Kekejangan betis dan sakit belakang adalah aduan biasa, dan mempunyai kedua-dua gejala tidak semestinya bermakna anda mempunyai satu penyakit yang serius. Kadang-kadang kedua-dua gejala ini timbul daripada masalah di bahagian bawah tulang belakang atau saraf, manakala dalam kes lain, ia timbul daripada masalah peredaran darah, fungsi buah pinggang, tahap mineral, atau timbul daripada ubat-ubatan atau ketegangan otot.
Kejang betis ialah kekejangan otot betis secara tiba-tiba, tidak disengajakan dan selalunya menyakitkan. Otot menjadi keras atau kelihatan mengecut, dan kekejangan berlangsung dari beberapa saat hingga beberapa minit. Kekejangan yang kerap boleh berlaku semasa tidur, selepas aktiviti fizikal, semasa anda berdiri atau berjalan, atau kadangkala tanpa pencetus yang jelas.
Faktor yang biasanya menyumbang kepada kejang betis termasuk penggunaan otot yang berlebihan, dehidrasi, penuaan, ubat-ubatan tertentu dan keabnormalan yang melibatkan mineral seperti kalium, kalsium atau magnesium. Mampatan saraf dan aliran darah yang berkurangan ke kaki juga boleh menyebabkan kekejangan.
Sakit belakang berpunca daripada otot, sendi, cakera, tulang, saraf, atau organ berdekatan. Sakit belakang bawah berlaku disebabkan oleh ketegangan otot, cakera hernia, arthritis, penyempitan saluran tulang belakang, atau kerengsaan saraf. Kurang biasa, jangkitan, kanser, patah tulang atau masalah perubatan serius lain boleh menyebabkan sakit belakang.
Apabila kekejangan betis dan sakit belakang berulang kali berlaku bersama-sama, mengenal pasti hubungan antara kedua-dua gejala ini adalah sangat penting.
Keadaan yang boleh menyebabkan kejang betis dan sakit belakang bersama-sama
1. Stenosis tulang belakang lumbar
Stenosis tulang belakang lumbar adalah sebab yang paling penting untuk dipertimbangkan, terutamanya pada orang dewasa yang lebih tua.
Saluran tulang belakang mengandungi saraf yang bergerak dari tulang belakang bawah ke kaki. Dengan penuaan, arthritis, taji tulang, ligamen yang menebal, atau cakera yang membonjol atau hernia boleh mengurangkan ruang yang ada di sekeliling saraf. Tekanan pada saraf boleh menghasilkan sakit belakang bawah dan sakit, berat, atau kekejangan di kaki.
Sakit betis atau kekejangan betis sering berlaku selepas anda berdiri atau berjalan untuk beberapa lama, dan bertambah baik selepas anda duduk atau membongkok ke hadapan. Sesetengah orang juga mengalami kebas, rasa kesemutan atau rasa lemah di kaki.
Stenosis tulang belakang lumbar biasanya berkembang secara beransur-ansur kerana perubahan berkaitan usia pada tulang belakang. Kurang biasa, seseorang mungkin mempunyai saluran tulang belakang yang sempit secara semula jadi atau mengalami penyempitan selepas kecederaan atau masalah tulang belakang yang lain.
Merawat stenosis tulang belakang lumbar bergantung kepada keparahan gejala. Doktor sering mengesyorkan terapi fizikal, senaman, ubat penghilang rasa sakit, atau ubat lain. Mampatan saraf yang teruk atau gejala melumpuhkan yang berterusan mungkin memerlukan pembedahan untuk mewujudkan lebih banyak ruang untuk saraf yang terjejas.
2. Hernia cakera dan mampatan akar saraf
Cakera hernia berlaku apabila bahan daripada cakera di antara tulang tulang belakang menonjol melalui bahagian cakera yang lemah atau rosak. Bahan yang menonjol boleh merengsakan atau memampatkan akar saraf.
Saraf yang berasal dari tulang belakang yang lebih rendah mengawal kaki. Oleh itu, mampatan salah satu akar saraf boleh menyebabkan gejala yang bergerak dari punggung bawah ke punggung, paha, betis atau kaki. Gejala termasuk sakit, rasa kesemutan, kebas, rasa lemah, dan kadangkala kekejangan otot.
Sciatica adalah satu set gejala biasa yang disebabkan oleh kerengsaan atau mampatan pada saraf sciatic atau akar sarafnya. Kesakitan boleh bergerak dari bahagian bawah punggung melalui punggung dan ke bawah belakang paha dan betis.
