Gejala Tardive Dyskinesia

Tardive dyskinesia ialah gangguan pergerakan akibat ubat yang menyebabkan pergerakan tidak disengajakan, selalunya melibatkan mulut, lidah, atau muka. Ia dianggarkan menjejaskan 500,000 orang di Amerika Syarikat.

Pergerakan yang berlaku akibat daripada keadaan ini tidak menyakitkan secara fizikal atau membahayakan kesihatan seseorang, tetapi ia boleh menyebabkan tekanan emosi yang besar dan ia mungkin boleh dilihat oleh orang lain.

Gejala tardive dyskinesia boleh berlaku pada bila-bila masa dan dengan kekerapan yang berbeza-beza. Jarang sekali, keadaan ini boleh membawa kepada komplikasi yang serius, termasuk gangguan pernafasan.

Gejala Kerap

Anda mungkin mengalami tardive dyskinesia selepas menggunakan ubat antipsikotik, yang juga dipanggil ubat neuroleptik. Keadaan ini juga boleh berkembang sebagai kesan sampingan rawatan lain, seperti metoclopramide, yang digunakan untuk merawat masalah gastrousus (GI), seperti loya.

Gejala biasanya muncul selepas mengambil antipsikotik selama beberapa bulan. Walau bagaimanapun, kadangkala, tardive dyskinesia boleh bermula dalam jangka masa yang lebih singkat atau selepas mengambil ubat neuroleptik selama beberapa tahun. Jarang, ia boleh berlaku sebagai kesan sampingan tertangguh yang tidak bermula sehingga selepas ubat penyebab dihentikan.

Keadaan ini boleh menjejaskan orang dewasa dan kanak-kanak, walaupun ia lebih biasa di kalangan orang dewasa kerana neuroleptik lebih kerap diresepkan kepada orang dewasa.

Kesan tardive dyskinesia sering berubah-ubah dan boleh menjadi tidak konsisten dan tidak dapat diramalkan.

Gejala biasa tardive dyskinesia termasuk:

• Mulut berkerut atau pergerakan bibir lain
• Menjelirkan lidah
• Muka meringis atau pergerakan memulas
• Mencebik bibir
• Berkelip pantas, membuka mata lebar-lebar, atau menutup kelopak mata dengan kuat
• Pergerakan rahang atau gigi mengetap
• Menggeliat tangan, jari atau kaki
• Memusing atau memusing leher atau batang

Stereotaip—perulangan set pergerakan berterusan yang sama—adalah perkara biasa, walaupun pergerakan baharu atau corak jarang rawak juga boleh berlaku.

Gejala Jarang

Kadangkala kesan tardive dyskinesia boleh menjadi serius, tetapi ini jarang berlaku. Tiada faktor predisposisi khusus yang menandakan peningkatan risiko komplikasi yang jarang berlaku atau berpotensi berbahaya.

Krisis Okulogi

Komplikasi ini dicirikan oleh sisihan mata, biasanya dalam kedudukan ke atas. Mata mungkin kelihatan seperti beku di tempatnya, dan kesan lain tardive dyskinesia mungkin hadir atau tidak. Keadaan ini perlu dirawat segera dengan ubat.

Walaupun krisis okulogi adalah kesan sampingan ubat antipsikotik, ia juga dikaitkan dengan psikosis yang semakin teruk.

Dyskinesia Pernafasan

Diskinesia tardive boleh menjejaskan otot pernafasan, menyebabkan gejala yang mungkin termasuk dengusan, pernafasan yang cepat atau tidak teratur, dan sesak nafas.

Tanda-tanda awal atau halus penglibatan otot pernafasan mungkin dikesan dengan pemeriksaan fizikal sebelum gejala yang lebih ketara muncul. Ini boleh termasuk corak pernafasan yang diubah, atau pernafasan perlahan, cetek.

Komplikasi

Tardive dyskinesia boleh menyebabkan beberapa komplikasi jangka panjang dan jangka pendek. Keadaan ini boleh menjejaskan kualiti hidup anda dalam pelbagai cara. Ia boleh menjadi kecacatan fizikal yang ketara, dan ia juga mungkin mempunyai kesan pada interaksi interpersonal anda.

Kecacatan

Kesan fizikal tardive dyskinesia boleh memberi kesan kepada keupayaan anda untuk menguruskan penjagaan diri anda sendiri dan aktiviti seharian, mengakibatkan hilang upaya yang ketara.

Ia boleh menghalang anda daripada mempunyai kawalan motor yang mencukupi apabila melakukan perkara seperti menggunakan peralatan rumah, memandu atau mengurus tugas. Had kognitif juga telah dikaitkan dengan tardive dyskinesia.

