Jika rambut anda berasa lebih kasar, kering dan lebih kaku dalam beberapa bulan atau tahun kebelakangan ini, ia mungkin bukan imaginasi anda. Beruban hanyalah salah satu daripada banyak perubahan yang dilalui oleh rambut anda seiring dengan peningkatan usia. Perubahan dalam ketebalan, tekstur dan lokasi pertumbuhan rambut anda—terlalu sedikit di sesetengah tempat, terlalu banyak di tempat lain—juga boleh berlaku. Perubahan ini boleh menjadi lebih halus tetapi tidak kurang menyedihkan bagi sesetengah orang.
Rambut yang anda lihat di kepala anda sebenarnya terdiri daripada sel-sel mati yang muncul daripada folikel rambut yang ditanam di dalam lapisan luar kulit, yang dikenali sebagai epidermis dan dermis.Setiap helai diperbuat daripada protein yang dipanggil keratin dan dikelilingi oleh lapisan luar sisik bertindih yang dipanggil kutikula.
Penuaan rambut boleh disebabkan oleh perubahan genetik, biokimia, dan hormon pada folikel rambut serta “haus dan lusuh” persekitaran pada rambut itu sendiri. Penjagaan rambut yang baik boleh meminimumkan beberapa perubahan ini, manakala rawatan tertentu boleh menyembunyikan kerosakan yang anda lebih suka orang lain tidak nampak.
Perubahan Ketebalan dan Tekstur
Sehelai rambut hidup sehingga enam tahun.Memandangkan rambut tumbuh kurang daripada setengah inci sebulan, rambut sepanjang 12 inci telah terdedah kepada cahaya ultraungu hampir tiga tahun, geseran akibat memberus, haba daripada pengering dan seterika keriting, dan bahan kimia yang digunakan untuk mewarna, perm, atau meluruskan rambut.
Haus dan lusuh ini boleh menyebabkan sel kutikula menjadi terangkat dan lembut, menjadikan rambut lebih kasar dan terdedah kepada patah. Lama kelamaan, folikel itu sendiri mungkin menghasilkan rambut yang lebih nipis, lebih kecil, atau tidak sama sekali. Ini dirujuk sebagai alopecia senescent, bahagian semula jadi dalam proses penuaan.
Apa yang Boleh Anda Lakukan
Banyak produk mendakwa dapat mengatasi kesan penuaan pada rambut. Memandangkan rambut secara teknikal mati selepas ia keluar dari folikel, pembaikan kosmetik ini mengubah rupa setiap helai dan bukannya mengubah strukturnya. Pilihan popular termasuk:
-
Humektan, yang mengikat kelembapan pada kutikula, menjadikannya kelihatan lebih licin
-
Perapi rambut, termasuk minyak semula jadi, yang menutup kutikula
-
Derivatif vitamin E topikal, seperti tokotrienol, yang boleh mengurangkan kerosakan oksidatif pada kutikula
Produk lain mendakwa melindungi rambut daripada sinaran UV.
Selain merawat rambut dengan perapi dan humektan, elakkan daripada mendedahkan rambut kepada haba yang berlebihan, termasuk pengeriting dan besi rata. Apabila pengeringan tiup, simpan pengering sekurang-kurangnya enam hingga 12 inci dari kepala anda.
Bagaimana Rambut Menjadi Beruban
Walaupun proses biologi yang mengawal uban masih tidak jelas, rambut seseorang akhirnya akan bertukar kelabu apabila melanin—pigmen yang memberikan rambut dan warna kulit anda—berhenti dihasilkan.
Secara amnya, semakin cerah kulit anda, semakin cepat rambut anda akan beruban. Orang kulit putih biasanya mula beruban pada awal 30-an, sekitar 10 tahun lebih awal daripada orang yang berkulit gelap.Rambut badan—termasuk kening, rambut kemaluan dan rambut dada—biasanya beruban lebih lewat daripada rambut di kulit kepala.
Satu teori mencadangkan bahawa uban adalah hasil daripada tekanan oksidatif. Tekanan oksidatif berlaku apabila radikal bebas menyepi DNA dalam sel penghasil melanin dalam folikel rambut, dipanggil melanosit, sehingga akhirnya ditutup.
Ini boleh menjelaskan mengapa rambut cenderung menjadi lebih kasar apabila ia beruban. Melanosit berkait rapat dengan sel yang membina keratin dalam batang rambut, dipanggil keratinosit. Kedua-duanya berada di lapisan basal epidermis dan tertakluk kepada pendedahan yang sama kepada radikal bebas.
