Victoza ialah ubat suntikan preskripsi yang mengandungi liraglutide, digunakan terutamanya untuk membantu mengawal gula darah pada penghidap diabetes jenis-2 dan untuk mengurangkan risiko kejadian kardiovaskular tertentu pada sesetengah orang dewasa yang menghidap diabetes.
Victoza tidak diluluskan untuk merawat diabetes jenis-1 atau ketoasidosis diabetik.
Kajian klinikal telah menunjukkan bahawa ubat Victoza (liraglutide) boleh menurunkan HbA1c sebanyak kira-kira 0.8% hingga 1.8%, bergantung pada dos dan gula darah asas, menggalakkan penurunan berat badan yang sederhana pada ramai orang, dan mengurangkan risiko komplikasi kardiovaskular pada penghidap penyakit kardiovaskular. Ubat ini menghasilkan risiko hipoglikemia yang agak rendah apabila digunakan secara bersendirian atau dengan ubat-ubatan yang tidak meningkatkan rembesan insulin.
Victoza tergolong dalam kelas ubat yang dipanggil agonis reseptor peptida-1 (GLP-1) seperti glukagon. Liraglutide hampir menyerupai hormon GLP-1 semulajadi yang dikeluarkan oleh usus kita selepas makan.
Victoza meningkatkan kawalan gula darah melalui beberapa mekanisme:
- Ia merangsang pelepasan insulin hanya apabila paras glukosa darah meningkat.
- Ia menyekat rembesan glukagon, mengurangkan pengeluaran glukosa oleh hati.
- Ia melambatkan pengosongan perut, membolehkan glukosa memasuki aliran darah dengan lebih beransur-ansur.
- Ia meningkatkan rasa kenyang, selalunya mengurangkan selera makan dan pengambilan kalori.
Oleh kerana rembesan insulin bergantung pada tahap glukosa darah, ubat Victoza biasanya menyebabkan kurang hipoglikemia berbanding ubat insulin atau sulfonylurea apabila Victoza digunakan secara bersendirian.
Kesan sampingan ubat Victoza (liraglutide).
Kesan sampingan Victoza (liraglutide) yang paling kerap dilaporkan ialah:
- Loya
- muntah-muntah
- Cirit birit
- sembelit
- Selera makan berkurangan
- senak perut
- Sakit perut
- Sakit kepala
- Reaksi di tapak suntikan
- Kepenatan
- Pening kepala.
Kesan sampingan Victoza (liraglutide) yang jarang tetapi serius adalah:
- Pankreatitis
- Penyakit pundi hempedu
- Kecederaan buah pinggang
- Reaksi alahan yang teruk
- Hipoglisemia (apabila Victoza digabungkan dengan insulin atau sulfonilurea)
- Kadar denyutan jantung meningkat
- Tumor sel C tiroid (diperhatikan pada tikus; risiko manusia masih tidak menentu).
Seterusnya, kami menerangkan kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Loya
Mual berlaku kerana Victoza melambatkan pengosongan perut dan mengaktifkan reseptor GLP-1 di bahagian otak yang mengawal selera makan dan loya. Makanan kekal di dalam perut lebih lama, menghasilkan rasa kenyang yang mungkin menjadi tidak selesa.
Mual adalah kesan sampingan yang paling biasa bagi ubat Victoza (liraglutide), berlaku dalam 20%–40% orang yang menggunakan ubat, bergantung pada dos. Loya biasanya berlaku dalam tempoh 3-4 minggu pertama, kemudian ia beransur-ansur berkurangan.
Anda boleh mengurangkan loya dengan:
- Makan makanan yang lebih kecil
- Elakkan makanan tinggi lemak
- Makan perlahan-lahan
- Berhenti makan sebelum rasa terlalu kenyang
- Mengikuti jadual peningkatan dos yang anda tetapkan.
2. Muntah
Kira-kira 10% orang yang menggunakan ubat mengalami muntah, bergantung pada dos.
Untuk mengurangkan muntah, anda harus:
- Makan makanan yang lebih kecil
- Elakkan makanan berminyak
- Minum air secukupnya.
3. Cirit-birit
Pengaktifan reseptor GLP-1 mengubah motilitas gastrousus dan pergerakan cecair usus. Perubahan ini meningkatkan kekerapan membuang air besar pada sesetengah orang.
Kira-kira 15% orang yang menggunakan ubat Victoza (liraglutide) mengalami cirit-birit. Cirit-birit biasanya ringan dan berkurangan dari semasa ke semasa.
