Sesetengah orang dengan penyakit radang usus (IBD) mungkin mengalami pelbagai gejala usus tambahan bersama-sama dengan gejala dalam saluran gastrousus mereka. Ini boleh termasuk kerengsaan kulit, masalah mata, dan sakit sendi, antara lain. Salah satu daripada keadaan luar usus ini ialah stomatitis aphthous, atau ulser di dalam mulut. Bagi sesetengah orang yang menghidap IBD, ulser mulut mungkin merupakan salah satu tanda pertama bahawa IBD mungkin merebak semula.“”
Kudis sariawan, atau ulser aphthous, adalah lesi yang disebabkan oleh stomatitis aphthous. Mereka mungkin kelihatan seperti keadaan yang agak jinak, terhad, tetapi dengan kehadiran begitu banyak masalah lain yang berlaku dengan IBD mereka boleh menjengkelkan dan menyakitkan. Nasib baik, mereka biasanya tidak berbahaya dan rawatan bertujuan untuk mengurangkan ketidakselesaan.
Stomatitis aphthous tidak dipercayai berjangkit dan tidak boleh disebarkan kepada orang lain.
Terdapat banyak perkara yang boleh dilakukan untuk mengurangkan ulser mulut. Bagi penghidap IBD, mendapat keradangan yang disebabkan oleh IBD terkawal biasanya akan membantu dalam mengawal ulser dan membolehkan mereka sembuh.
:max_bytes(150000):strip_icc()/aphth2-83e2ba2f47054d7493c33859226454a8.jpg)
Gejala Ulser Mulut
Ulser aphthous ialah ulser cetek dalam mukosa (lapisan) mulut. Ia mungkin muncul di mana-mana di dalam mulut tetapi sering dijumpai di bahagian dalam bibir bawah atau pipi, atau di sisi atau pangkal lidah. Mereka mungkin bertahan dari 1 hingga 2 minggu hingga bulan. Ulser mungkin kelihatan keputihan atau kuning dengan pangkal merah, dengan lapisan kelabu yang berkembang apabila ia mula sembuh. Mereka juga boleh digambarkan sebagai kelihatan seperti lepuh.“”
Punca Ulser Mulut
Tidak diketahui mengapa stomatitis aphthous mungkin muncul pada sesetengah orang dengan IBD. Beberapa teori termasuk tekanan, jangkitan bakteria, atau trauma. Mungkin terdapat hubungan antara perkembangan stomatitis aphthous yang teruk dan mempunyai sistem imun yang lemah. Beberapa punca lain yang berpotensi untuk stomatitis aphthous juga termasuk kekurangan pelbagai vitamin dan mineral (walaupun ini jarang berlaku).“”
Diagnosis Ulser Mulut
Kes stomatitis aphthous yang tidak terlalu menyusahkan atau menyakitkan tidak semestinya memerlukan lawatan khusus kepada doktor. Walau bagaimanapun, ia perlu dibincangkan pada lawatan seterusnya ke pakar gastroenterologi yang merawat IBD.
Jika ulser menjadi besar, sangat menyakitkan, atau tidak sembuh, doktor pergigian atau doktor perlu dirujuk. Pakar gastroenterologi boleh menentukan sama ada ulser itu sebenarnya stomatitis aphthous, dalam kebanyakan kes hanya dengan penampilannya dan jika ujian lanjut atau sebarang rawatan diperlukan.
Ulser mulut boleh disebabkan oleh keadaan lain (seperti dermatitis kontak, jangkitan herpes, penyakit tangan-kaki-dan-mulut, dan lupus) yang mungkin memerlukan rawatan jadi mereka harus sentiasa berjumpa doktor untuk diagnosis.
Jika ulser kelihatan menyusahkan, doktor boleh memerintahkan ujian seperti kiraan sel darah lengkap; kadar pemendapan eritrosit; dan tahap besi, folat, dan B-12. Budaya atau biopsi lesi juga boleh diambil.“”
Merawat Ulser Mulut
Kes ringan stomatitis aphthous mungkin tidak memerlukan sebarang rawatan kerana ulser akan sembuh dengan sendirinya. Anestetik topikal seperti lidocaine kerap ditetapkan untuk melegakan kesakitan tempatan. Ulser yang bermasalah boleh dirawat dengan kortikosteroid topikal dalam pes, krim, semburan atau bilas.
Rawatan khusus untuk stomatitis aphthous, amlexanox, kadangkala ditetapkan untuk kegunaan topikal juga, dengan kajian yang diterbitkan menunjukkan keberkesanan yang baik. Pembilas mulut yang mengurangkan jumlah bakteria dalam mulut juga boleh digunakan. Kes stomatitis aphthous yang berkaitan dengan keadaan asas yang serius seperti jangkitan HIV boleh dirawat dengan ubat oral.
Jika ulser direngsakan oleh makanan tertentu, mungkin perlu ada perubahan dalam diet. Makanan lembut, hambar, tidak berasid (tanpa rempah atau garam) boleh mengurangkan kerengsaan. Menghisap cip ais boleh melegakan sedikit kesakitan.“”
Rawatan lain, seperti menyapu susu magnesia pada kudis atau membilas dengan air garam, hidrogen peroksida yang dicairkan, atau Benadryl (diphenhydramine) mungkin membantu dalam beberapa kes. Ubat penahan sakit juga kadang-kadang digunakan, tetapi ingat bahawa NSAID boleh menyebabkan serangan IBD pada sesetengah orang.
Oleh kerana stomatitis aphthous juga mungkin bertambah teruk akibat trauma, adalah penting untuk berhati-hati untuk tidak menggigit atau mencederakan bahagian dalam mulut. Sebarang masalah pergigian (gigi bergerigi, peralatan yang tidak sesuai) yang mungkin menyebabkan atau menyumbang kepada ulser harus ditangani oleh doktor gigi.
Dalam kes stomatitis aphthous yang disebabkan oleh serangan IBD, ulser lazimnya hilang apabila flare-up terkawal.