Topiramate (Topamax) adalah ubat preskripsi yang merawat beberapa penyakit saraf. Doktor biasanya menetapkan ubat topiramate untuk mencegah sawan epilepsi dan untuk mengelakkan sakit kepala migrain. Sesetengah doktor juga menetapkan ubat ini untuk mengawal berat badan dalam kombinasi dengan ubat lain dan untuk merawat keadaan psikiatri tertentu.
Topiramate (Topamax) digunakan secara meluas kerana ubat ini boleh mengurangkan kekerapan sawan dan serangan migrain pada ramai orang. Ujian klinikal menunjukkan bahawa topiramate boleh mengurangkan kekerapan sawan sebanyak 30% hingga 50% pada kebanyakan orang yang menghidap epilepsi, bergantung pada jenis dan dos sawan. Dalam pencegahan migrain, kajian menunjukkan bahawa topiramate boleh mengurangkan serangan migrain sebanyak 3 serangan sebulan secara purata berbanding plasebo.
Nama dagangan biasa ubat topiramate ialah Topamax, Trokendi XR, Qudexy XR, atau Epitomax.
Walaupun topiramate berkesan, ubat ini boleh menyebabkan beberapa kesan sampingan kerana ia mengubah isyarat saraf di otak dan menjejaskan beberapa laluan kimia dalam badan.
Mekanisme tindakan ubat topiramate (Topamax).
Topiramate berfungsi melalui beberapa mekanisme untuk menstabilkan aktiviti neuron di otak. Ubat ini meningkatkan penghantar neurotransmisi dengan meningkatkan aktiviti asid gamma-aminobutyric (GABA) pada reseptor GABA-A. Pada masa yang sama, ubat mengurangkan isyarat rangsangan dengan menyekat saluran natrium yang bergantung kepada voltan dan menghalang reseptor glutamat (terutamanya subtipe AMPA/kainate). Selain itu, topiramate secara lemah menghalang anhidrase karbonik, yang menyumbang kepada menyebabkan kesan antikonvulsan dan kesan sampingannya.
Kesan sampingan ubat topiramate (Topamax).
Kesan sampingan topiramate adalah:
- Sensasi kesemutan di tangan dan kaki
- Perlahan kognitif atau kesukaran berfikir
- Kesukaran mencari perkataan
- Kepenatan
- Pening kepala
- Hilang selera makan
- Penurunan berat badan
- Rasa berubah
- Loya
- Batu karang
- Asidosis metabolik
- Masalah penglihatan termasuk glaukoma
- Mengurangkan peluh dan terlalu panas
- Kemurungan atau perubahan mood
- Kecacatan kelahiran apabila ubat digunakan semasa kehamilan.
Di bawah, kami menerangkan kesan sampingan yang penting dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Rasa kesemutan pada tangan dan kaki
Ramai orang mengalami kesemutan atau sensasi “pin dan jarum” pada jari tangan, kaki atau muka selepas mereka mengambil ubat topiramate.
Topiramate menghalang enzim karbonik anhidrase. Perencatan enzim ini mengubah keseimbangan elektrolit dan peraturan asid-bes. Perubahan kimia ini boleh merengsakan saraf deria dan menghasilkan isyarat saraf yang tidak normal, yang anda anggap sebagai sensasi kesemutan.
Kajian klinikal melaporkan kesan sampingan ini pada kira-kira 42% orang yang mengambil ubat topiramate untuk pencegahan migrain, dalam kira-kira 25% orang yang mengambil ubat topiramate untuk merawat epilepsi.
Sensasi kesemutan adalah kesan sampingan topiramate yang paling biasa.
Anda boleh mengurangkan kesan sampingan ini dengan:
- Minum air secukupnya
- Mengekalkan pengambilan kalium yang mencukupi
- Menggunakan dos yang lebih rendah jika doktor anda mengesyorkan pelarasan dos
- Mengambil ubat dengan makanan.
Kesan sampingan ini biasanya akan hilang selepas 3-4 minggu apabila badan anda menyesuaikan diri dengan ubat.
2. Perlahan kognitif dan kesukaran berfikir
Sesetengah orang mempunyai gejala kognitif seperti:
- Lambat berfikir
- Kesukaran menumpukan perhatian
- Masalah ingatan
- Kesukaran mencari perkataan.
