Jangkitan yis adalah keadaan biasa yang memberi kesan kepada berjuta-juta orang setiap tahun. Walaupun jangkitan kulit ini biasanya tidak berbahaya dan hilang dengan krim di kaunter, jangkitan yis yang tidak dirawat boleh membawa kesan yang serius kepada kesihatan anda.
Pada kulit kita terdapat pelbagai bakteria dan kulat. Secara sederhana, Candida—sejenis yis—adalah bahagian badan kita yang sihat. Walau bagaimanapun, Candida kadangkala boleh membesar dan menyebabkan ruam, gatal-gatal dan kesakitan. Jangkitan yis boleh menjejaskan mulut, alat kelamin dan bahagian lain badan anda.
Adakah Jangkitan Yis Hilang Dengan Sendiri?
Kebanyakan jangkitan yis memerlukan rawatan perubatan, sama ada daripada pembekal penjagaan kesihatan atau penjagaan di rumah, sebelum ia sembuh. Kadangkala, jangkitan yis ringan mungkin hilang dengan sendirinya. Walau bagaimanapun, kebanyakan jangkitan yis tidak akan bertambah baik melainkan anda membuat beberapa perubahan perubatan atau gaya hidup.
Ragi seperti Candida tumbuh subur dalam persekitaran yang hangat dan lembap seperti di antara lipatan kulit, jadi jangkitan yis boleh menjadi lebih teruk melainkan anda memastikan kawasan yang terjejas kering dan bersih. Jika anda mempunyai faktor risiko seperti diabetes, tekanan, keadaan autoimun atau mengambil antibiotik, anda lebih berkemungkinan mendapat jangkitan yis.
Beberapa cara untuk merawat jangkitan yis termasuk krim tanpa preskripsi, ubat preskripsi dan ubat rumah seperti kumur hidrogen peroksida yang dicairkan.
Jika anda mendapati kulit gatal dan ruam, kemungkinan anda mempunyai jangkitan yis. Walau bagaimanapun, anda mungkin telah salah mendiagnosis keadaan anda sendiri. Ekzema, beberapa jangkitan kelamin (STI), dan keadaan kulit lain boleh menunjukkan simptom yang sama seperti jangkitan yis. Berjumpa dengan pembekal penjagaan kesihatan adalah cara yang baik untuk menolak kemungkinan keadaan lain yang mungkin lebih serius.
Komplikasi Daripada Jangkitan Yis Yang Tidak Dirawat
Jangkitan yis biasanya menjadi lebih teruk jika tidak dirawat. Bergantung pada tempat di badan anda anda telah mengembangkan jangkitan, anda mungkin mengalami gejala dan komplikasi yang berbeza. Mujurlah, kebanyakan jangkitan yis ringan hingga sederhana mudah disembuhkan.
Jangkitan Yis Faraj
Jangkitan yis faraj adalah salah satu jenis kandidiasis yang paling biasa. Malah, 75% wanita akan mengalami lebih daripada satu jangkitan yis faraj sepanjang hayat mereka. Pesakit mungkin melaporkan kelembutan, lelehan susu, bau baru, gatal-gatal, rasa terbakar ketika buang air kecil, dan sakit pada faraj atau sekitar vulva.
Jika anda membiarkan jangkitan yis faraj tidak dirawat, anda mungkin mengalami komplikasi. Memandangkan Candida boleh merengsakan kulit anda, jangkitan yis boleh menyebabkan pendarahan dan luka terbuka. Terutama jika anda menggatal kawasan yang terjejas, anda mungkin mengalami luka yang dijangkiti, bengkak, dan kulit merekah. Gejala yang berpotensi ini mungkin akan bertambah teruk tanpa rawatan.
Apabila dirawat, jangkitan yis tidak akan menghalang kehamilan. Tetapi jangkitan yis yang berulang atau tidak dirawat boleh menjadi halangan jika anda cuba hamil. Candidiasis mengubah kulit dalam faraj anda, jadi ia boleh memekatkan lendir yang melapisi faraj dan serviks anda, dan menghalang sperma daripada bergerak ke tiub fallopio.
Rawatan untuk jangkitan yis faraj mungkin termasuk krim dalaman seperti miconazole atau pil antikulat, flukonazol.
Seriawan Mulut
Sariawan mulut adalah jangkitan yis pada mulut. Keadaan ini sangat biasa pada bayi dan kanak-kanak kecil. Gejala seriawan mulut termasuk lapisan putih di atas lidah, luka tertutup putih di dalam mulut anda, rasa busuk yang berlarutan, sakit apabila menelan, dan kemerahan atau keradangan pada bahagian dalam pipi atau kerongkong anda.
Sesetengah orang lebih berkemungkinan mendapat sariawan mulut. Faktor risiko termasuk diabetes, diet tinggi gula, kebersihan mulut yang tidak baik, mulut kering dan imunosupresi (seperti HIV/AIDS). Oleh kerana yis memakan gula dan tumbuh dalam persekitaran yang lembap dan gelap, keadaan ini boleh memburukkan lagi seriawan mulut.