Cakera hernia berkembang kerana kelemahan cakera yang berkaitan dengan usia, mengangkat atau berpusing berulang, atau kecederaan akut. Merawat cakera hernia selalunya bermula dengan pengubahsuaian aktiviti, terapi fizikal, dan ubat penahan sakit yang sesuai. Banyak kes bertambah baik tanpa pembedahan. Mampatan saraf yang teruk atau berterusan mungkin memerlukan suntikan atau pembedahan.
3. Penyakit arteri periferal
Penyakit arteri periferal berlaku apabila arteri yang membekalkan kaki menjadi sempit, selalunya disebabkan oleh aterosklerosis, di mana deposit lemak terkumpul di dalam dinding arteri.
Apabila anda berjalan atau bersenam, otot betis memerlukan lebih banyak darah yang kaya dengan oksigen. Arteri yang menyempit mungkin tidak menyediakan darah yang mencukupi untuk memenuhi permintaan yang meningkat. Kekurangan aliran darah boleh menyebabkan sakit atau kekejangan, terutamanya pada betis. Ketidakselesaan biasanya bermula apabila anda berjalan dan berkurangan apabila anda berehat.
Penyakit arteri periferi biasanya tidak menyebabkan sakit belakang bahagian bawah secara langsung. Walau bagaimanapun, kekejangan betis dan sakit belakang boleh berlaku bersama-sama pada seseorang yang mempunyai penyakit arteri periferal dan masalah tulang belakang atau otot yang berasingan. Oleh itu, peredaran darah yang berkurangan harus dipertimbangkan apabila kekejangan betis secara konsisten muncul semasa berjalan, terutamanya apabila anda mempunyai faktor risiko seperti merokok, diabetes, tekanan darah tinggi, kolesterol tinggi atau usia yang lebih tua.
Penyakit arteri periferal boleh menjadi serius. Penyakit yang teruk boleh menyebabkan kesakitan semasa rehat, kaki sejuk, perubahan warna kulit, luka yang tidak sembuh atau kerosakan tisu. Penilaian perubatan adalah penting apabila anda mempunyai simptom yang menunjukkan peredaran yang lemah.
4. Keabnormalan dehidrasi dan elektrolit
Otot kita memerlukan keseimbangan air dan mineral yang sesuai untuk mengecut dan berehat secara normal. Dehidrasi dan tahap mineral yang rendah seperti kalium, kalsium, atau magnesium boleh menyumbang kepada kekejangan otot. Berpeluh lebat, muntah, cirit-birit, pengambilan cecair yang tidak mencukupi, atau ubat-ubatan tertentu meningkatkan risiko ini.
Sakit belakang boleh berlaku pada masa yang sama kerana keletihan otot, senaman fizikal, aktiviti berpanjangan, atau keadaan lain yang menyebabkan kehilangan cecair. Dehidrasi atau keabnormalan elektrolit dengan sendirinya bukanlah penyebab biasa sakit belakang.
Jika anda kerap mengalami kekejangan betis bersama-sama dengan sakit belakang selepas aktiviti berat, cuaca panas, berpeluh lebat, atau pengambilan cecair yang tidak mencukupi, penghidratan dan gangguan elektrolit mungkin puncanya.
5. Penyakit buah pinggang dan gangguan berkaitan buah pinggang
Sesetengah gangguan buah pinggang boleh menyebabkan sakit di bahagian belakang atau sisi, terutamanya sakit yang terletak di bawah tulang rusuk dan bukannya terus di bahagian bawah tulang belakang. Jangkitan buah pinggang, batu karang, halangan aliran air kencing, dan beberapa gangguan buah pinggang lain boleh menyebabkan sakit di bahagian belakang atau sisi.
Penyakit buah pinggang juga boleh menjejaskan keseimbangan cecair dan mineral badan. Oleh itu, disfungsi buah pinggang yang ketara boleh menyumbang kepada kekejangan otot atau gejala otot lain, walaupun kekejangan betis yang kerap dan sakit belakang bukanlah tanda khusus penyakit buah pinggang.
Jangkitan buah pinggang sering menyebabkan sakit belakang atau sakit sisi yang disertai oleh demam, menggigil, keletihan, kencing yang menyakitkan, atau gejala kencing yang lain. Batu karang boleh menyebabkan sakit teruk yang boleh merebak ke arah perut atau pangkal paha dan mungkin disertai dengan loya atau darah dalam air kencing.
Penilaian perubatan adalah sangat penting apabila sakit belakang berlaku dengan perubahan kencing, demam, darah dalam air kencing, muntah, atau sakit sebelah yang teruk.
6. Ubat-ubatan dan keadaan perubatan yang menjejaskan otot
Sesetengah ubat meningkatkan kemungkinan kekejangan kaki. Contohnya termasuk ubat tertentu yang digunakan untuk menurunkan kolesterol dan ubat tertentu yang meningkatkan kencing. Ubat yang meningkatkan kencing boleh menyumbang kepada dehidrasi atau kehilangan mineral.
