peningkatan yang boleh diukur dalam pengagihan lemak, walaupun banyak keuntungan kelihatan hilang apabila terapi hormon dihentikan.

• Pengisi dermal, yang semakin popular untuk kegunaan kosmetik, juga mampu membetulkan beberapa manifestasi fizikal lipoatrofi, terutamanya pada muka dan punggung. Produk suntikan seperti Sculptra (asid poli-L-laktik) dan Radiesse (kalsium hidroksilapatit) kerap digunakan dalam kes ini dan mungkin memerlukan rawatan lebih daripada sekali setahun. Walaupun berkesan dari segi kosmetik jika dilakukan oleh pakar yang berkelayakan, kos berulang mungkin menjadi penghalang kepada sesetengah pesakit.

• Liposuction sering diterokai untuk menghilangkan lemak terkumpul di sekitar belakang leher (biasanya dirujuk sebagai “bonggol kerbau”). Walaupun cepat dan berkesan, masih terdapat peluang untuk pembentukan semula lemak walaupun selepas pembedahan. Selain itu, liposuction hanya boleh membuang lemak subkutan di bawah permukaan kulit, bermakna pengumpulan lemak dalam rongga perut tidak boleh dirawat dengan cara ini. Dan seperti semua prosedur pembedahan, liposuction memang melibatkan beberapa risiko.

Mana-mana pilihan yang anda pilih untuk diterokai, jangan sekali-kali menghentikan ubat HIV anda tanpa terlebih dahulu bercakap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda. Pastikan, juga, untuk memasukkan penyedia penjagaan kesihatan HIV anda dalam sebarang perundingan yang mungkin anda ada dengan pakar bedah kosmetik berkenaan dengan menangani manifestasi fizikal lipodistrofi.