Apakah Gangguan Pigmentasi Kulit?

Gangguan pigmentasi kulit adalah keadaan kesihatan yang menjejaskan warna kulit. Pigmen melanin memberikan kulit warnanya. Ia dibuat oleh sel kulit khusus yang dipanggil melanosit. Apabila melanosit menjadi rosak atau tidak dapat menghasilkan melanin yang mencukupi, warna kulit boleh terjejas. Kekurangan pigmen boleh menjejaskan satu bahagian kecil badan atau seluruh badan, bergantung kepada punca dan perkembangan gangguan. Gangguan pigmentasi kulit boleh disebabkan oleh beberapa masalah kesihatan. Beberapa penyakit tertentu yang menyebabkan perubahan warna kulit termasuk melasma, albinisme, dan vitiligo.

Jenis Gangguan Pigmen Kulit

Terdapat banyak jenis gangguan pigmen kulit, dengan corak perubahan kulit yang berbeza, dan kadangkala dengan kesan lain juga.

Albinisme

Albinisme adalah gangguan genetik yang disebabkan oleh kecacatan pada gen yang memberikan arahan untuk penghasilan melanin. Beberapa kecacatan genetik menyebabkan tubuh tidak dapat menghasilkan atau mengedarkan melanin.

Gejala utama albinisme ialah kekurangan warna pada rambut, kulit, atau mata. Gejala ini boleh menjejaskan seluruh badan atau hanya tompok kecil kulit. Dalam sesetengah kes, seseorang yang menghidap albinisme akan mempunyai sedikit warna pada rambut, kulit dan mata mereka, tetapi ia akan menjadi lebih cerah daripada biasa.

Gejala albinisme lain boleh termasuk masalah penglihatan, seperti:

• Mata menyilang
• Meningkatkan kepekaan terhadap cahaya
• Pergerakan mata yang pantas tanpa disengajakan
• Cacat penglihatan atau buta total

Terdapat pelbagai jenis dan subjenis albinisme, semuanya disebabkan oleh kecacatan genetik yang berbeza. Albinisme oculocutaneous (OCA) adalah bentuk yang paling teruk, dan ia mempunyai beberapa subtipe. Dalam kes subjenis pertama, OCA1, kecacatan berlaku pada enzim tyrosinase. Gen lain yang terjejas ialah gen OCA2, gen TYRP1, dan protein SLC45A2. OCA1 adalah bentuk yang paling teruk.

Albinisme okular adalah satu bentuk keadaan yang disebabkan oleh mutasi pada kromosom X, dan simptom hanya dilihat pada mata. Pigmen pada kulit dan rambut biasanya normal, tetapi iris dan retina kekurangan pigmentasi, mengakibatkan masalah penglihatan.

Albinisme juga boleh disebabkan oleh sindrom keturunan tertentu. Sindrom Hermansky-Pudlak dikaitkan dengan albinisme oculocutaneous, dan disebabkan oleh mutasi dalam salah satu daripada lapan gen tertentu yang terlibat dalam pengeluaran melanin. Keadaan ini mempunyai simptom tipikal albinisme yang sama, tetapi ia juga boleh mempunyai kesan lain, seperti masalah pembekuan darah, fibrosis pulmonari dan keradangan usus besar.

Tiada ubat untuk albinisme, tetapi terdapat pilihan rawatan yang boleh melegakan gejala. Kursus rawatan bergantung pada tahap keparahan albinisme.

• Orang yang mempunyai albinisme perlu melindungi mata dan kulit mereka daripada matahari dengan menggunakan pelindung matahari, bertudung semasa keluar di bawah sinar matahari, dan memakai cermin mata hitam.
• Bagi mereka yang mempunyai simptom yang menjejaskan penglihatan, cermin mata sering ditetapkan, dan dalam kes yang lebih serius, pembedahan otot mata boleh dilakukan untuk membetulkan pergerakan mata yang cepat.

Melasma

Melasma adalah gangguan pigmentasi kulit yang biasa. Ia juga dirujuk sebagai chloasma atau topeng kehamilan, dan ia biasanya memberi kesan kepada wanita. Melasma lebih berkemungkinan berlaku pada orang yang mempunyai warna kulit yang lebih gelap.