Apa yang Boleh Anda Lakukan
Selain daripada membiarkan rambut anda menjadi kelabu secara semula jadi, terdapat pelbagai pilihan pewarna yang boleh anda pilih:
-
Pewarna kekal, yang menghasilkan molekul berwarna dalam batang rambut dan boleh menahan basuh berulang
-
Pewarna separuh kekal, yang terdiri daripada molekul berwarna yang menembusi kutikula dan bertahan antara enam hingga 10 syampu
-
Warna rambut berasaskan sayur-sayuran, kekal dan separuh kekal, yang dikatakan berkesan terutamanya pada rambut yang lebih halus
-
Pewarna sementara, yang kurang diserap oleh kutikula dan bertujuan untuk perubahan jangka pendek dalam warna rambut
Rambut Menipis dan Botak
Pada usia 60 tahun, dua pertiga lelaki akan mengalami androgenetic alopecia, juga dikenali sebagai kebotakan pola lelaki. Biasanya, keguguran rambut berlaku di bahagian atas kepala atau di pelipis dan boleh berkembang pada sesetengah lelaki tetapi tidak pada orang lain.
Adalah dipercayai bahawa lelaki yang kehilangan rambut mereka mempunyai folikel yang cenderung untuk menghasilkan rambut vellus yang lebih kecil dan kurang kelihatan (“peach fuzz”). Ini biasanya akibat perubahan hormon yang berlaku dengan usia, walaupun merokok juga boleh menyumbang.
Wanita pula boleh mengalami kebotakan “corak perempuan”, mengakibatkan rambut menipis dan kulit kepala kelihatan. Genetik, peralihan tahap hormon lelaki (androgen) semasa menopaus atau pramenopaus, dan kekurangan vitamin semuanya dipercayai menyumbang.
Apa yang Boleh Anda Lakukan
Pada masa ini, tiada ubat untuk kebotakan. Sesetengah rawatan mampu merangsang pertumbuhan rambut baru yang lebih kelihatan, termasuk topikal Rogaine (minoxidil) dan Propecia oral (finasteride). Hasil rawatan ini boleh berbeza-beza dari seorang ke yang seterusnya.
Bagi wanita, satu-satunya rawatan yang diluluskan oleh FDA ialah minoxidil, dijual di bawah jenama Women’s Rogaine. Versi buih adalah formulasi yang sama digunakan pada lelaki, manakala penyelesaian topikal mengandungi 2% minoxidil berbanding 5% digunakan untuk lelaki.
Pemindahan rambut adalah pilihan lain. Ini melibatkan cantuman palam kecil kulit kepala yang sihat daripada tompok rambut yang lebih tebal ke kawasan botak. Ia adalah penyelesaian mahal yang memerlukan banyak rawatan, tetapi hasilnya kekal.
Rambut Terlalu Banyak
Di hujung spektrum yang lain, mempunyai terlalu banyak rambut adalah masalah yang dihadapi oleh ramai wanita. Keadaan ini, yang dirujuk sebagai hirsutisme, dicirikan oleh pertumbuhan rambut yang tidak normal pada bahagian badan di mana bulu badan lelaki biasanya tumbuh, seperti muka, leher, dada, paha, dan belakang.
Hirsutisme mungkin disebabkan oleh genetik, penuaan, ubat-ubatan tertentu dan keadaan seperti penyakit ovari polikistik (PCOS). Dalam kes yang jarang berlaku, ia mungkin merupakan tanda kanser ovari atau kanser adrenal.
Walaupun hirsutisme biasanya tidak berbahaya, ia boleh memalukan ramai wanita, menjejaskan harga diri dan imej badan mereka.
Apa yang Boleh Anda Lakukan
Jika penyelesaian sementara seperti tweezing, waxing dan depilator tidak dapat mengawal pertumbuhan rambut yang berlebihan, anda boleh meneroka kaedah penyingkiran rambut yang lebih kekal, termasuk:
-
Elektrolisis, yang memusnahkan pusat pertumbuhan rambut dengan frekuensi radio gelombang pendek
-
Penyingkiran rambut laser, yang melakukan perkara yang sama dengan laser
-
Vaniqa (eflornithine), krim preskripsi yang menghalang pengeluaran enzim yang merangsang pertumbuhan rambut
Jika campur tangan ini tidak mencukupi, berbincang dengan pakar endokrinologi yang mungkin dapat mendiagnosis dan merawat keadaan hormon yang mendasari. Jika puncanya tidak diketahui, berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang penyiasatan lanjut.
