Mengapakah Kelulusan Vaksin Malaria Pencapaian Bersejarah?

Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) minggu lalu mengesahkan pengedaran vaksin malaria yang pertama di dunia. Ia juga merupakan vaksin pertama terhadap sebarang penyakit parasit.

Vaksin yang dipanggil RTS,S atau Mosquirix, adalah kira-kira 36% berkesan dalam tempoh empat tahun. Tetapi, bergantung kepada bilangan dos yang ada, ia boleh menjimatkan antara 14,000 dan 38,000 kanak-kanak di bawah umur 5 tahun setiap tahun jika diedarkan di negara yang mempunyai paling banyak kes malaria, menurut kajian pemodelan.

“Ini adalah detik bersejarah. Vaksin malaria yang ditunggu-tunggu untuk kanak-kanak adalah satu kejayaan untuk sains, kesihatan kanak-kanak dan kawalan malaria,” kata Ketua Pengarah WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Malaria adalah penyakit serius dan berpotensi membawa maut yang disebarkan oleh nyamuk. Sebelum vaksin tersedia, ubat antimalaria, kelambu yang dirawat dengan racun serangga, dan semburan sisa dalaman telah digunakan untuk mencegah dan mengurangkan penularan malaria.

Vaksin itu, apabila digabungkan dengan pentadbiran bermusim ubat antimalaria, boleh mengurangkan kes malaria klinikal dan kematian sekitar 70%, menurut pembangun vaksin GlaxoSmithKline.

Mengapa Vaksin Malaria Penting?

Malaria adalah punca utama penyakit dan kematian kanak-kanak di sub-Sahara Afrika. Pada 2019, kanak-kanak berumur bawah 5 tahun menyumbang 67% daripada semua kematian malaria di seluruh dunia.

“Malaria mempunyai kesan buruk di kawasan luar bandar di Afrika,” kata Clive Shiff, PhD, profesor di Institut Penyelidikan Malaria Johns Hopkins di Sekolah Kesihatan Awam Bloomberg, memberitahu Verywell. “Ia masih menyebabkan kematian yang tinggi di kawasan luar bandar, dan mempunyai kesan teruk terhadap gaya hidup, produktiviti, dan sudah tentu, penyakit dan kematian. Ia tidak boleh diabaikan.”

Lebih daripada 2.3 juta dos Mosquirix telah diberikan setakat ini dalam program perintis yang sedang dijalankan di tiga negara: Ghana, Kenya dan Malawi. Keputusan menunjukkan bahawa vaksin mempunyai profil keselamatan yang menggalakkan.

“Terdapat perbincangan berterusan mengenai pembasmian malaria, tetapi sejak 1950-an, ini telah melalui pasang surut,” kata Shiff. “Ada masanya pada pertengahan abad ke-20 apabila terdapat kejayaan tempatan, tetapi penyakit ini sukar untuk dihapuskan, dan pengurusan melalui sistem kesihatan yang berkesan nampaknya cara paling berkesan untuk mengawalnya.”

Mempunyai vaksin sebagai sebahagian daripada strategi kawalan malaria kebangsaan akan membantu mencegah lebih banyak kes. Ia juga akan membantu WHO mencapai matlamat 2030 untuk mengurangkan insiden kes malaria dan kadar kematian sekurang-kurangnya 90%.

Mengapa Ia mengambil masa yang lama?

Mosquirix telah dicipta oleh saintis pada tahun 1987, yang bermaksud ia mengambil masa kira-kira 30 tahun penyelidikan dan pembangunan yang menyeluruh.

Berbeza dengan vaksin COVID-19, yang dibangunkan dalam masa kurang dari setahun, vaksin malaria terpaksa menangani parasit yang lebih kompleks.

James Shepherd, MD, PhD, pakar penyakit berjangkit di Yale Medicine, mengatakan bahawa virus COVID-19 mempunyai 25 gen manakala parasit malaria, Plasmodium, mempunyai 5,000.

