Banyak organisma hidup pada kulit kita dan dalam badan kita. Bakteria dan kulat ini memainkan peranan penting dalam ekosistem semula jadi badan kita. Kadangkala ekosistem seseorang boleh menjadi tidak seimbang dan menyebabkan ruam kulit, kerengsaan dan kesakitan. Jangkitan yis berlaku apabila sejenis yis yang biasa dalam tubuh manusia, Candida albicans, tumbuh terlalu banyak.
Lelaki dan wanita sama-sama boleh mengalami jangkitan yis di pelbagai tempat pada atau dalam badan mereka, seperti dalam faraj, dubur, mulut, atau di antara lipatan kulit yang lain. Balanitis adalah istilah umum yang merujuk kepada keradangan dan kerengsaan zakar. Beberapa keadaan berpotensi menyebabkan gejala balanitis, termasuk jangkitan yis.
Jika seseorang mempunyai jangkitan yis, ada kemungkinan mereka boleh menyebarkan yis tambahan itu kepada rakan kongsi yang sudah terdedah kepada pertumbuhan berlebihan yis.
Jangkitan Yis Selepas Seks
Setiap kali seseorang melakukan hubungan seks, mereka boleh menghantar Candida kepada pasangannya. Itu kerana yis sudah hidup di lidah, alat kelamin, dan tempat lain pada tubuh manusia.
Selalunya, kulat Candida yang dipindahkan ini adalah jinak. Jangkitan yis tidak berjangkit dalam erti kata biasa kerana hampir setiap orang sudah mempunyai strain kulat ini pada badan mereka.
Seorang lelaki boleh memberi wanita jangkitan yis melalui seks, tetapi melakukan hubungan seks dengan lelaki yang mempunyai jangkitan yis tidak selalu membawa kepada jangkitan untuk pasangannya. Sekitar 75% wanita akan mengalami sekurang-kurangnya satu jangkitan yis faraj dalam hayat mereka.
Oleh kerana lelaki kurang berkemungkinan daripada wanita mengalami jangkitan yis alat kelamin, ramai lelaki mungkin tidak mempertimbangkan risiko mereka untuk pertumbuhan berlebihan Candida atau mungkin tidak mengenali gejala balanitis mereka.
Ragi tumbuh subur dalam persekitaran yang hangat dan lembap, seperti dalam lipatan berhampiran kepala zakar atau pada kulup. Lelaki yang tidak berkhatan cenderung mengalami jangkitan yis pada kadar yang lebih tinggi daripada rakan sebaya mereka yang berkhatan. Gejala balanitis ini boleh termasuk ruam merah atau putih, lapisan putih atau sisa pada zakar, gatal-gatal, atau kerengsaan.
Jika seorang lelaki mempunyai balanitis yang disebabkan oleh yis, pasangan seksualnya mungkin mengalami jangkitan yis mereka sendiri. Semasa hubungan seks dubur atau faraj, yis pada zakar mungkin berpindah ke alat kelamin pasangan. Faraj dan dubur adalah kedua-dua tapak di mana yis boleh tumbuh terlalu banyak.
Dubur dan faraj boleh menjadi sukar untuk dibersihkan. Bahagian badan ini secara semula jadi memupuk Candida kerana ia hangat, dan kulit serta membran dalam alat kelamin boleh menjadi sensitif kepada perubahan pH (keasidan/kealkalian), kolonisasi bakteria atau faktor lain.
Jika pasangan sudah berisiko mendapat jangkitan yis, mereka mungkin mengalami jangkitan sendiri selepas melakukan hubungan seks. Tetapi jangkitan yis tidak diklasifikasikan sebagai jangkitan seksual kerana terdapat faktor gaya hidup dan keadaan kesihatan lain yang boleh membawa kepada jangkitan yis tanpa hubungan seks.
Walaupun jangkitan yis kadangkala boleh disebarkan melalui hubungan seksual, ia tidak dianggap sebagai jangkitan seksual (STI).