Gejala utama melasma ialah tompok coklat atau kelabu perubahan warna kulit pada muka. Bahagian badan yang sering terdedah kepada matahari juga boleh terjejas. Tompok-tompok itu cenderung simetri pada kedua-dua belah muka atau badan, dan lebih gelap daripada warna kulit semula jadi.

Pewarnaan tidak menimbulkan sebarang risiko kesihatan, tetapi ramai orang yang mengalami keadaan ini akan mendapatkan rawatan atas sebab kosmetik.

Punca sebenar melasma tidak diketahui. Adalah dipercayai bahawa mereka yang mempunyai warna kulit yang lebih gelap mungkin lebih terdedah kepada gangguan itu kerana aktiviti melanosit mereka lebih tinggi berbanding mereka yang mempunyai warna kulit yang lebih cerah.

Pencetus biasa untuk keadaan ini termasuk:

• Pendedahan kepada matahari
• Perubahan hormon, seperti yang berlaku semasa kehamilan
• Produk penjagaan kulit tertentu
• Haba

Jika melasma disebabkan oleh pencetus tertentu, seperti perubahan hormon, keadaan akan hilang dengan sendirinya apabila hormon kembali normal atau pencetus dihapuskan. Keadaan ini boleh bertahan seumur hidup.

Rawatan lini pertama untuk melasma adalah ubat topikal:

• Hidrokuinon dalam bentuk losyen, gel, krim, atau cecair untuk membantu mencerahkan kulit
• Tretinoin dan kortikosteroid untuk membantu meningkatkan kesan pencerahan hidrokuinon

Jika ubat tidak berkesan, prosedur kosmetik tertentu boleh dilakukan, seperti dermabrasion dan mikrodermabrasi, pengelupasan kimia atau rawatan laser.

Perubahan Pigmen daripada Kerosakan Kulit

Apabila kulit rosak, ia boleh berubah warna. Contohnya, luka dan melecur boleh menyebabkan perubahan warna kulit yang tahan lama atau kekal, bergantung pada tahap keterukan.

Dalam kes melecur, tahap perubahan warna kulit akan bergantung pada keterukan luka bakar. Luka bakar tahap ketiga, luka bakar tahap kedua dan luka bakar separa ketebalan cetek biasanya akan menyebabkan perubahan warna kulit.

Gejala perubahan warna yang disebabkan oleh luka bakar termasuk:

• Hiperpigmentasi
• Hipopigmentasi
• Kulit merah, putih atau hangus
• melepuh
• Mengelupas kulit
• Bengkak

Luka yang lebih besar berkemungkinan besar mengakibatkan pigmentasi yang tidak normal kerana pembentukan tisu parut, manakala luka yang lebih kecil boleh sembuh tanpa meninggalkan sebarang parut.

Majoriti parut dikenali sebagai parut rata, dan semasa peringkat awal penyembuhan, ia akan menjadi merah jambu atau merah dan sedikit timbul pada kulit. Dalam sesetengah kes, parut akan kembali kepada warna kulit biasa, tetapi dalam keadaan lain, parut boleh kelihatan lebih cerah atau lebih gelap daripada warna semula jadi kulit.

Stretch mark juga merupakan sejenis parut dengan pigmentasi yang tidak normal. Ia biasanya disebabkan oleh pertumbuhan pesat atau pengecutan kulit, seperti semasa mengandung atau penurunan dan penambahan berat badan. Apabila stretch mark mula terbentuk, ia berwarna merah, ungu atau coklat gelap, dan akhirnya pudar kepada warna putih atau perak.

Jenis perubahan warna kerosakan kulit yang lain termasuk bintik-bintik dan bintik hati, yang disebabkan oleh pendedahan kepada matahari, dan hiperpigmentasi selepas keradangan, yang boleh disebabkan oleh parut kecederaan atau parut jerawat.

Rawatan untuk perubahan dalam pigmentasi kulit yang disebabkan oleh luka kebanyakannya tidak berkesan. Dalam kes melecur, cantuman kulit boleh digunakan, tetapi ia cenderung meninggalkan perubahan warna selepas prosedur.

