Fungsi Platelet Darah atau Trombosit

Platelet, juga dikenali sebagai trombosit, adalah sel darah khas. Sel-sel ini mengawal pembekuan darah untuk menyembuhkan luka dan menghentikan pendarahan.

Sesetengah orang mempunyai kiraan platelet yang rendah, yang menyebabkan mereka berisiko mengalami pendarahan yang tidak terkawal. Dalam kes lain, anda mungkin mempunyai terlalu banyak platelet dalam darah anda. Itu membawa kepada keadaan yang mungkin mengancam nyawa yang berkaitan dengan pembekuan yang tidak normal.

Artikel ini menerangkan cara platelet berfungsi dalam badan dan cara pembekal penjagaan kesihatan anda boleh mengukur kiraan platelet anda untuk menentukan sama ada anda mempunyai terlalu sedikit atau terlalu banyak. Ia juga merangkumi kemungkinan gangguan yang berkaitan dengan kiraan platelet.

Apa Yang Platelet Lakukan

Platelet adalah salah satu daripada tiga jenis sel darah. (Sel darah merah dan sel darah putih ialah jenis sel darah yang lain.) Platelet terbentuk dalam sumsum tulang daripada sel yang dikenali sebagai megakaryocytes.

Apabila saluran darah terkoyak, platelet berkumpul untuk membentuk bekuan, menyumbat koyakan untuk menghentikan pendarahan. Ini adalah proses berbilang langkah yang merangkumi:

1. Lekatan: Ini adalah langkah pertama di mana platelet bergegas ke tapak yang berdarah. Sebagai contoh, jika anda memotong jari anda dan saluran darah pecah, ia akan berdarah. Untuk menghentikan aliran darah, platelet dalam salur yang pecah itu mula melekat pada tapak kecederaan. Mereka kemudian menghantar isyarat kimia untuk mendapatkan bantuan lanjut.

2. Pengagregatan: Dalam langkah seterusnya, lebih banyak platelet menjawab panggilan dan mula bersambung antara satu sama lain untuk membentuk bekuan.

3. Pembekuan: Apabila platelet terkumpul di tapak luka, ia menutup saluran darah dalam apa yang dipanggil lata pembekuan. Protein struktur yang dikenali sebagai fibrin bergabung dengan platelet untuk mengait bekuan bersama-sama. Fibrin adalah apa yang membentuk kudis pada luka.

Ujian dan Platelet Anda

Doktor anda boleh menilai nombor, saiz, dan kesihatan platelet menggunakan ujian kiraan darah lengkap (CBC).

CBC menyediakan penanda makmal khusus yang merujuk kepada platelet. Penanda ini termasuk yang berikut.

Kiraan Platelet (PLT)

Seperti kedengaran, ini ialah bilangan platelet sebenar yang anda miliki (setiap mikroliter darah). Julat anda boleh berbeza dari rendah ke tinggi:

• Julat rendah: Kurang daripada 150,000 platelet setiap mikroliter

• Julat normal: 150,000–450,000 platelet setiap mikroliter

• Julat tinggi: 500,000–1 juta platelet setiap mikroliter

Kiraan platelet yang terlalu rendah boleh menyebabkan pendarahan tidak terkawal, manakala kiraan yang terlalu tinggi boleh menyebabkan anda berisiko untuk pembekuan darah yang berlebihan.

Purata Isipadu Platelet (MPV)

Purata isipadu platelet (MPV) ialah ukuran saiz purata platelet anda. Platlet yang lebih muda adalah lebih besar daripada yang lebih tua, jadi bilangan yang tinggi bermakna anda menghasilkan dan melepaskannya dengan cepat. Bilangan yang rendah bermakna terdapat kelembapan dalam pengeluaran dalam sumsum tulang.

Platelet hidup dalam aliran darah selama kira-kira lapan hingga 10 hari.

Lebar Pengagihan Platelet (PDW)

PDW mengukur variasi saiz antara platelet. Pengukuran ini boleh mendedahkan keadaan yang mempengaruhi platelet.

Ujian Fungsi Platelet

Ujian fungsi platelet ialah satu siri peperiksaan yang menentukan sama ada platelet berkesan membentuk bekuan. Antara perkara yang dilihat oleh ujian ini ialah:

• Masa yang diambil untuk bekuan menutup luka
• Betapa kuatnya bekuan darah
• Sejauh mana platelet terkumpul atau bergumpal bersama
• Berapa lama masa yang diambil untuk pendarahan berhenti

Ujian ini biasanya dilakukan jika terdapat gejala atau risiko pendarahan yang berlebihan atau jika doktor perlu memantau ubat antiplatelet.

Punca Kiraan Platelet Rendah

Jika badan tidak mempunyai platelet yang mencukupi yang beredar dalam darah, anda mungkin mengalami keadaan yang dipanggil trombositopenia. Ini berlaku apabila sumsum tulang anda menghasilkan terlalu sedikit platelet, yang bermaksud anda berisiko lebih besar untuk lebam dan pendarahan berpanjangan yang mengambil masa yang lama untuk perlahan. Anda mungkin memerlukan rawatan perubatan untuk keadaan ini.

