Mononukleosis berjangkit (mono) ialah jangkitan berjangkit yang disebabkan terutamanya oleh virus Epstein-Barr (EBV). Biasanya, virus ini disebarkan melalui cecair badan, terutamanya air liur.
Mono paling kerap berlaku pada orang dewasa muda dan remaja: Dianggarkan sekurang-kurangnya satu daripada empat remaja dan dewasa muda yang dijangkiti EBV akan mengalami mono. Kira-kira 90% rakyat Amerika akan dijangkiti virus itu apabila mereka berumur 35 tahun.
:max_bytes(150000):strip_icc()/GettyImages-1168344799-5e045914c55a4c3a9c0c830c0155fae3.jpg)
Imej Oliver Rossi / Getty
Adakah Mono Berjangkit?
Mono berjangkit. Ramai orang merujuk kepada jangkitan sebagai nama samarannya, penyakit ciuman, kerana ia paling biasa dihantar dari orang ke orang melalui air liur. Ia juga boleh merebak melalui cecair badan lain seperti air mani dan darah semasa hubungan seksual, pemindahan darah, atau pemindahan organ.
Bilakah Mono Berjangkit?
Walaupun mono adalah berjangkit, ia disebarkan terutamanya melalui sentuhan dengan air liur orang yang dijangkiti. Sebaik sahaja seseorang dijangkiti EBV, mereka boleh menyebarkannya kepada orang lain.
Penyelidikan telah menunjukkan bahawa berikutan penularan awal virus, beban virus ditemui di dalam mulut dan darah sebelum sebarang gejala muncul. Viral load merujuk kepada jumlah virus yang terdapat di dalam badan. Lebih khusus lagi, ini ialah jumlah virus yang boleh diukur dalam jumlah standard darah atau plasma. Lebih besar viral load, lebih banyak virus itu menular.
Berapa Lama Mono Berjangkit?
Walaupun profesional perubatan tidak pasti berapa lama mono boleh menular, beberapa laporan mencadangkan bahawa ia boleh disebarkan kepada orang lain selama kira-kira tiga bulan selepas penularan awal.
Sebab mengapa sukar untuk menentukan tempoh masa yang tepat adalah disebabkan oleh variasi dalam kedua-dua tempoh inkubasi dan tempoh jangkitan aktif. Tempoh inkubasi ialah masa antara penguncupan awal virus dan permulaan simptom, manakala tempoh jangkitan aktif ialah apabila seseorang mengalami gejala.
Tempoh pengeraman
Pada orang yang mengalami mono, tempoh inkubasi berkisar secara meluas. Sesetengah orang mungkin mula mengalami gejala dalam masa empat minggu, tetapi yang lain mungkin tidak mengalami sebarang gejala sehingga lapan minggu selepas mereka mula-mula dijangkiti. Secara purata, tempoh inkubasi adalah enam minggu, dan pada masa itu, mono sangat menular.
Tempoh Jangkitan Aktif
Seseorang juga boleh menyebarkan jangkitan semasa mereka menunjukkan gejala. Jangka masa apabila seseorang berasa sakit juga boleh berbeza-beza. Walaupun sesetengah orang mungkin pulih dengan cepat dan mengalami gejala selama dua minggu sahaja, yang lain mungkin mengambil masa empat minggu atau lebih untuk pulih. Menurut Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC), sesetengah orang dengan mono mungkin menghadapi gejala sehingga enam bulan selepas mereka mula-mula dijangkiti virus itu.
Penumpahan Oral
Walaupun viral load dalam darah rendah, virus masih boleh disebarkan melalui air liur kerana penumpahan oral. Oral shedding ialah istilah yang digunakan untuk menggambarkan keupayaan virus merebak dari rongga mulut atau tekak seseorang kepada orang lain. Dalam satu kajian lama yang diterbitkan pada tahun 2005, penyelidik mendapati bahawa orang masih boleh menyebarkan mono kepada orang lain sehingga 32 minggu kerana penumpahan mulut.
EBV juga boleh kekal di dalam badan seumur hidup, jadi terdapat risiko kecil ia boleh diaktifkan semula. Semasa pengaktifan semula, anda boleh meningkatkan viral load sekali lagi dan menyebarkan virus kepada orang lain.
Risiko Pengaktifan Semula EBV
Walaupun pengaktifan semula EBV tidak berlaku pada semua orang, sesetengah orang mungkin mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk perkara ini berlaku. Individu yang mempunyai sistem imun yang lemah, contohnya, lebih berisiko untuk mengaktifkan semula virus berbanding mereka yang mempunyai sistem imun yang sihat.
Tempoh Inkubasi Mono
Penyelidikan telah menunjukkan bahawa tempoh inkubasi untuk mono adalah, secara purata, antara 32 hingga 49 hari. Anda boleh dijangkiti mono dan langsung tidak menyedari bahawa anda mempunyai jangkitan selama lebih sebulan sebelum sebarang gejala mula ditunjukkan. Pada masa ini, anda masih boleh menyampaikannya kepada orang lain.
Untuk menguji jangkitan mono, doktor mungkin akan menggunakan sama ada ujian Monospot atau ujian antibodi EBV. Mereka direka untuk mencari antibodi yang dihasilkan oleh sistem imun sebagai tindak balas kepada EBV. Ujian antibodi EBV boleh menentukan sama ada terdapat jangkitan baru-baru ini atau jika ia telah berlaku pada masa lalu.
Bila Perlu Berjumpa dengan Pembekal Penjagaan Kesihatan
Mono mungkin tidak menunjukkan sebarang gejala sama sekali, terutamanya pada kanak-kanak. Apabila gejala muncul, mereka mungkin termasuk:
- Demam
- Sakit kepala
- Kepenatan yang melampau
- Ruam
- Sakit tekak
- Sakit badan
- Hati atau limpa bengkak
- Nodus limfa bengkak di leher dan ketiak
Gejala mungkin berkembang dengan perlahan dan boleh hadir pada masa yang berbeza semasa jangkitan. Sebagai contoh, anda boleh mengalami demam pada satu ketika dan kemudian sakit tekak selepas demam reda.
Jika simptom anda sangat teruk atau bertahan lebih lama daripada 10 hari, anda harus berjumpa pembekal penjagaan kesihatan. Mereka mungkin akan memerintahkan ujian untuk memastikan bahawa jangkitan lain tidak boleh dipersalahkan untuk gejala anda. Mengetahui jenis jangkitan yang anda alami akan menjadi faktor penentu untuk rawatan, dan walaupun tiada antibiotik atau rawatan khusus untuk mono, anda perlu menolak sebarang keadaan lain yang memerlukan ubat untuk dirawat.
Jika anda mengalami mono dan pemulihan mengambil masa lebih lama daripada tiga bulan, anda juga harus membuat temu janji untuk berjumpa pembekal penjagaan kesihatan anda. Ini kerana apabila mono bertahan selama itu, simptom biasanya dikaitkan dengan keadaan yang dikenali sebagai virus Epstein-Barr aktif kronik (CAEBV). Walaupun CAEBV jarang berlaku, ia boleh menjadi serius dan oleh itu memerlukan rawatan perubatan segera.
