Kelopak mata berkibar selepas tidur malam yang lemah biasanya tidak berbahaya, dan kekejangan betis sekali-sekala juga sangat biasa. Walau bagaimanapun, apabila pengecutan otot berlaku pada betis dan sekitar mata berulang kali atau pada masa yang sama, puncanya biasanya dehidrasi, keletihan, tekanan, minum kafein yang berlebihan, aktiviti berat, atau ketidakseimbangan mineral dalam darah. Keadaan ini boleh menjejaskan aktiviti otot dan saraf. Kurang biasa, kedua-dua gejala ini boleh menunjukkan gangguan tiroid, gangguan saraf atau otot, atau masalah perubatan lain yang patut dinilai.
Kejang betis ialah kekejangan otot betis secara tiba-tiba, tidak disengajakan dan biasanya menyakitkan. Kejang kaki biasanya berlaku pada betis, terutamanya pada waktu malam, semasa bersenam, atau sejurus selepas bersenam. Dehidrasi, penggunaan otot yang berlebihan, otot tegang, dan keabnormalan dalam mineral seperti kalium, magnesium, dan kalsium meningkatkan kemungkinan kekejangan.
Kedutan mata adalah pergerakan kelopak mata yang tidak disengajakan atau otot yang mengelilingi mata. Sejenis mata berkedut yang dipanggil myokymia menghasilkan pergerakan kecil berkibar atau beralun dan biasanya menjejaskan satu mata pada satu masa. Keletihan, tekanan, kafein berlebihan, nikotin, ketegangan mata, cahaya terang, dan kerengsaan mata boleh mencetuskan atau memburukkan lagi pergerakan ini.
Kekejangan betis dan kelopak mata berkedut tidak semestinya mempunyai punca asas yang sama. Anda boleh mengalami kedutan kelopak mata yang tidak berbahaya yang disebabkan oleh keletihan semasa mengalami kekejangan betis yang tidak berkaitan selepas bersenam. Tetapi kedua-dua simptom lebih berkemungkinan mempunyai punca yang sama apabila ia kerap berlaku, atau berlaku dengan simptom lain seperti rasa lemah, rasa kesemutan, gegaran, perubahan dalam tabiat membuang air besar, perubahan berat badan, atau degupan jantung yang tidak normal.
Keadaan yang menyebabkan kejang betis dan mata berkedut bersama
1. Magnesium rendah
Magnesium rendah dalam darah adalah punca biasa kekejangan otot digabungkan dengan kedutan mata. Magnesium membantu mengawal isyarat saraf dan pengecutan otot. Apabila paras magnesium jatuh dengan cukup, saraf dan otot menjadi sangat teruja, menghasilkan kekejangan, kekejangan otot, gegaran dan kekejangan.
Anda boleh mengalami kekurangan magnesium akibat cirit-birit atau muntah yang berpanjangan, penyerapan yang lemah dari saluran penghadaman, minum alkohol yang banyak, ubat-ubatan tertentu, diabetes, atau kehilangan magnesium yang berlebihan melalui buah pinggang. Ubat diuretik dan beberapa ubat lain boleh menyumbang kepada kehilangan magnesium. Magnesium rendah juga boleh berlaku bersama dengan kalium rendah atau kalsium rendah, menjadikan gejala otot lebih ketara.
Diagnosis: Doktor biasanya memerintahkan ujian darah untuk mengukur magnesium. Kalium dan kalsium sering diperiksa pada masa yang sama kerana beberapa keabnormalan mineral boleh berlaku bersama-sama. Ujian tambahan mungkin diperlukan untuk menentukan sebab tahap magnesium rendah.
Rawatan adalah membetulkan kekurangan magnesium dan menangani punca asas. Kekurangan ringan atau berterusan boleh dirawat dengan magnesium oral. Kekurangan yang teruk atau gejala yang teruk mungkin memerlukan magnesium diberikan ke dalam urat atau otot di bawah pengawasan perubatan. Fungsi buah pinggang penting apabila magnesium diganti, kerana magnesium yang berlebihan boleh terkumpul apabila buah pinggang tidak berfungsi dengan baik.
2. Rendah kalsium
Kalsium yang rendah dalam darah boleh meningkatkan keceriaan saraf dan otot. Kekejangan otot, kekejangan yang menyakitkan, kekejangan otot, rasa kesemutan, dan kedutan boleh berlaku. Kedutan kelopak mata atau otot muka boleh berlaku sebagai sebahagian daripada kerengsaan neuromuskular umum.
Kalsium yang rendah berpunca daripada gangguan kelenjar paratiroid, kekurangan vitamin, penyakit buah pinggang, masalah dengan penyerapan kalsium, atau ubat-ubatan tertentu. Magnesium rendah juga boleh mengganggu peraturan kalsium normal, jadi kedua-dua keabnormalan mungkin hadir pada masa yang sama.
