Linezolid (nama dagangan biasa: Zyvox) ialah ubat antibiotik yang merawat jangkitan serius yang disebabkan oleh bakteria gram positif. Anda sering menerima ubat ini apabila bakteria menentang ubat antibiotik yang lebih biasa. Doktor menetapkan linezolid untuk merawat radang paru-paru, jangkitan kulit yang rumit, jangkitan yang disebabkan oleh bakteria Staphylococcus aureus yang tahan methicillin, dan jangkitan yang disebabkan oleh bakteria enterococci yang tahan vancomycin.
Ubat Linezolid boleh didapati dalam tiga bentuk utama: tablet oral (600 mg), suspensi oral (100 mg/5 mL), dan suntikan intravena (2 mg/mL).
Linezolid (Zyvox) sangat berkesan terhadap bakteria tahan ubat. Kajian klinikal menunjukkan kadar penyembuhan kira-kira 80% hingga 90%, bergantung kepada jenis jangkitan dan keterukan.
Mekanisme tindakan ubat linezolid (Zyvox).
Linezolid tergolong dalam kelas oxazolidinone ubat antibiotik. Ubat ini berfungsi dengan menyekat sintesis protein bakteria.
Molekul linezolid mengikat subunit ribosom 50S dalam bakteria. Pengikatan ini menghalang pembentukan kompleks permulaan, yang diperlukan untuk pengeluaran protein. Tanpa protein, bakteria tidak boleh tumbuh atau membiak, jadi sistem imun anda boleh menghapuskannya.
Mekanisme ini unik berbanding dengan banyak ubat antibiotik lain dan mengurangkan rintangan silang dengan kelas ubat antibiotik lain.
Walau bagaimanapun, mekanisme ini juga mempengaruhi beberapa proses dalam sel manusia, terutamanya dalam mitokondria, dengan itu menyebabkan beberapa kesan sampingan yang penting.
Kesan sampingan ubat linezolid (Zyvox).
Kesan sampingan linezolid (Zyvox) adalah:
- Penindasan sumsum tulang (terutamanya trombositopenia)
- Anemia
- Leukopenia
- Neuropati periferal
- Neuropati optik
- Sindrom serotonin
- Asidosis laktik
- Gejala gastrousus (loya, cirit-birit)
- Sakit kepala
- Ruam kulit
- Hipoglisemia.
Seterusnya, kami menerangkan kesan sampingan dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Penindasan sumsum tulang (terutamanya trombositopenia)
Kesan sampingan ini berlaku kerana linezolid menjejaskan sintesis protein mitokondria dalam sel sumsum tulang. Sel sumsum tulang membahagi dengan cepat, jadi mereka sensitif terhadap kesan ini. Mekanisme ini mengurangkan pengeluaran platelet.
Trombositopenia berlaku pada kira-kira 6% orang yang mengambil ubat linezolid (Zyvox). Risiko meningkat kepada 30% apabila anda menggunakan ubat selama lebih daripada 14 hari.
Untuk mengurangkan risiko ini, anda harus:
- Hadkan tempoh penggunaan ubat kepada 10 hingga 14 hari jika boleh
- Pantau kiraan darah lengkap setiap minggu
- Berhenti mengambil ubat jika paras platelet menurun dengan ketara.
2. Anemia dan leukopenia
Kesan sampingan ini terhasil daripada mekanisme penindasan sumsum tulang yang sama. Pengeluaran sel darah merah dan sel darah putih berkurangan.
Anemia berlaku pada kira-kira 3% orang yang mengambil ubat linezolid (Zyvox); leukopenia berlaku dalam kira-kira 2%.
Untuk mengurangkan risiko ini, anda harus:
- Pantau kiraan sel darah secara berkala
- Elakkan terapi berpanjangan apabila boleh
- Pertimbangkan ubat antibiotik alternatif jika anda sudah mempunyai kiraan sel darah rendah.
3. Neuropati periferal
Keadaan ini berlaku disebabkan oleh ketoksikan mitokondria dalam sel saraf. Ketoksikan ini merosakkan gentian saraf, terutamanya pada saraf panjang kaki dan lengan.
Kesan sampingan ini berlaku pada kira-kira 2% orang yang mengambil ubat linezolid (Zyvox) dalam tempoh yang singkat. Risiko meningkat dengan ketara apabila anda menggunakan ubat selama lebih daripada 28 hari.
Gejala neuropati periferal:
- Kesakitan terbakar
- Sensasi kesemutan
- Kebas.
Jika anda mengalami simptom ini, anda perlu berhenti mengambil ubat dan laporkan kepada doktor anda.
4. Neuropati optik
Keadaan ini berlaku apabila kerosakan mitokondria menjejaskan saraf optik. Kerosakan ini menjejaskan penghantaran isyarat visual.