“Mencari serpihan parasit yang sempurna untuk mendorong imuniti perlindungan adalah lebih sukar,” katanya kepada Verywell. “Malah sekarang, Mosquirix telah dibangunkan selama lebih 30 tahun dan masih hanya memberikan perlindungan sederhana berbanding kebanyakan vaksin yang diluluskan.”

Bagaimanakah Vaksin Malaria Berfungsi?

Mosquirix ialah vaksin protein rekombinan, yang bermaksud ia mengandungi bahagian tertentu kuman.

“Mosquirix berfungsi seperti banyak vaksin—mengambil serpihan organisma berjangkit yang merupakan sasaran penting untuk serangan sistem imun, dan kemudian menjadikannya dalam kuantiti yang banyak supaya ia boleh disuntik ke dalam manusia untuk merangsang imuniti pelindung,” kata Shepherd.

Penyelidik menggunakan kepakaran mereka daripada pembangunan vaksin Hepatitis B dan menggunakan antigen permukaan daripada virus sebagai pembawa protein malaria, memudahkan tindak balas antibodi dan sel T.

“Sekiranya kanak-kanak itu kemudiannya digigit oleh nyamuk pembawa parasit malaria, sebaik sahaja parasit itu disembur ke dalam aliran darah, antibodi dan sel-T bersedia untuk menyerang,” kata Shepherd.

Parasit malaria boleh matang, membiak, menjangkiti sel darah merah, dan menyebabkan penyakit jika ia menjangkiti hati. Apa yang dilakukan oleh vaksin ialah membawa antigen yang cuba menghalang peringkat pertama parasit malaria daripada memasuki sel hati, jelas Shiff.

“Parasit malaria mempunyai kitaran hidup yang kompleks dengan beberapa peringkat terdedah,” katanya. “Salah satunya ialah sporozoit yang disuntik oleh spesies vektor nyamuk, dan menuju ke hati manusia.”

Jika parasit itu boleh diganggu sebelum memasuki lebih jauh ke dalam tubuh manusia, ia akan menghentikan jangkitan, tambahnya.

Cabaran dalam Pengedaran Vaksin

Menurut WHO, komuniti kesihatan global perlu membuat keputusan kewangan berhubung pelancaran vaksin pada masa hadapan, dan negara perlu menilai sama ada mereka akan menerima pakai vaksin malaria sebagai sebahagian daripada strategi mereka untuk mengawal penyakit itu.

Pengedaran vaksin mungkin akan datang dengan beberapa cabaran, kata pakar.

“Kebanyakan kes yang teruk berlaku di kawasan luar bandar yang jaraknya jauh, dan pengangkutan sukar,” kata Shiff. “Adalah sukar untuk memastikan setiap kanak-kanak mendapat suntikan dan beberapa penggalak dengan sewajarnya.”

Vaksin malaria boleh dihantar melalui klinik kesihatan kanak-kanak oleh Kementerian Kesihatan di negara Afrika masing-masing, yang membantu meningkatkan liputan vaksin pada kanak-kanak, kata Tedros pada sidang akhbar.

Shepherd menambah bahawa ujian pelaksanaan berskala besar di Kenya, Malawi dan Ghana menunjukkan bahawa Mosquirix selamat dan ia memberikan “pengurangan yang baik dalam kejadian malaria yang teruk.”

“Namun begitu, vaksin memerlukan tiga hingga empat suntikan untuk melindungi, dan impaknya yang paling mengagumkan telah direalisasikan apabila digabungkan dengan program anti-malaria lain seperti rawatan pencegahan dan kelambu yang dirawat dengan racun serangga,” tambahnya. “Logistik dan penggunaan strategik Mosquirix masih perlu diselesaikan.”

Program perintis telah diteruskan walaupun terdapat pandemik COVID-19, dan sesetengah pihak percaya bahawa ia juga boleh dilaksanakan untuk memperkenalkan vaksin baharu pada masa ini. Walau bagaimanapun, sukar untuk mengetahui dengan pasti bila vaksin akan mula dilancarkan secara global.

“Adalah bagus jika, dalam dunia ketidaksamaan vaksin ini, pengeluaran komersial Mosquirix boleh dipindahkan ke semua negara yang paling mendapat manfaat daripadanya,” kata Shepherd.