Diagnosis: Ujian darah digunakan untuk mengukur kalsium. Seorang profesional penjagaan kesihatan juga boleh memeriksa magnesium, paras vitamin, fungsi buah pinggang, dan hormon paratiroid bergantung kepada punca yang disyaki.
Rawatan bergantung kepada masalah yang mendasari. Suplemen kalsium dan vitamin mungkin sesuai untuk sesetengah orang. Kekurangan yang lebih teruk mungkin memerlukan rawatan di bawah pengawasan perubatan. Membetulkan kekurangan magnesium yang berkaitan atau merawat penyakit buah pinggang atau paratiroid juga mungkin diperlukan.
3. Kalium rendah
Kalium yang rendah boleh mengganggu aktiviti elektrik biasa dalam otot dan saraf. Pengurangan sederhana paras kalium dalam darah boleh menyebabkan sedikit simptom, manakala pengurangan yang lebih ketara boleh menyebabkan kelemahan otot, kekejangan, kekejangan, dan, dalam kes yang teruk, lumpuh. Irama jantung yang tidak normal juga boleh berlaku.
Muntah-muntah, cirit-birit, ubat-ubatan diuretik tertentu, dan beberapa gangguan yang mempengaruhi hormon dari kelenjar adrenal boleh menurunkan kalium. Kehilangan kalium juga boleh mengiringi kekurangan magnesium.
Diagnosis: Ujian darah mengukur tahap kalium. Seorang profesional penjagaan kesihatan boleh menggunakan elektrokardiogram untuk mencari kesan pada jantung dan mungkin memeriksa kalium air kencing apabila sebab paras rendah tidak jelas.
Rawatan adalah memulihkan tahap kalium apabila sesuai dan membetulkan punca kehilangan kalium. Bergantung pada keparahan, kalium boleh diberikan melalui mulut atau melalui urat dalam keadaan perubatan. Anda tidak boleh mengambil dos kalium yang besar sendiri kerana kalium yang berlebihan juga boleh berbahaya, terutamanya apabila fungsi buah pinggang terjejas.
4. Dehidrasi dan berpeluh berlebihan
Dehidrasi boleh menyumbang kepada kekejangan betis kerana kehilangan cecair boleh mengiringi perubahan dalam kepekatan elektrolit yang terlibat dalam pengecutan otot. Senaman berat, cuaca panas, berpeluh berpanjangan, muntah, atau cirit-birit meningkatkan risiko dehidrasi.
Dehidrasi tidak selalu menyebabkan kelopak mata berkedut. Walau bagaimanapun, kehilangan cecair, keletihan, tekanan fizikal, gangguan tidur, dan keabnormalan mineral yang disertakan boleh menyebabkan kekejangan otot dan kelopak mata berkedut berlaku pada masa yang sama. Kedutan kelopak mata biasanya dikaitkan dengan keletihan dan tekanan.
Rawatan: Menggantikan cecair yang hilang adalah penting. Apabila kehilangan elektrolit yang banyak telah berlaku, anda mungkin memerlukan penyelesaian rehidrasi oral yang seimbang atau rawatan perubatan dan bukannya air kosong sahaja. Merawat muntah yang berterusan, cirit-birit, pendedahan haba, atau sumber kehilangan cecair yang lain juga penting.
5. Sindrom fasikulasi jinak
Sindrom fasikulasi jinak ialah keadaan di mana otot berkedut berulang berlaku tanpa penyakit neurologi yang serius. Kedutan biasanya berlaku di betis, peha, kelopak mata, lengan, dan tangan. Sesetengah orang juga mengalami kekejangan otot – gabungan kadangkala dipanggil sindrom cramp-fasciculation.
Punca sindrom fasikulasi jinak tidak difahami sepenuhnya. Saraf periferi yang terlalu aktif menghasilkan pengecutan otot yang tidak disengajakan. Tekanan, kebimbangan, tidur yang tidak mencukupi, kafein, minum alkohol, senaman berat, dan beberapa jangkitan dikaitkan dengan peningkatan kekedutan. Hipertiroidisme juga boleh dikaitkan dengan fasikulasi otot.
Diagnosis: Tiada ujian darah tunggal yang mengesahkan sindrom fasikulasi jinak. Seorang pakar neurologi biasanya mempertimbangkan corak simptom dan melakukan pemeriksaan neurologi. Elektromiografi, ujian darah seperti ujian kalsium dan tiroid, dan kadangkala pengimejan otak atau saraf tunjang boleh digunakan untuk mengecualikan gangguan lain.
Biasanya tiada kaedah rawatan khusus apabila sindrom fasikulasi jinak disahkan. Mengurangkan kafein, menguruskan tekanan, mendapatkan tidur yang mencukupi dan mengelakkan senaman fizikal yang berlebihan boleh mengurangkan gejala.
6. Hipertiroidisme
Kelenjar tiroid yang terlalu aktif boleh membuat sistem saraf dan otot lebih teruja. Orang yang menghidap hipertiroidisme boleh mengalami gegaran, kelemahan otot, gugup, sukar tidur, berpeluh, tidak tahan panas, berdebar-debar, dan penurunan berat badan. Kedutan otot juga boleh berlaku.