Untuk mengatasi kesan sampingan ini, anda harus:
- Minum banyak cecair
- Makan makanan hambar buat sementara waktu
- Elakkan makanan pedas atau berminyak
- Gantikan elektrolit jika cirit-birit menjadi berpanjangan.
Hubungi doktor anda jika cirit-birit menjadi teruk atau berdarah.
4. Sembelit
Pengosongan perut yang lewat dan pergerakan usus yang lebih perlahan boleh mengurangkan kekerapan membuang air besar.
Kira-kira 7% orang yang menggunakan ubat mengalami sembelit.
Untuk mengatasi kesan sampingan ini, anda harus:
- Minum lebih banyak air
- Makan lebih banyak serat
- Bersenam dengan kerap
- Gunakan ubat pelembut najis hanya jika doktor anda mengesyorkan.
5. Sakit perut dan senak
Pengosongan gastrik yang ditangguhkan menyebabkan makanan kekal di dalam perut lebih lama. Perubahan fisiologi ini boleh menyebabkan perut kembung, kenyang, senak, atau ketidakselesaan perut.
Masalah ini berlaku pada kira-kira 7% orang yang menggunakan ubat tersebut.
Untuk mengatasi kesan sampingan ini, anda harus:
- Makan bahagian yang lebih kecil
- Elakkan makan berlebihan
- Hadkan makanan berlemak
- Kekal tegak selepas makan
- Bincangkan simptom yang berterusan dengan doktor anda.
6. Selera makan berkurangan
Reseptor GLP-1 dalam otak membantu mengawal rasa lapar. Ubat Victoza mengaktifkan reseptor ini, meningkatkan rasa kenyang dan mengurangkan pengambilan makanan.
Kesan sampingan ini berlaku pada kira-kira 12% orang yang menggunakan ubat tersebut.
Ramai orang menganggap pengurangan selera makan bermanfaat kerana ia menyumbang kepada penurunan berat badan.
7. Sakit kepala
Sakit kepala berlaku kerana:
- Dehidrasi ringan akibat kesan sampingan gastrousus
- Perubahan dalam glukosa darah
- Pelarasan sementara badan anda semasa hari-hari pertama.
Sakit kepala berlaku pada kira-kira 10% orang yang menggunakan ubat Victoza (liraglutide).
Untuk mengurangkan sakit kepala, anda harus:
- Minum air secukupnya
- Makan makanan biasa
- Pantau glukosa darah
- Ambil ubat penahan sakit jika perlu dan doktor anda membenarkan.
8. Tindak balas di tapak suntikan
Suntikan berulang mungkin menghasilkan kerengsaan, keradangan, atau tindak balas imun yang kecil di tapak suntikan.
9. Hipoglisemia
Victoza (liraglutide) sahaja jarang menyebabkan hipoglikemia kerana rembesan insulin bergantung pada glukosa darah yang tinggi.
Hipoglisemia lebih berkemungkinan berlaku apabila Victoza digabungkan dengan ubat sulfonilurea atau insulin.
10. Penyakit pundi hempedu
Penurunan berat badan yang cepat dan aliran hempedu yang berubah boleh meningkatkan kemungkinan batu karang atau keradangan pundi hempedu.
Ujian klinikal mendapati masalah berkaitan pundi hempedu dalam kira-kira 2% orang yang menggunakan ubat Victoza (liraglutide). Risiko ini meningkat dengan penurunan berat badan yang lebih besar dan tempoh rawatan yang lebih lama.
Untuk mengurangkan risiko, anda harus:
- Menurunkan berat badan secara beransur-ansur
- Minum air secukupnya
- Dapatkan rawatan perubatan jika anda mengalami sakit perut bahagian atas yang teruk, demam, atau kulit menguning.
11. Pankreatitis
Penyelidik belum memahami sepenuhnya mekanisme kesan sampingan ini. Rangsangan reseptor GLP-1 mungkin mempengaruhi tisu pankreas, walaupun kajian klinikal yang besar tidak menunjukkan hubungan sebab akibat yang pasti. Pelabelan produk termasuk pankreatitis sebagai amaran penting kerana kes telah berlaku semasa rawatan dengan ubat Victoza.
Pankreatitis jarang berlaku, berlaku dalam kurang daripada 1% orang yang menggunakan ubat.
Untuk mengurangkan risiko, anda harus:
- Elakkan pengambilan alkohol yang berlebihan.
