Punca dan Faktor Risiko Bronkitis Kronik

Bronkitis kronik merujuk kepada keradangan dan kerengsaan tiub bronkial, yang membawa udara ke dan dari paru-paru anda. Ia adalah sejenis penyakit pulmonari obstruktif kronik (COPD). Bronkitis kronik menyebabkan pengeluaran lendir berlebihan yang boleh menyebabkan masalah pernafasan apabila ia terkumpul.

Ia biasanya akibat pendedahan berpanjangan kepada perengsa yang boleh merosakkan paru-paru anda. Merokok adalah punca utama bronkitis kronik, tetapi faktor lain mungkin meningkatkan risiko seseorang untuk mengalami keadaan ini, seperti faktor persekitaran dan pendedahan tempat kerja kepada bahan berbahaya.

Jarang sekali, keadaan genetik yang dipanggil kekurangan alpha-1 antitrypsin boleh memainkan peranan dalam menyebabkan bronkitis kronik.

Punca Biasa

Penyebab bronkitis kronik yang paling biasa, dan juga paling boleh dicegah ialah merokok. Semakin hari, penggunaan rokok elektronik dan merokok ganja dikaitkan dengan bronkitis kronik juga.

Tidak seperti sesetengah toksin yang mungkin anda terdedah kepada untuk tempoh yang singkat, asap rokok disedut sepanjang hari—kadangkala berpuluh kali sehari—dan mengandungi lebih daripada 7,000 bahan kimia berbahaya yang diketahui yang boleh merosakkan tisu dalam paru-paru anda dan menyebabkan kerengsaan.

Di luar merokok, terdapat cara lain toksin boleh sampai ke paru-paru anda dan membawa kepada bronkitis kronik. Ini termasuk pencemaran udara dan bahan kimia yang digunakan di tempat kerja.

Cat aerosol, racun perosak, bahan api dan baja adalah beberapa bahan kimia yang boleh meningkatkan risiko bronkitis kronik. Beberapa pekerjaan yang telah dikaitkan dengan risiko bronkitis kronik dan COPD yang lebih tinggi termasuk:

• pelombong arang batu
• Pelombong batu keras
• Pekerja terowong
• Pengilang dan buruh konkrit
• Penternak ternakan
• Petani yang menggunakan racun perosak

Corak kekeluargaan juga telah diperhatikan, tetapi banyak kali kes ini adalah akibat perkongsian persekitaran yang sama, terutamanya pencemaran udara dan asap rokok.

Genetik

Bronkitis kronik juga telah dikaitkan dengan genetik dan sejarah keluarga. Satu kajian mendapati bahawa 55% kes bronkitis kronik dalam kembar tidak dikaitkan dengan faktor persekitaran.

Kajian lain menunjukkan variasi genetik, khususnya dalam gen alfa-1. Alpha-1 ialah protein yang membantu melindungi paru-paru, dan orang yang kekurangan gen ini didapati mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mendapat bronkitis kronik.

Jantina dan latar belakang etnik anda juga mungkin memainkan peranan. Kes keturunan bronkitis kronik didapati lebih biasa di kalangan wanita, dan wanita secara keseluruhan mempunyai peluang yang lebih tinggi untuk mendapat bronkitis kronik sama ada mereka merokok atau tidak. Orang kulit putih bukan Hispanik juga lebih berkemungkinan menghidap penyakit ini berbanding kumpulan etnik lain.

Faktor Risiko Gaya Hidup

Risiko untuk mengembangkan bronkitis kronik dikaitkan dengan pilihan gaya hidup, termasuk:

• Merokok: Sehingga 75% orang yang menghidap bronkitis kronik merokok atau pernah merokok.

• Pendedahan jangka panjang kepada perengsa paru-paru lain: Ini termasuk asap terpakai, pencemaran udara dan asap kimia dan habuk dari persekitaran atau tempat kerja.

• Sejarah jangkitan pernafasan kanak-kanak

Ringkasan

Anda boleh mengurangkan risiko bronkitis kronik anda dengan berhenti merokok dan mengelakkan pendedahan kepada bahan yang berbahaya kepada paru-paru anda. Dalam kes yang jarang berlaku, kekurangan genetik boleh menyebabkan keadaan ini. Anda juga mungkin lebih berkemungkinan menghidapi bronkitis kronik jika anda mempunyai sejarah keluarga penyakit ini.

Walaupun terdapat beberapa punca genetik dan persekitaran bronkitis kronik yang sukar dielakkan, keadaan ini paling kerap disebabkan oleh pilihan peribadi seperti merokok dan terdedah kepada perengsa yang boleh membahayakan paru-paru anda.

Oleh itu, anda boleh mengambil langkah untuk mengurangkan risiko anda mendapat bronkitis kronik dengan memilih untuk tidak merokok, berhenti merokok dan melindungi diri anda daripada habuk dan bahan kimia yang berbahaya. Jika anda bekerja dalam persekitaran yang terdedah kepada pendedahan, pakai peralatan perlindungan untuk memastikan diri anda selamat semasa bekerja.