Sebabnya ialah ubat topiramate (Topamax) mengurangkan keceriaan neuron di beberapa kawasan otak. Pengurangan isyarat glutamat dan aktiviti asid gamma-aminobutirik dipertingkatkan kelajuan pemprosesan otak yang perlahan.
Data klinikal menunjukkan bahawa kira-kira 15% pesakit melaporkan kemerosotan kognitif; kesukaran mencari perkataan berlaku pada kira-kira 11% pesakit.
Dos yang lebih tinggi meningkatkan kemungkinan kesan sampingan ini.
Anda boleh mengurangkan kesan sampingan ini dengan:
- Memulakan rawatan dengan dos yang rendah dan meningkat secara perlahan
- Mengelakkan dos tinggi yang tidak perlu
- Mengambil ubat pada waktu malam jika doktor anda membenarkan
- Memantau perubahan kognitif dan membincangkannya dengan doktor anda.
3. Keletihan dan pening
Topiramate menyekat aktiviti neuron dalam sistem saraf pusat. Pengurangan isyarat neuron boleh menghasilkan keletihan dan pening.
Kesan sedasi ini menyerupai kesan beberapa ubat antiepileptik lain.
Ujian klinikal menunjukkan bahawa keletihan berlaku pada kira-kira 12% pesakit; pening berlaku pada kira-kira 10% pesakit.
Anda boleh mengurangkan keletihan dengan:
- Mengambil ubat pada waktu petang
- Memastikan tidur yang cukup
- Elakkan alkohol atau ubat penenang lain.
4. Hilang selera makan dan penurunan berat badan
Topiramate (Topamax) mengubah beberapa laluan otak yang terlibat dalam kawalan selera makan, termasuk isyarat hipotalamik dan laluan ganjaran.
Ubat ini juga mengubah persepsi rasa. Sesetengah makanan menjadi kurang menarik, yang mengurangkan pengambilan kalori.
Penurunan berat badan berlaku pada kira-kira 11% orang yang mengambil ubat topiramate (Topamax). Purata pengurangan berat badan semasa rawatan adalah kira-kira 4% daripada berat badan.
Kerana kesan ini, doktor kadangkala menetapkan topiramate dalam ubat penurunan berat badan.
Anda harus memantau berat badan dengan kerap. Anda boleh mencegah penurunan berat badan yang berlebihan dengan:
- Makan makanan seimbang
- Memantau pengambilan kalori
- Rujuk doktor anda jika penurunan berat badan menjadi berlebihan.
5. Batu karang
Topiramate menghalang enzim karbonik anhidrase dalam buah pinggang. Perencatan ini meningkatkan pH air kencing dan mengurangkan tahap sitrat kencing.
Sitrat biasanya menghalang pembentukan batu. Sitrat berkurangan membolehkan kristal kalsium membentuk batu karang.
Batu karang terbentuk dalam 1% hingga 2% orang yang mengambil ubat topiramate.
Risiko ini kira-kira tiga kali lebih tinggi daripada populasi umum.
Anda boleh mengurangkan risiko batu karang dengan:
- Minum 2 hingga 3 liter air setiap hari
- Mengelakkan diet ketogenik semasa anda mengambil ubat ini
- Mengehadkan pengambilan garam.
6. Asidosis metabolik
Topiramate (Topamax) menghalang anhidrase karbonik dalam buah pinggang. Perencatan ini meningkatkan kehilangan bikarbonat dalam air kencing.
Bikarbonat biasanya menampan asid dalam darah. Kehilangan bikarbonat menghasilkan asidosis metabolik, yang bermaksud peningkatan keasidan darah.
Asidosis metabolik ringan berlaku pada kira-kira 12% orang yang mengambil ubat topiramate (Topamax). Asidosis metabolik yang teruk adalah lebih jarang berlaku.
Gejala asidosis metabolik termasuk:
- Kepenatan
- Pernafasan cepat
- Hilang selera makan
- Irama jantung tidak teratur dalam kes yang teruk.