- Maklumkan kepada doktor anda jika anda pernah mengalami pankreatitis sebelum ini.
- Berhenti menggunakan ubat Victoza dengan serta-merta dan dapatkan rawatan perubatan kecemasan jika anda mengalami sakit perut yang teruk yang menjalar ke belakang anda, terutamanya jika ia disertai dengan muntah.
12. Kecederaan buah pinggang
Victoza biasanya tidak merosakkan buah pinggang secara langsung. Kecederaan buah pinggang biasanya berlaku kerana muntah atau cirit-birit yang teruk menyebabkan dehidrasi, mengurangkan aliran darah ke buah pinggang.
Kecederaan buah pinggang jarang berlaku, berlaku di bawah 1% orang yang menggunakan ubat.
Untuk mengurangkan risiko ini, anda harus:
- Minum cecair yang mencukupi
- Dapatkan rawatan untuk muntah atau cirit-birit yang berterusan
- Pantau fungsi buah pinggang jika anda sudah mempunyai penyakit buah pinggang kronik.
13. Kadar denyutan jantung meningkat
Rangsangan reseptor GLP-1 boleh mempengaruhi sistem saraf autonomi, menghasilkan peningkatan sederhana dalam kadar denyutan jantung berehat.
Kesan sampingan ini jarang berlaku. Maklumkan doktor anda jika anda berdebar-debar. Pantau nadi anda jika anda mempunyai penyakit jantung yang ketara.
14. Tumor tiroid
Kajian dalam tikus menunjukkan bahawa liraglutide meningkatkan kejadian tumor sel C tiroid. Penyelidik tidak mengesahkan bahawa kesan ini juga berlaku pada manusia, tetapi pihak berkuasa kawal selia memerlukan amaran berkotak kerana kemungkinan ini tidak boleh dikecualikan.
Siapa yang tidak boleh menggunakan ubat Victoza (liraglutide)? Apakah ubat alternatif?
Ubat Victoza tidak boleh digunakan untuk kumpulan berikut.
1. Orang yang mempunyai sejarah peribadi atau keluarga karsinoma tiroid medula (MTC)
Terdapat amaran berkotak-kotak, kerana kajian pada tikus menunjukkan kemunculan tumor sel C tiroid.
Bagi orang-orang ini, ubat alternatif boleh:
- Metformin
- Ubat perencat SGLT2 seperti empagliflozin atau dapagliflozin, terutamanya untuk orang yang mempunyai penyakit kardiovaskular atau buah pinggang.
- Ubat perencat DPP-4 seperti sitagliptin, untuk orang yang memerlukan penurunan glukosa sederhana tanpa suntikan.
2. Orang yang mempunyai pelbagai sindrom neoplasia endokrin jenis 2 (LELAKI 2)
MEN 2 secara ketara meningkatkan risiko kanser tiroid medula.
Bagi orang-orang ini, ubat alternatif boleh:
- Metformin
- Ubat perencat SGLT2
- Ubat perencat DPP-4
- Insulin basal apabila perlu.
3. Orang yang menghidap diabetes jenis-1
Victoza tidak boleh menggantikan insulin kerana penghidap diabetes jenis-1 menghasilkan sedikit atau tiada insulin.
Bagi mereka ini, pilihan alternatif ialah terapi insulin intensif menggunakan insulin basal dan bertindak pantas.
4. Orang yang mengalami ketoasidosis diabetik
Ketoasidosis diabetik memerlukan rawatan insulin segera dan penggantian cecair.
5. Orang yang mempunyai reaksi alergi yang serius sebelum ini terhadap liraglutide
Bagi mereka ini, ubat diabetes alternatif harus dipilih mengikut sejarah perubatan mereka dan punca tindak balas sebelumnya. Doktor boleh mengesyorkan pilihan daripada kelas ubat yang berbeza.
6. Orang yang menghidap pankreatitis terdahulu (langkah berjaga-jaga relatif)
Walaupun ubat Victoza tidak dikontraindikasikan secara mutlak, ramai doktor mengelak daripada menetapkan ubat ini untuk orang yang mempunyai sejarah pankreatitis kerana ubat alternatif yang lebih selamat tersedia.
Bagi orang-orang ini, ubat alternatif boleh:
- Metformin
- Ubat perencat SGLT2
- Ubat perencat DPP-4 (bergantung kepada faktor risiko individu)
- Insulin apabila sesuai secara klinikal.