Sesetengah keadaan perubatan, termasuk kencing manis dan gangguan saraf periferal, juga boleh menyumbang untuk menyebabkan kekejangan kaki.
Sakit belakang mungkin berlaku secara berasingan kerana masalah muskuloskeletal, gangguan saraf, atau keadaan perubatan lain. Akibatnya, kekejangan betis yang kerap dan sakit belakang pada seseorang yang mengambil beberapa ubat tidak secara automatik bermakna ubat bertanggungjawab untuk kedua-dua gejala.
Anda tidak seharusnya menghentikan ubat yang ditetapkan sendiri. Jika kekejangan bermula selepas anda mula mengambil ubat baru atau selepas anda menukar dos, beritahu doktor anda.
7. Ketegangan otot dan penggunaan fizikal yang berlebihan
Senaman berat, berdiri lama, aktiviti fizikal yang luar biasa, atau pergerakan berulang boleh meletihkan otot betis dan belakang. Otot yang letih lebih terdedah kepada kontraksi yang menyakitkan, manakala otot belakang yang terlalu banyak bekerja boleh menjadi tegang.
Cuaca panas atau lembap meningkatkan risiko kekejangan semasa senaman berat kerana berpeluh menyebabkan kehilangan cecair.
Ketegangan otot biasanya kurang membimbangkan apabila gejala jelas mengikuti latihan fizikal dan bertambah baik dengan rehat. Simptom yang berterusan, berulang atau semakin teruk patut mendapat penilaian perubatan kerana ketegangan otot tidak menjelaskan setiap kes kekejangan betis yang kerap dan sakit belakang.
8. Keadaan tulang belakang yang serius
Dalam kes yang jarang berlaku, jangkitan, tumor, patah tulang, atau masalah struktur teruk yang melibatkan tulang belakang boleh menyebabkan sakit belakang bersama-sama dengan gejala kaki.
Masalah tulang belakang yang serius menjadi lebih membimbangkan apabila sakit teruk atau progresif, berikutan trauma yang ketara, berlaku dengan demam, menyebabkan penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan, atau menghasilkan simptom neurologi seperti rasa lemah atau kebas.
Kecemasan yang amat penting ialah sindrom cauda equina, di mana mampatan teruk menjejaskan sekumpulan saraf di bahagian bawah saluran tulang belakang. Tanda-tanda amaran termasuk kesukaran mengawal kencing atau buang air besar, kesukaran untuk membuang air kecil, kehilangan sensasi di sekitar alat kelamin atau dubur, atau kelemahan kaki yang ketara.
Bilakah anda perlu pergi berjumpa doktor?
Kekejangan betis memerlukan rawatan perubatan apabila berulang kali mengganggu tidur anda, bertahan lebih lama daripada kira-kira 10 minit, berlaku dengan bengkak kaki atau kebas, atau menjadi lebih kerap atau teruk.
Anda perlu mengatur temu janji perubatan apabila:
- Kekejangan betis berlaku dengan kerap tanpa penjelasan yang jelas.
- Sakit belakang terus berulang atau tidak bertambah baik dengan penjagaan diri.
- Sakit belakang mengganggu berjalan, bekerja, tidur, atau aktiviti harian biasa.
- Kekejangan betis berulang kali muncul semasa berjalan atau menaiki tangga dan bertambah baik dengan berehat.
- Anda mengalami kebas, rasa kesemutan, atau rasa lemah pada kaki atau kaki.
- Satu kaki bengkak, sejuk luar biasa, pucat, atau berubah warna.
- Anda mengalami penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan, demam, atau sakit teruk yang berterusan.
- Anda mempunyai gejala kencing atau darah dalam air kencing anda.
- Kedua-dua gejala ini berlaku selepas anda mula mengambil atau menukar ubat.
- Anda menghidap diabetes, penyakit vaskular, penyakit buah pinggang, atau keadaan lain yang meningkatkan risiko masalah peredaran atau saraf.
Dapatkan rawatan perubatan kecemasan untuk sakit belakang yang teruk disertai dengan kehilangan kawalan ke atas kencing atau buang air besar, kebas di sekitar alat kelamin atau dubur, atau kelemahan ketara secara tiba-tiba pada kaki.
Anda juga mesti mendapatkan penilaian perubatan segera untuk bengkak dan sakit betis sebelah yang teruk secara tiba-tiba, terutamanya apabila kaki menjadi panas atau merah atau apabila anda mengalami sakit dada atau kesukaran bernafas. Gumpalan darah dalam urat dalam boleh menyebabkan gejala betis dan boleh menjadi mengancam nyawa jika bekuan bergerak ke paru-paru.