Dalam kes sedemikian, kekejangan betis dan kelopak mata berkedut mungkin berlaku kerana peningkatan aktiviti hormon tiroid menjejaskan otot dan sistem saraf. Anda juga mungkin kurang tidur atau mengalami kebimbangan, yang boleh memburukkan lagi kelopak mata berkedut.
Penyebab umum hipertiroidisme termasuk penyakit Graves, nodul tiroid yang terlalu aktif, keradangan tiroid, iodin yang berlebihan dan ubat hormon tiroid yang berlebihan.
Diagnosis: Hipertiroidisme biasanya didiagnosis dengan ujian darah yang mengukur hormon perangsang tiroid (TSH) dan hormon tiroid (T4 percuma dan kadangkala T3). Tahap TSH yang rendah dengan paras T4 dan/atau T3 yang tinggi biasanya mengesahkan hipertiroidisme, manakala ujian tambahan seperti antibodi tiroid atau imbasan pengambilan iodin radioaktif boleh membantu menentukan punca.
Rawatan bergantung pada punca, keterukan, umur, keadaan perubatan lain dan faktor individu lain. Pilihan rawatan termasuk ubat yang mengurangkan pengeluaran hormon tiroid, ubat yang mengawal gejala seperti gegaran dan degupan jantung yang cepat, rawatan iodin radioaktif atau pembedahan tiroid.
7. Gangguan saraf periferi
Kerosakan pada saraf di luar otak dan saraf tunjang boleh menyebabkan kekejangan otot dan otot yang kelihatan berkedut. Neuropati periferal juga boleh menyebabkan kebas, rasa kesemutan, sakit, rasa lemah, atau kehilangan refleks.
Diabetes adalah salah satu punca biasa neuropati periferal, walaupun banyak keadaan lain, ubat-ubatan, masalah pemakanan, toksin, jangkitan, dan gangguan yang diwarisi boleh menjejaskan saraf periferi. Gangguan saraf periferi yang menjejaskan kaki boleh menyebabkan kekejangan betis dan kedutan, manakala kedutan kelopak mata mungkin timbul secara berasingan daripada keceriaan saraf umum atau pencetus lain. Neuropati periferal tunggal biasanya tidak menjelaskan setiap kes kelopak mata berkedut, jadi doktor melihat gejala dan tanda neurologi keseluruhan daripada menganggap satu diagnosis.
Diagnosis: Penilaian boleh termasuk pemeriksaan neurologi, ujian darah, dan ujian saraf atau otot. Elektromiografi dan ujian pengaliran saraf membantu menentukan sama ada saraf atau otot terjejas.
8. Penyakit neuron motor
Penyakit neuron motor adalah sebab yang jarang berlaku tetapi penting untuk dipertimbangkan apabila otot berkedut dan kekejangan berterusan bersama kelemahan progresif. Neuron motor adalah sel saraf yang mengawal otot sukarela. Apabila penyakit ini merosakkan sel-sel saraf ini, otot yang terjejas boleh mengalami fasikulasi, kekejangan, kekejangan, kelemahan, dan kehilangan otot.
Kehadiran kedutan kelopak mata dengan sendirinya tidak bermakna anda mempunyai penyakit neuron motor. Kedutan kelopak mata biasa adalah sangat biasa dan biasanya tidak berbahaya. Kebimbangan menjadi lebih besar apabila kedutan berlaku dengan kelemahan yang progresif, kehilangan otot, kesukaran berjalan, masalah mencengkam objek, kesukaran bercakap atau menelan, atau masalah pernafasan.
Diagnosis: Tiada ujian tunggal yang mengesahkan penyakit neuron motor. Pakar neurologi menilai sejarah perubatan dan melakukan pemeriksaan neurologi berulang. Ujian darah dan pengimejan membantu mengecualikan keadaan lain. Kajian elektromiografi dan pengaliran saraf biasanya digunakan sebagai sebahagian daripada penilaian.
9. Ubat-ubatan dan faktor gaya hidup juga boleh terlibat
Anda harus mempertimbangkan ubat-ubatan dan bahan apabila kekejangan betis dan mata berkedut bermula pada masa yang sama. Ubat tertentu boleh menyumbang kepada kekejangan otot, termasuk ubat diuretik dan beberapa ubat yang digunakan untuk merawat tekanan darah, asma, masalah kolesterol, kanser dan gangguan saraf. Bahan perangsang seperti kafein, nikotin, dan beberapa dekongestan juga boleh menggalakkan kedutan.
Jangan berhenti mengambil ubat yang ditetapkan sendiri. Seorang profesional penjagaan kesihatan boleh menyemak senarai ubat dan menentukan sama ada ubat, dos, interaksi atau gangguan elektrolit boleh menyumbang kepada kedua-dua gejala ini.