Doktor sering memantau paras bikarbonat dalam darah semasa rawatan jangka panjang dengan topiramate. Minum air yang mencukupi juga mengurangkan risiko.
7. Masalah penglihatan dan glaukoma
Topiramate boleh menyebabkan glaukoma penutupan sudut akut, yang meningkatkan tekanan di dalam mata.
Komplikasi ini berlaku kerana topiramate menyebabkan pembengkakan badan ciliary. Bengkak ini menolak iris ke hadapan dan menyekat pengaliran cecair mata.
Komplikasi ini jarang berlaku, berlaku dalam kira-kira 3 kes bagi setiap 10,000 pesakit.
Walau bagaimanapun, komplikasi ini boleh merosakkan penglihatan jika ia tidak dirawat.
Anda mesti mendapatkan rawatan perubatan segera jika anda merasakan tanda amaran berikut:
- Sakit mata
- Penglihatan kabur
- Mata merah
- Penglihatan tiba-tiba berubah.
Berhenti mengambil ubat biasanya menyelesaikan keadaan ini.
8. Mengurangkan peluh dan terlalu panas
Ubat Topiramate (Topamax) menjejaskan isyarat saraf autonomi yang mengawal kelenjar peluh.
Berpeluh berkurangan menghalang pelesapan haba biasa. Akibatnya, suhu badan boleh meningkat, terutamanya semasa senaman atau cuaca panas.
Komplikasi ini berlaku lebih kerap pada kanak-kanak. Data klinikal menunjukkan bahawa kira-kira 3% pesakit mengalami pengurangan peluh.
Untuk mengelakkan kesan sampingan ini, anda harus:
- Minum cecair yang mencukupi
- Elakkan terlalu panas
- Pantau suhu badan semasa cuaca panas.
9. Kemurungan dan perubahan mood
Topiramate mengubah sistem neurotransmitter dalam otak, termasuk asid gamma-aminobutyric dan laluan glutamat. Perubahan neurotransmitter ini boleh mempengaruhi peraturan mood.
Kemurungan atau perubahan mood berlaku pada kira-kira 7% orang yang mengambil ubat topiramate.
Anda perlu memaklumkan kepada doktor anda jika anda berasa sedih sepanjang masa, hilang minat dalam aktiviti, berasa cemas, atau mudah marah.
Doktor anda mungkin mengurangkan dos atau beralih kepada ubat lain.
10. Kecacatan lahir apabila ubat digunakan semasa mengandung
Topiramate (Topamax) boleh mengganggu perkembangan janin yang normal. Ubat ini boleh menjejaskan ekspresi gen dan pertumbuhan selular semasa kehamilan awal.
Kajian menunjukkan bahawa pendedahan kepada topiramate semasa mengandung meningkatkan risiko bibir sumbing dan sumbing lelangit.
Pencegahan: Wanita dalam usia reproduktif perlu menggunakan langkah-langkah kontraseptif yang berkesan apabila mengambil ubat topiramate (Topamax). Doktor biasanya mengelak ubat ini semasa mengandung melainkan tiada ubat alternatif yang lebih selamat.
Siapa yang tidak boleh mengambil ubat topiramate (Topamax)? Apakah ubat alternatif?
Topiramate mungkin tidak sesuai untuk kumpulan berikut:
Orang yang pernah mengalami batu karang sebelum ini
Topiramate meningkatkan risiko batu karang. Doktor sering memilih ubat lain untuk pesakit yang mengalami batu karang berulang.
Bagi mereka ini, ubat alternatif ialah levetiracetam, lamotrigine. Ubat-ubatan ini tidak meningkatkan risiko batu karang dengan ketara.
Wanita hamil atau wanita yang merancang kehamilan
Topiramate meningkatkan risiko kecacatan kelahiran.
Ubat alternatif yang lebih selamat mungkin termasuk lamotrigine, levetiracetam. Ubat-ubatan ini menunjukkan risiko teratogenik yang lebih rendah dalam kajian kehamilan.
Orang yang menghidap glaukoma
Topiramate boleh mencetuskan glaukoma sudut penutupan akut.
Bagi penghidap glaukoma, doktor mungkin menetapkan ubat alternatif seperti valproate, propranolol (untuk pencegahan migrain).