Seriawan Mulut
Sariawan mulut adalah jangkitan yis pada mulut dan tekak. Orang ramai menghidap seriawan mulut atas pelbagai sebab, termasuk kebersihan pergigian yang tidak baik, mulut kering, atau rawatan dengan antibiotik atau kortikosteroid yang disedut (“inhaler steroid”). Orang yang mempunyai imuniti yang lemah, seperti mereka yang menghidap AIDS, kanser, atau diabetes, atau mereka yang telah menjalani pemindahan organ, juga berisiko mendapat sariawan mulut.
Steroid boleh melemahkan sistem imun badan, membolehkan Candida membesar, dan antibiotik boleh mengganggu tahap normal bakteria sihat badan. Dengan terlalu sedikit bakteria ini, kulat seperti Candida boleh tumbuh terlalu banyak, menyebabkan jangkitan.
Oleh kerana yis wujud di seluruh badan kita, seseorang yang dijangkiti yis genital mungkin menyebarkan Candida ke bahagian lain badan pasangannya. Sebagai contoh, seorang lelaki yang mengalami balanitis boleh menyebarkan Candida alat kelamin ini ke mulut pasangan semasa fellatio. Rakan kongsi itu mungkin atau mungkin tidak mengalami sariawan mulut.
Terdapat beberapa cara seseorang boleh membina atau menyebarkan seriawan mulut semasa hubungan seks. Seseorang yang terdedah kepada jangkitan yis mungkin mengalami seriawan mulut selepas melakukan cunnilingus pada pasangan dengan jangkitan yis faraj. Begitu juga, adalah mungkin untuk mengalami sariawan mulut selepas terlibat dalam anilingus dengan pasangan yang mempunyai jangkitan yis dubur.
Cara Mencegah Jangkitan Yis
Beberapa keadaan sedia ada boleh menyebabkan seseorang terdedah kepada jangkitan yis. Beberapa faktor risiko untuk mendapat jangkitan yis termasuk keadaan kekurangan imun, kehamilan atau diabetes.
Terdapat juga pelbagai pilihan pemakanan dan kebersihan yang boleh menyebabkan jangkitan yis. Orang yang mempunyai masalah kesihatan ini mungkin menghadapi masalah menguruskan risiko jangkitan yis mereka, tetapi faktor gaya hidup ini mungkin lebih mudah untuk dielakkan.
Tindakan yang mungkin membuat seseorang lebih terdedah kepada pertumbuhan berlebihan Candida termasuk:
- Memakai seluar dalam yang tidak dibasuh selama beberapa hari
- Berkongsi seluar dalam dengan seseorang yang mempunyai jangkitan yis kemaluan atau dubur
- Berkongsi berus gigi dengan seseorang yang mempunyai sariawan mulut
- Tidak mandi dengan sempurna
- Tidak menukar pakaian selepas berpeluh dengan banyak
- Duduk untuk jangka masa yang lama dalam pakaian basah atau pakaian renang basah
Orang ramai mungkin mempertimbangkan teknik pencegahan ini untuk mengelakkan daripada mendapat atau menyebarkan jangkitan yis:
- Memakai kondom atau empangan pergigian
- Menahan diri daripada hubungan seks sehingga jangkitan yis diselesaikan
- Basuh badan anda dengan kerap menggunakan sabun dan air tanpa pewangi
- Elakkan diet yang tinggi kandungan gula
- Memakai pakaian yang longgar dan bernafas
- Memakai seluar dalam kapas dan bukannya poliester atau fabrik sintetik
- Mandi dan menukar pakaian selepas bersenam
Jangkitan yis boleh berasa menyakitkan, dan ia boleh mengecewakan untuk mengalaminya. Anda harus mendapatkan nasihat doktor untuk mendiagnosis jangkitan anda dengan betul kerana simptom jangkitan yis juga boleh menyerupai keadaan lain seperti STI, buasir atau sakit tekak.
Walaupun jangkitan yis adalah perkara biasa, ia memerlukan rawatan perubatan. Organisma Candida jarang akan hilang dengan sendirinya. Jangkitan yang tidak dirawat mungkin akan menjadi lebih teruk dan boleh menyebabkan kulit merekah atau komplikasi lain yang menyakitkan
Mujurlah, kebanyakan jangkitan ini hilang dengan cepat dengan krim atau ubat preskripsi yang dijual bebas. Rawatan antikulat boleh membantu memberikan anda dan kulit anda kelegaan yang sangat diperlukan.