Berikut adalah beberapa faktor yang boleh menyumbang kepada kiraan platelet yang rendah:

• Kemoterapi atau terapi sinaran: Rawatan ini menyekat atau membunuh sel-sel penghasil darah dalam sumsum tulang anda, yang membawa kepada pengeluaran platelet yang rendah.

• Jangkitan virus: Hepatitis C atau jangkitan human immunodeficiency virus (HIV) boleh menyerang sumsum tulang, menjejaskan trombosit pengeluaran.

• Keadaan autoimun: Platelet mungkin terjejas oleh keadaan seperti lupus (penyakit autoimun yang menjejaskan pelbagai tisu dan organ) atau purpura trombositopenik imun (ITP, keadaan platelet rendah).

• Kehamilan: Hemolisis, enzim hati yang tinggi, sindrom kiraan platelet rendah, lebih dikenali sebagai HELLP, adalah keadaan yang mungkin berlaku semasa kehamilan. Ia adalah sejenis praeklampsia (dicirikan oleh tekanan darah tinggi) dan boleh mengakibatkan pecahan sel darah dan platelet.

• Ubat-ubatan: Antikoagulan seperti Coumadin (warfarin) dan Lovenox (heparin) boleh menghentikan pengeluaran platelet.

Contoh lain keadaan yang boleh menyebabkan trombositopenia termasuk mempunyai injap jantung mekanikal, gangguan penggunaan alkohol kronik, penyakit hati, sepsis teruk (jangkitan yang mengancam nyawa) dan pendedahan toksik.​

Punca Kiraan Platelet Tinggi

Jika badan mempunyai terlalu banyak platelet dalam edaran, ia mungkin berkaitan dengan salah satu daripada dua keadaan:

• Trombositemia: Ini berlaku apabila sumsum tulang membuat terlalu banyak platelet. Jika anda mempunyai trombositemia, anda mungkin mengalami gangguan sel darah yang lain.

• Trombositosis: Ini adalah kiraan platelet yang tinggi disebabkan oleh satu lagi keadaan sedia ada.

Gangguan yang boleh menyumbang kepada kiraan platelet yang tinggi termasuk yang berikut:

• Gangguan sumsum tulang primer: Trombositosis penting ialah keadaan di mana megakaryocytes (sel yang membuat platelet) dalam sumsum tulang menghasilkan terlalu banyak platelet, meningkatkan risiko pembekuan darah.

• Keradangan kronik dalam badan: Keadaan keradangan seperti rheumatoid arthritis (RA, penyakit autoimun yang menyerang sendi) dan penyakit radang usus (IBD, Crohn dan kolitis ulseratif, yang menjejaskan saluran penghadaman) boleh mengakibatkan kiraan platelet yang tinggi kerana sumsum tulang. untuk membuat lebih banyak sel darah putih dan platelet untuk memerangi kerosakan selular yang disebabkan oleh keradangan.

• Jangkitan: Sel sumsum tulang meningkatkan pengeluaran sel darah putih dan platelet untuk membantu melawan jangkitan.

• Anemia kekurangan zat besi: Trombositosis reaktif atau sekunder mungkin berlaku apabila badan mengalami pecahan sel darah merah. Sel-sel sumsum tulang menjadi lebih pengeluaran untuk memenuhi keperluan badan.

• Pembuangan limpa: Sehingga satu pertiga daripada platelet disimpan dalam limpa pada bila-bila masa. Mengeluarkan organ ini menyebabkan lebih banyak platelet kekal dalam aliran darah kerana ia tidak boleh disimpan di dalam limpa. Ini biasanya keadaan sementara.

• Kanser: Kiraan platelet yang tinggi juga boleh dilihat dalam kanser, terutamanya dengan kanser gastrousus serta limfoma, paru-paru, ovari dan kanser payudara. Ini mungkin disebabkan oleh keradangan yang berkaitan dengan kanser.

Di samping itu, peningkatan sementara dalam kiraan platelet boleh berlaku selepas pembedahan besar atau trauma.

Ringkasan

Platelet adalah sel kecil dengan fungsi yang sangat penting dalam badan: untuk menghentikan pendarahan. Terdapat pelbagai jenis normal dari segi kiraan platelet. Pembekal penjagaan kesihatan anda biasanya boleh menentukan sama ada terdapat masalah dengan ujian darah rutin. Walaupun, ujian tambahan yang mengukur saiz platelet dan sejauh mana ia berfungsi mungkin juga diperlukan.

Mempunyai terlalu sedikit atau terlalu banyak platelet adalah gejala keadaan lain. Doktor anda perlu melakukan ujian tambahan untuk memahami masalah yang mendasari supaya anda boleh dirawat dengan betul dan pendarahan yang berlebihan atau masalah pembekuan boleh diuruskan.

Adalah penting untuk mengetahui tahap platelet yang melampau, terlalu tinggi atau terlalu rendah. Ini benar terutamanya jika anda mempertimbangkan pembedahan atau menjalani prosedur lain yang mungkin memerlukan pendarahan dan pembekuan yang sihat.

Jika anda telah didiagnosis dengan paras platelet yang sangat rendah atau sangat tinggi, pastikan anda berkomunikasi dengan kerap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang pelan tindakan yang selamat.