Kadangkala batasan yang disebabkan oleh tardive dyskinesia boleh menjejaskan keupayaan seseorang untuk hidup sendiri atau mengekalkan pekerjaan.

Tekanan Emosi

Tidak dapat mengawal badan anda sepenuhnya boleh menyebabkan anda berasa sedih, marah atau tidak berdaya. Perasaan ini boleh muncul apabila anda kehilangan kawalan fizikal atas sebarang sebab, dan adalah perkara biasa dengan tardive dyskinesia. Tardive dyskinesia juga boleh membuat seseorang berasa sedar diri atau malu di sekeliling orang lain.

Memandangkan pergerakan itu tidak disengajakan dan melibatkan bahagian badan yang boleh dilihat, seseorang boleh sedar bahawa orang lain perasan atau mungkin terlalu menilai tahap perasan orang lain. Ini boleh membawa kepada pengasingan sosial kerana seseorang secara sedar atau tidak sedar cuba mengelak daripada orang lain.

Stigma

Kadangkala terdapat stigma sosial yang dikaitkan dengan gangguan pergerakan. Orang di tempat kerja, di khalayak ramai atau di mana-mana tempat lain mungkin takut atau menghakimi apabila mereka berada di sekeliling seseorang yang menunjukkan pergerakan luar biasa.

Selain itu, kerana diskinesia tardive ialah kesan sampingan ubat antipsikotik, stigma penyakit psikiatri boleh menjejaskan orang yang menunjukkan diskinesia tardive disebabkan oleh perkaitan ini.

Kekal

Kadangkala tardive dyskinesia boleh sembuh selepas ubat penyebab dihentikan atau selepas dos dikurangkan. Walau bagaimanapun, bagi kebanyakan orang, keadaan itu kekal dan tidak sembuh, kekal walaupun selepas penyebabnya tidak lagi menjadi faktor.

Tidak mudah untuk meramalkan sama ada seseorang akan mempunyai kesan kekal, tetapi mengambil antipsikotik untuk jangka masa yang lebih lama boleh menyebabkan gejala yang lebih teruk dan gejala yang lebih lama.

Bila Perlu Berjumpa Pemberi Penjagaan Kesihatan/Pergi Ke Hospital

Anda harus memberitahu pembekal penjagaan kesihatan anda jika anda mula mengalami sebarang kesan tardive dyskinesia. Anda dan pengamal anda perlu memantau kesan sampingan dan memutuskan sama ada faedah ubat yang anda ambil melebihi kesan sampingan.

Walaupun neuroleptik yang menyebabkan diskinesia tardive biasanya digunakan untuk merawat penyakit psikiatri, ubat lain yang digunakan untuk merawat kemurungan, epilepsi, beberapa gangguan GI, dan pelbagai keadaan di luar label juga boleh menyebabkannya. Kadangkala ubat boleh digantikan dengan rawatan lain yang berkesan yang tidak menyebabkan tardive dyskinesia.

Pelarasan dos ubat atau bertukar kepada ubat lain boleh membantu. Terdapat juga rawatan, termasuk Austedo (deutetrabenazine), yang boleh mengurangkan gejala tardive dyskinesia.

Bila Nak Pergi Hospital

Jika anda mempunyai kesan yang kelihatan semakin teruk, seperti pergerakan sukarela yang berterusan atau semakin teruk, pastikan anda mendapatkan rawatan perubatan segera.

Dan jika anda mula mengalami masalah bernafas, penglihatan berganda, perubahan visual, atau jika anda rasa anda tidak boleh menggerakkan sebahagian badan anda atau otot anda tiba-tiba kelihatan kaku, dapatkan rawatan kecemasan.

Kadangkala tardive dyskinesia boleh menyebabkan komplikasi yang mungkin berbahaya, tetapi anda juga mungkin mengalami gejala psikosis atau overdosis ubat yang perlu dirawat dengan segera.

Jika anda atau orang yang disayangi sedang mengambil ubat antipsikotik atau ubat lain yang dikaitkan dengan tardive dyskinesia, adalah penting untuk anda berbincang dengan pengamal anda tentang kesan sampingan biasa rawatan anda supaya anda tahu cara mengenalinya.

Pastikan anda memberitahu pembekal penjagaan kesihatan anda jika anda mula mengalami gejala tardive dyskinesia supaya anda boleh bekerjasama untuk membuat rancangan yang terbaik untuk menguruskan kesihatan anda secara keseluruhan.