Bagaimana Mereka Dihubungkan dan Faedah Berhenti
Menurut Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC), merokok dikaitkan dengan antara 80% dan 90% kematian akibat kanser paru-paru di Amerika Syarikat. Ini menjadikan merokok sebagai faktor risiko nombor satu untuk penyakit ini. Walaupun berhenti secara mendadak mengurangkan risiko, kesan merokok boleh kekal bersama anda dan meningkatkan kemungkinan kanser paru-paru walaupun selepas 25 tahun berpantang.
Walaupun begitu, berhenti menawarkan faedah tidak kira berapa lama anda telah merokok, mengurangkan risiko kanser paru-paru anda sekitar 39% selepas lima tahun-walaupun anda seorang perokok tegar.
:max_bytes(150000):strip_icc()/chestxray_smoke_in_lungs-5ed97e21c9d54587aeeede2daa7dd8b1.jpg)
Perangkaan
Kanser paru-paru adalah punca utama kematian berkaitan kanser di kalangan lelaki dan perempuan di Amerika Syarikat, menurut CDC. Secara keseluruhan, sekitar 6.3% peratus orang di Amerika Syarikat akan didiagnosis dengan kanser paru-paru pada satu ketika sepanjang hayat mereka.
Lelaki yang merokok adalah 23 kali lebih berkemungkinan menghidap kanser paru-paru berbanding mereka yang tidak merokok, manakala wanita yang merokok adalah 13 kali lebih berkemungkinan untuk menghidapi penyakit ini berbanding rakan sebaya mereka yang tidak merokok.
Merokok juga boleh menyebabkan jenis kanser lain, termasuk tekak, laring, esofagus, perut, buah pinggang, pankreas, hati, pundi kencing, kanser serviks, kolorektal dan leukemia myeloid akut (AML). Malah, 40% daripada semua kanser dikaitkan dengan asap tembakau dalam beberapa cara.
Risiko kanser paru-paru seumur hidup adalah setinggi 15% untuk perokok seumur hidup. Secara keseluruhannya, diandaikan bahawa perokok kronik mempunyai 10 tahun kurang hayat dan kira-kira separuh daripada mereka akan mati akibat penyakit berkaitan tembakau, termasuk penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD).
Adalah penting untuk ambil perhatian bahawa mereka yang tidak pernah merokok juga boleh menghidap kanser paru-paru, walaupun merokok kekal sebagai punca utama penyakit ini.
Bagaimana Merokok Menyebabkan Kanser Paru-paru
Kanser paru-paru adalah penyakit yang kompleks dan pelbagai faktor di mana genetik, persekitaran, dan gaya hidup semuanya memainkan peranan. Menghisap rokok menyumbang dengan merosakkan secara langsung DNA (pengekodan genetik) sel paru-paru dan mengubah cara paru-paru dan sistem imun berfungsi.
Asap rokok mengandungi campuran toksik lebih daripada 7,000 bahan kimia, sekitar 70 daripadanya diklasifikasikan sebagai karsinogenik (penyebab kanser). Ini termasuk arsenik, benzena, kadmium, kromium, formaldehid, N-nitrosamines, nikel dan vinil klorida.
Apabila terdedah kepada ini dan bahan kimia lain dalam asap rokok, sel-sel paru-paru boleh mula bermutasi dan membentuk tumor kanser. Terdapat beberapa mekanisme bersilang yang menyumbang kepada ini:
-
Kerosakan DNA langsung: Apabila terdedah kepada karsinogen, untaian DNA boleh mula pecah. Ini menyebabkan sel membiak secara berlebihan dan menghalang apoptosis, degenerasi sel yang diprogramkan secara biasa yang menyediakan ruang untuk penggantian dengan sel baharu yang sihat. Disebabkan oleh perubahan ini, sel-sel kanser boleh mereplikasi di luar kawalan dan menjadi hampir “abadi.”
-
Pembaikan sel terjejas: DNA yang rosak biasanya boleh dibaiki, dan sel yang bermutasi selalunya boleh dimusnahkan—mekanisme yang membantu badan melawan kanser. Kod gen penekan tumor untuk enzim yang mencetuskan degenerasi sel yang rosak dan mengarahkan badan untuk membuat yang baru dan sihat. Kromium daripada asap rokok boleh mengikat DNA dan secara berkesan menyenyapkan gen penindas tumor. Arsenik dan nikel boleh melakukan perkara yang sama dengan menggalakkan mutasi dalam gen penindas tumor.