Untuk membantu meminimumkan penampilan parut dan kemungkinan perubahan warna:

• Pastikan kecederaan bersih semasa ia sembuh
• Gunakan jeli petroleum pada luka semasa ia sembuh
• Tutup kawasan yang cedera dengan pembalut dan pastikan ia ditukar setiap hari
• Ikuti sebarang arahan untuk menanggalkan jahitan untuk membantu meminimumkan penampilan parut pada masa hadapan
• Gunakan pelindung matahari pada luka untuk membantu mengurangkan perubahan warna

Parut akan pudar dari semasa ke semasa, tetapi tiada cara yang berkesan untuk menghilangkan semua perubahan warna yang meninggalkan parut selepas kulit rosak.

Vitiligo

Vitiligo adalah gangguan pigmentasi kulit yang kronik. Kira-kira 1 hingga 2% daripada penduduk dunia menghidap vitiligo, dan kes-kes tersebar sama rata di semua kumpulan kaum. Walaupun tiada kesan kesihatan yang memudaratkan, vitiligo telah terbukti menyebabkan tekanan psikologi kepada mereka yang mempunyai keadaan tersebut.

Gejala utama vitiligo adalah kehilangan sepenuhnya pigmen dalam kulit, yang mengakibatkan tompok putih. Ia boleh berlaku pada mana-mana bahagian badan dan boleh menjejaskan tompok kecil atau besar pada kulit.

Tempat yang paling berkemungkinan untuk vitiligo muncul adalah di kawasan yang kerap terdedah kepada matahari, termasuk tangan, kaki, muka dan lengan. Ia juga boleh menjejaskan mulut, mata, pangkal paha, dan alat kelamin. Bahagian kepala juga boleh terjejas, terutamanya pada akar rambut pada kulit kepala, dan dalam beberapa keadaan, rambut seseorang boleh bertukar menjadi putih atau kelabu.

Gejala vitiligo lain termasuk:

• Gatal-gatal dan ketidakselesaan di kawasan yang terjejas
• Kehilangan warna pada tisu yang bergaris di dalam hidung
• Beruban pada bulu mata, kening atau rambut muka yang lain

Terdapat dua jenis vitiligo: bukan segmen, yang dicirikan sebagai tompok simetri yang muncul pada kedua-dua belah badan, dan segmental, yang disetempat dan biasanya hanya menjejaskan satu kawasan badan secara tidak simetri. Vitiligo segmen tidak sebiasa vitiligo bukan segmen, walaupun ia adalah jenis yang lebih kerap berlaku pada kanak-kanak.

Vitiligo adalah penyakit autoimun yang berlaku apabila sistem imun seseorang menyerang melanosit mereka. Walaupun tidak jelas apa yang mencetuskan proses ini, vitiligo dikaitkan dengan gangguan autoimun lain seperti penyakit Grave, Lupus, dan anemia yang merosakkan.

Walaupun keadaan ini tidak menimbulkan sebarang risiko kesihatan, ramai orang mendapatkan rawatan atas sebab kosmetik.

Pilihan rawatan termasuk:

• Pewarna tahan lama di kawasan yang terjejas
• Ubat sensitif cahaya
• Terapi cahaya UV
• Krim kortikosteroid untuk cuba memulihkan pigmen
• Pembedahan
• Mengeluarkan pigmen yang tinggal dalam kulit

Bila Perlu Bertemu Penyedia Penjagaan Kesihatan

Jika anda mengalami perubahan warna kulit, sebaiknya tempah janji temu dengan pembekal penjagaan kesihatan anda—walaupun ia tidak menyakitkan. Ini akan membantu anda mengenepikan sebarang penyakit kulit yang serius dan membolehkan anda menjalani rawatan dengan lebih cepat.

Berurusan dengan gangguan pigmentasi kulit boleh menjadi sukar, walaupun ia tidak mendatangkan kemudaratan kepada kesihatan anda. Perjuangan emosi boleh menjejaskan kesejahteraan mental anda. Berita baiknya ialah banyak gangguan pigmentasi kulit tidak serius dan boleh dirawat secara perubatan atau dilindungi dengan kosmetik dengan selamat (jika anda memilih untuk berbuat demikian). Adalah penting untuk kekal positif apabila menghadapi gangguan pigmentasi kulit dan ingat bahawa semua kulit adalah cantik.