Gambaran Keseluruhan Fototerapi

Fototerapi ialah rawatan perubatan di mana cahaya semula jadi atau buatan digunakan untuk memperbaiki keadaan kesihatan. Rawatan boleh melibatkan mentol lampu pendarfluor, lampu halogen, cahaya matahari atau diod pemancar cahaya (LED).

Fototerapi juga dikenali sebagai terapi cahaya dan helioterapi. Jenis terapi yang anda perlukan dan cara cahaya digunakan boleh berbeza-beza bergantung pada keadaan kesihatan.

Artikel ini menerangkan cara terapi cahaya digunakan untuk merawat keadaan kesihatan yang berbeza. Ia juga membincangkan beberapa risiko yang terlibat.

Sejarah Fototerapi

Fototerapi telah digunakan untuk merawat keadaan perubatan selama lebih 3,500 tahun. Di India dan Mesir purba, orang menggunakan cahaya matahari untuk merawat keadaan kulit seperti vitiligo.

Fototerapi moden bermula dengan Niels Ryberg Finsen. Dia menggunakan cahaya matahari dan cahaya ultraungu (UV) untuk merawat lupus vulgarissejenis tuberkulosis yang menjejaskan kulit. Sejak itu, penggunaan fototerapi telah berkembang. Hari ini, terapi cahaya diterima secara meluas.

Gangguan Kulit

Fototerapi boleh digunakan untuk merawat banyak keadaan kulit, termasuk:

• Ekzema
• Psoriasis
• Vitiligo
• Kulit gatal
• Limfoma sel T kulit

Rawatan melibatkan penggunaan cahaya ultraviolet (UV)—sejenis cahaya yang terdapat dalam cahaya matahari—untuk melambatkan pertumbuhan dan keradangan sel kulit. Keradangan adalah salah satu cara sistem imun anda bertindak balas terhadap jangkitan, kecederaan, dan “penceroboh” asing.

Sinaran UVB menjejaskan lapisan paling luar kulit. Sinaran UVA agak kurang sengit, tetapi meresap lebih dalam ke dalam kulit. Kedua-dua jenis cahaya UV ini boleh digunakan dengan cara yang berbeza.

Terdapat tiga jenis terapi cahaya utama yang digunakan untuk gangguan kulit:

• UVB Jalur Lebar: UVB Jalur Lebar menggunakan pelbagai jenis sinaran UVB. Sinaran UVB terdapat dalam cahaya matahari, tetapi anda tidak dapat melihatnya.

• UVB jalur sempit: Ini melibatkan penggunaan bahagian UVB yang lebih kecil dan lebih sengit untuk merawat keadaan kulit. Ia merupakan jenis terapi cahaya yang paling biasa digunakan hari ini.

• PUVA: Psoralen ultraviolet-A, atau PUVA, menggabungkan cahaya UVA dengan bahan kimia yang dipanggil psoralen, yang berasal dari tumbuhan. Psoralen boleh digunakan pada kulit anda atau anda boleh mengambilnya sebagai pil. Ia menjadikan kulit anda lebih sensitif kepada cahaya. PUVA mempunyai lebih banyak kesan sampingan daripada beberapa terapi cahaya lain. Ia hanya digunakan apabila pilihan lain tidak berfungsi.

Kesan terapi cahaya untuk gangguan kulit biasanya bersifat sementara. Anda mungkin perlu mempunyai lebih daripada satu sesi untuk mengekalkan keputusan.

Mood dan Gangguan Tidur

Terapi cahaya juga digunakan untuk merawat gangguan mood dan tidur.

Gangguan Afektif Bermusim (SAD)

Gangguan afektif bermusim ialah sejenis kemurungan yang dikaitkan dengan musim tertentu dalam setahun. Ia biasanya bermula pada musim luruh dan berlangsung hingga musim sejuk. Terapi cahaya untuk SAD melibatkan penggunaan peti cahaya—kotak yang direka khas yang memancarkan cahaya lembut yang stabil.

Terapi cahaya yang digunakan dengan cara ini mempunyai beberapa kesan sampingan yang perlu anda ketahui. Mereka termasuk:

• Sakit kepala
• Keletihan atau keletihan
• Insomnia
• Hiperaktif
• Kerengsaan

Terapi cahaya dilihat sebagai pilihan rawatan yang baik kerana kesan sampingan biasanya tidak serius atau kekal. Ia juga murah berbanding terapi lain.