-
Keradangan: Apabila terdedah kepada asap rokok, badan akan bertindak balas dengan melepaskan sebatian pro-radang (seperti interleukin-1β, prostaglandin E2, dan transforming growth factor-β) dalam usaha untuk meminimumkan kerosakan sel. Dari masa ke masa, keradangan berterusan boleh merosakkan DNA selular dan mengubah cara sel melekat antara satu sama lain, membolehkan sel kanser berhijrah dengan bebas dan menjadi invasif.
-
Kerosakan pada silia: Silia adalah struktur kecil seperti rambut yang melapisi saluran udara yang mengeluarkan serpihan daripada paru-paru. Toksin tertentu dalam asap tembakau, seperti formaldehid, boleh melumpuhkan silia dan, dari masa ke masa, merosakkannya secara tidak dapat diperbaiki. Ini menyebabkan zarah berbahaya dalam asap rokok kekal di dalam paru-paru lebih lama.
-
Fungsi imun terjejas: Walaupun karsinogen dalam asap tembakau terlibat dalam pembentukan tumor kanser, bahan kimia lain boleh menyumbang dengan menekan sistem imun secara keseluruhan. Kedua-dua nikotin dan tar menjejaskan tindak balas imun semula jadi (inborn) badan, menghalang beberapa mekanisme yang mungkin menghalang kanser (seperti apoptosis).
Kesan Pek-Tahun pada Risiko Kanser Paru-paru
Risiko menghidap kanser paru-paru akhirnya berkaitan dengan bilangan pek tahun seseorang telah merokok. Pek-tahun dikira dengan mendarabkan bilangan pek rokok yang dihisap setiap hari dengan bilangan tahun merokok. Lebih banyak bilangan tahun pek, lebih tinggi risiko penyakit.
Menurut kajian 2018 dalam Kanser BMC, bilangan tahun pek dikaitkan secara langsung dengan risiko kanser paru-paru seseorang berbanding risiko yang dilihat pada orang yang tidak pernah merokok:“”
| Pek-Tahun | Risiko Kanser Paru-paru Meningkat |
|---|---|
| 1-20 | 1.3 kali ganda |
| 21-40 | 3 kali ganda |
| 41-60 | 8.5 kali ganda |
| 61-80 | 12 kali ganda |
| 81-100 | 10 kali ganda |
| Lebih 100 | 23 kali ganda |
Kanser Paru-paru dalam Bekas Perokok
Kira-kira 40% daripada diagnosis kanser paru-paru berlaku pada bekas perokok. Walaupun selepas merokok dihentikan, risiko kanser paru-paru boleh berterusan dan kekal melebihi risiko bukan perokok untuk seumur hidup.“”
Kajian menunjukkan bahawa bekas perokok yang menghidap kanser paru-paru didiagnosis secara purata 18 tahun selepas mereka berhenti merokok.““
Umur seseorang berhenti merokok secara kasar boleh menganggarkan tahun hayat yang hilang akibat merokok. Satu kajian 2013 yang diterbitkan dalam New England Journal of Medicine secara meluas menggariskan kerugian berdasarkan umur di mana merokok dihentikan:“”
| umur | Hidup-Tahun Hilang |
|---|---|
| 25 hingga 34 | Hampir 0 |
| 35 hingga 44 | 1 hayat-tahun hilang |
| 45 hingga 54 | 4 nyawa-tahun hilang |
| 55 hingga 64 | 6 nyawa-tahun hilang |
Risiko Kanser Mengikut Jenis Rokok
Selain pack-years, jenis rokok yang dihisap boleh menjejaskan risiko kanser. Pelbagai jenis daun tembakau, kehadiran atau ketiadaan penapis, bahan tambahan kimia, dan keadaan persekitaran semuanya boleh memainkan peranan dalam keupayaan rokok untuk menyebabkan kanser.