Kesan sampingan ini jarang berlaku jika anda mengambil ubat dalam tempoh yang singkat, tetapi risiko meningkat dengan ketara jika anda menggunakan lebih daripada 28 hari.
Gejala neuropati optik:
- Penglihatan kabur
- Perubahan dalam penglihatan warna
- Kehilangan penglihatan.
Anda harus menjadualkan pemeriksaan mata biasa jika rawatan dengan linezolid (Zyvox) berlangsung lebih daripada 28 hari. Anda mesti berhenti mengambil ubat ini jika perubahan penglihatan berlaku.
5. Sindrom serotonin
Linezolid bertindak sebagai bahan perencat monoamine oxidase. Kesan ini meningkatkan tahap serotonin dalam otak anda. Apabila anda menggabungkan ubat ini dengan ubat serotonergik lain, serotonin boleh terkumpul ke tahap berbahaya.
Sindrom serotonin jarang berlaku (dalam kurang daripada 1% pesakit), tetapi risiko meningkat dengan ketara apabila linezolid digabungkan dengan ubat antidepresan.
Gejala sindrom serotonin:
- Pergolakan
- Kekeliruan
- Degupan jantung yang laju
- Ketegaran otot.
6. Asidosis laktik
Asidosis laktik berlaku akibat disfungsi mitokondria. Mitokondria menghasilkan tenaga menggunakan oksigen. Apabila fungsi ini gagal, badan anda beralih kepada metabolisme anaerobik, yang menghasilkan asid laktik.
Kesan sampingan ini jarang berlaku (dalam kurang daripada 1% pesakit), tetapi risiko meningkat dengan penggunaan ubat yang berpanjangan.
Gejala asidosis laktik:
- Bernafas dalam
- Kepenatan
- Sakit perut.
Anda mesti berhenti mengambil ubat dengan segera jika gejala berlaku.
7. Gejala gastrousus
Kesan sampingan ini berlaku kerana ubat antibiotik mengubah flora usus normal anda dan merengsakan saluran gastrousus.
Kira-kira 7% orang yang mengambil ubat linezolid (Zyvox) mengalami loya, dan kira-kira 5% mengalami cirit-birit.
Untuk mengurangkan kesan sampingan ini, anda harus mengambil ubat dengan makanan, minum air yang mencukupi, dan gunakan probiotik jika perlu.
8. Sakit kepala
Kira-kira 3% orang yang mengambil ubat linezolid mengalami sakit kepala akibat rangsangan sistem saraf pusat yang ringan atau kesan vaskular.
9. Ruam kulit
Kira-kira 2% orang yang mengambil ubat linezolid mengalami ruam kulit akibat tindak balas sistem imun terhadap ubat ini.
Anda mesti berhenti mengambil ubat jika ruam menjadi teruk. Dapatkan nasihat doktor jika ruam merebak.
10. Hipoglisemia
Hipoglisemia berlaku kerana perencatan monoamine oxidase boleh meningkatkan pelepasan atau sensitiviti insulin. Mekanisme ini menurunkan tahap glukosa darah.
Kesan sampingan ini jarang berlaku, tetapi lebih kerap berlaku pada penghidap diabetes.
Siapa yang tidak boleh menggunakan linezolid (Zyvox)? Apakah ubat alternatif yang lebih selamat?
Kumpulan berikut harus mengelakkan penggunaan ubat linezolid:
1. Orang yang mengambil ubat serotonergik
Contoh ubat serotonergik termasuk ubat antidepresan, seperti ubat perencat pengambilan semula serotonin terpilih.
Sebab: risiko tinggi sindrom serotonin.
Ubat alternatif untuk kumpulan ini ialah vancomycin, daptomycin. Ubat-ubatan ini tidak menjejaskan tahap serotonin.
2. Orang yang mempunyai penindasan sumsum tulang yang sedia ada
Sebab: ubat linezolid memburukkan bilangan sel darah rendah.
Ubat alternatif untuk kumpulan ini ialah teicoplanin, ceftaroline. Ubat-ubatan ini mempunyai kesan yang kurang pada sumsum tulang.
3. Orang yang memerlukan rawatan jangka panjang
Sebab: risiko neuropati dan asidosis laktik meningkat dengan penggunaan linezolid yang lebih lama.
Ubat alternatif untuk kumpulan ini ialah doxycycline, clindamycin. Ubat-ubatan ini lebih selamat untuk digunakan lebih lama dalam jangkitan yang sesuai.
4. Orang yang mempunyai tekanan darah tinggi yang tidak terkawal atau mengambil ubat perencat monoamine oxidase
Sebab: linezolid boleh meningkatkan tekanan darah melalui perencatan monoamine oxidase.
Bagi kumpulan ini, ubat alternatif bergantung pada jenis jangkitan, tetapi vankomisin atau daptomisin adalah pilihan biasa.