Jika pesakit membiarkan sariawan mulut tidak dirawat, kandidiasis boleh pergi ke esofagus mereka atau-lebih jarang dan lebih mematikan-ke dalam aliran darah mereka. Lama kelamaan, sariawan mulut boleh mengakibatkan tumbuhnya kudis pada lidah, pipi, bibir, gusi dan kerongkong anda. Kerengsaan ini boleh menyukarkan untuk makan, minum atau bercakap.
Penyedia penjagaan kesihatan anda mungkin mengesyorkan anda merawat sariawan mulut anda dengan pil antikulat, larutan oral berubat, minum banyak air untuk menghalang pertumbuhan yis selanjutnya, dan membilas mulut anda dengan air garam atau hidrogen peroksida yang dicairkan.
Balanitis
Kira-kira 10% lelaki akan mengalami balanitis—kerengsaan berhampiran kepala zakar, selalunya disebabkan oleh jangkitan yis. Candida boleh membiak dalam lipatan kulit, di mana kelembapan boleh berkembang atau di mana orang mungkin tidak mencuci dengan berkesan. Jika anda tidak berkhatan, anda lebih berkemungkinan mendapat balanitis pada atau sekitar kulup.
Tanpa rawatan, balanitis boleh menyebabkan balanoposthitis atau keradangan kulup. Bengkak, kemerahan, dan kerengsaan ini menyebabkan kencing dan persetubuhan menyakitkan.
Rawatan untuk balanitis mungkin termasuk krim berubat, mencuci dengan air dan sabun tanpa wangi, dan, dalam kes yang jarang berlaku, balanitis kronik yang lebih teruk, berkhatan.
Jangkitan Yis Kulit Lain
Anda mungkin mengalami kandidiasis di tempat lain pada kulit anda. Lokasi yang berpotensi untuk jangkitan yis termasuk lipatan kulit pada perut, paha, payudara, dubur, jari kaki dan antara punggung anda.
Bergantung pada tempat anda mengalami jangkitan anda, gejala anda mungkin berbeza. Walau bagaimanapun, ramai orang melaporkan rasa terbakar, gatal-gatal, kemerahan, dan bengkak kecil semasa kandidiasis mereka.
Tidak kira di mana candidiasis terletak pada badan anda, anda mungkin mempunyai kesan kesihatan yang negatif jika anda tidak merawatnya. Kulit anda yang merengsa boleh menyebabkan jangkitan kulit lain dan kesakitan yang lebih teruk.
Jika pembekal penjagaan kesihatan anda mengesyorkan agar anda mencuba krim di kaunter untuk merawat kandidiasis, pastikan anda menggunakan krim yang sesuai untuk keadaan tertentu anda. Krim tertentu direka untuk merawat jangkitan yis luaran, seperti di antara punggung atau perut anda.
Krim lain, seperti suppositori, bertujuan untuk kegunaan dalaman, khususnya untuk merawat jangkitan yis faraj.
Anda Boleh Menyebarkan Jangkitan Yis yang Tidak Dirawat
Jangkitan yis tidak berjangkit seperti virus, dan ia bukan sejenis STI. Setiap orang mempunyai Candida pada badan mereka dan dalam mulut dan sistem pencernaan mereka, biasanya tanpa menyebabkan masalah.
Adalah perkara biasa untuk menggosok sebahagian daripada organisma kecil ini kepada orang lain apabila anda memeluk, mencium, menyusu, berkongsi berus gigi atau melakukan hubungan seks. Tetapi jika anda mempunyai jangkitan yis, ada kemungkinan anda boleh memindahkan lebih banyak Candida daripada biasa kepada seseorang yang anda sentuh.
Memindahkan Candida daripada satu orang kepada orang lain tidak mencukupi untuk membuat orang itu mendapat jangkitan yis. Walau bagaimanapun, jika orang itu sudah berisiko untuk kandidiasis (seperti jika mereka menghidap diabetes, kebersihan yang tidak baik atau keadaan autoimun), mereka juga boleh mengalami jangkitan yis mereka sendiri.
Anda boleh mengelakkan penyebaran candidiasis dengan memberus gigi sebelum dan selepas bercium; tidak berkongsi tuala, alat mainan seks, pakaian mandi atau seluar dalam; menggunakan kondom dan empangan pergigian; dan mengepam susu atau tidak menyusu jika anak anda mengalami sariawan mulut.
Jangkitan yis boleh mengecewakan, dan anda mungkin berasa tidak selesa pada kulit anda sendiri. Walaupun anda mungkin tergoda untuk mengabaikan gejala anda, kandidiasis cenderung menjadi lebih teruk sebelum ia menjadi lebih baik.
Nasib baik, anda mempunyai banyak pilihan untuk membantu anda merawat keadaan anda. Banyak farmasi menjual krim atau suppositori yang kedua-duanya melegakan kerengsaan kulit anda dan membunuh yis tambahan. Dalam kes yang lebih teruk, anda mungkin ingin melawat pembekal penjagaan kesihatan anda. Pengamal anda boleh mengesahkan sama ada jangkitan yis adalah punca kesakitan anda dan boleh menetapkan tablet oral atau ubat lain.
Dengan strategi rawatan ini, anda boleh berasa lebih selesa semula dalam kulit anda.