Rokok Jepun, misalnya, dihasilkan supaya lebih sedikit karsinogen terhasil semasa pembakaran.“Ini, sebagai tambahan kepada penggunaan penapis arang diaktifkan, nampaknya mengurangkan risiko keseluruhan kanser paru-paru di kalangan orang di Jepun, menurut penyelidikan dari Pennsylvania State University.“–
Ini dibuktikan dengan data yang dikeluarkan oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia di mana lelaki Jepun mempunyai kadar kematian kanser paru-paru yang lebih rendah berbanding lelaki Amerika (namun, lelaki Amerika lebih cenderung untuk merokok pada usia awal, yang juga boleh menjadi faktor). Lebih-lebih lagi, kematian kanser paru-paru pada lelaki Jepun cenderung berlaku kira-kira 10 tahun kemudian daripada apa yang dilihat pada lelaki Amerika.“–
Kajian 2013 dalam jurnal Chest selanjutnya melaporkan bahawa perokok seumur hidup yang menggunakan rokok yang ditapis adalah antara 20% dan 40% kurang berkemungkinan mendapat kanser paru-paru berbanding dengan perokok seumur hidup yang menggunakan rokok tanpa penapis.“–
Rokok rendah tar nampaknya sama berbahaya dengan rokok biasa. Untuk mendapatkan jumlah nikotin yang sama, pengguna yang menghisap rokok rendah tar perlu menghisap lebih banyak rokok dan mengambil lebih banyak sedutan daripada rokok biasa untuk merasakan kesan yang sama, mengurangkan sebarang manfaat kandungan tar yang rendah.“–
Atas sebab inilah Pentadbiran Makanan dan Dadah (FDA) melarang penggunaan istilah “cahaya” atau “ultralight” daripada label rokok dan pemasaran di bawah Akta Pencegahan dan Kawalan Tembakau Keluarga (FSPTCA) 2009.
Lain-lain Bentuk Merokok
Rokok bukan satu-satunya bentuk tembakau yang meningkatkan risiko kanser. Bidis dan kretek (rokok cengkih) yang diimport dari Asia juga boleh meningkatkan risiko juga. Bidis dan kretek mempunyai kepekatan nikotin, tar dan karbon monoksida yang lebih tinggi daripada rokok konvensional yang dijual di Amerika Syarikat.
Menghisap paip dan cerut hampir sama mungkin menyebabkan kanser paru-paru seperti merokok. Malah, proses penapaian tambahan yang digunakan untuk menyembuhkan produk tembakau ini boleh meningkatkan kepekatan N-nitrosamine karsinogenik berbanding rokok biasa.
Masih tidak jelas apakah risiko merokok hookah berkaitan dengan kanser paru-paru, walaupun semakan 2014 dalam Arkib Perubatan Antarabangsa menyenaraikan tidak kurang daripada 27 karsinogen yang dikenal pasti dalam asap yang mengewap. Antaranya ialah benzena karsinogen, yang terdapat dalam kepekatan yang lebih tinggi dalam asap hookah berbanding rokok konvensional.
Sebaliknya, kajian telah dicampur sama ada merokok ganja meningkatkan risiko kanser paru-paru. Perkara yang sama berlaku untuk e-rokok, yang dicadangkan oleh American Cancer Society boleh menimbulkan risiko kanser paru-paru.
Dapatkan Saringan
Jika anda berumur antara 50 dan 80 tahun, mempunyai sekurang-kurangnya 20 pek sejarah merokok, dan telah berhenti dalam tempoh 15 tahun yang lalu, anda boleh mendapatkan pemeriksaan kanser paru-paru tahunan untuk mengesan sebarang perubahan dalam paru-paru anda. Melakukannya boleh membantu penyedia penjagaan kesihatan anda mengesan kanser lebih awal apabila ia masih boleh dirawat—untuk meningkatkan peluang anda boleh menjalani kehidupan yang lebih lama dan lebih sihat.
Faktanya mudah: Merokok menyebabkan kanser paru-paru, malah bekas perokok juga berisiko menghidap penyakit ini. Dengan itu, tidak pernah terlambat untuk berhenti. Ramai orang yang telah meninggalkan tabiat itu berasa lebih baik dan bermotivasi untuk meningkatkan kesihatan mereka dengan cara lain juga.
Jika anda telah merokok dengan kuat selama bertahun-tahun, jangan menganggap bahawa “kerosakan telah berlaku” dan tidak ada gunanya berhenti. Walaupun risiko kanser paru-paru anda kekal tinggi, terdapat cara yang selamat dan berkesan untuk anda dipantau untuk kanser.