Jika anda mengambil antidepresan, terapi cahaya mungkin membolehkan anda mengurangkan jumlah ubat yang anda gunakan. Walau bagaimanapun, berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda terlebih dahulu sebelum menukar dos antidepresan anda. Menghentikan antidepresan anda mempunyai beberapa risiko kesihatan.

Fototerapi juga telah diterokai untuk jenis kemurungan yang lain. Beberapa kajian menyokongnya, tetapi tidak semua pakar kesihatan bersetuju bahawa terapi cahaya membantu dengan kemurungan.

Gangguan Tidur

Badan anda mempunyai “jam” dalaman yang menentukan kitaran tidur dan bangun anda. Ia dikenali sebagai irama sirkadian anda, dan ia tidak selalu berfungsi seperti yang sepatutnya.

Terapi cahaya boleh membantu mereka yang mengalami gangguan tidur irama sirkadian seperti sindrom fasa tidur tertunda (DSPS). Orang yang mempunyai DSPS selalunya tidak boleh tidur sehingga awal pagi atau menjelang matahari terbit. Terapi cahaya boleh membantu mereka beralih ke waktu tidur yang lebih normal.

Adalah penting untuk menetapkan masa terapi cahaya dengan betul. Pakar tidur anda akan membantu anda merancang masa yang sesuai untuk menggunakan cahaya berdasarkan gejala anda.

Kanser dan Prakanser

Sejenis terapi cahaya yang dikenali sebagai terapi fotodinamik digunakan untuk merawat beberapa jenis kanser dan prakanser. Ia melibatkan penggunaan ubat yang dipanggil photosensitizer bersama dengan cahaya.

Photosensitizers digunakan pada kulit. Apabila cahaya mengenai kulit, ia berinteraksi dengan ubat untuk membuat sejenis oksigen yang membunuh sel-sel kanser berdekatan.

Terapi fotodinamik digunakan untuk merawat keadaan seperti:

• Kanser esofagus, tiub yang menghubungkan mulut anda ke perut anda

• Kanser endobronkial, sejenis kanser paru-paru

• Barrett’s esofagus, keadaan prakanser yang sering disebabkan oleh refluks asid

Terapi fotodinamik kadang-kadang dipanggil terapi fotoradiasi atau fotokimoterapi.

Untuk Bayi Baru Lahir

Terapi cahaya telah digunakan selama lebih 60 tahun untuk merawat hiperbilirubinemia dan jaundis. Keadaan ini menyebabkan kulit, mata dan tisu badan bayi menjadi kuning. Warna kuning berasal dari terlalu banyak bilirubin, pigmen yang dibuat apabila sel darah merah terurai.

Cahaya merendahkan paras bilirubin bayi. Ia memecahkan bilirubin supaya badan bayi dapat menyingkirkannya dengan betul.

Terdapat dua cara utama untuk merawat penyakit kuning dengan terapi cahaya. Cara biasa ialah meletakkan bayi di bawah lampu sorot halogen atau lampu pendarfluor. Mata bayi ditutup semasa rawatan.

Teknik lain ialah menggunakan “biliblankets.” Selimut mempunyai kabel gentian optik yang memancarkan cahaya biru ke badan bayi. Kaedah ini paling kerap digunakan apabila bayi dilahirkan awal atau apabila rawatan lain telah pun dicuba.

Lampu pendarfluor padat dan peranti LED biru juga digunakan untuk memberi bayi fototerapi. Ia boleh disimpan rapat dengan badan kerana ia tidak menghasilkan banyak haba.

Rawatan Baru

Para saintis kini meneroka cara menggunakan terapi cahaya untuk merawat keadaan lain. Retinopati diabetik, masalah mata yang dikaitkan dengan diabetes, dan keguguran rambut kedua-duanya menjanjikan.

risiko

Terapi cahaya membawa beberapa risiko. Berikut ialah senarai ringkas untuk dipertimbangkan:

Sinaran UV boleh merosakkan sel kulit anda. Mereka boleh menyebabkan kulit anda kelihatan dan berasa lebih tua dengan lebih cepat. Penuaan pramatang kulit ini juga dikenali sebagai photoaging.

Beberapa kajian lama mendapati bahawa terdedah kepada jumlah cahaya UV buatan yang tinggi meningkatkan risiko kanser kulit. Kajian baru mendapati bahawa PUVA boleh meningkatkan risiko kanser kulit, manakala rawatan UVB jalur sempit tidak menimbulkan risiko kanser kulit tambahan.

Jika anda kerap menjalani terapi cahaya, ia boleh menekan sistem imun anda, menjadikan badan anda lebih terbuka kepada penyakit, jangkitan dan kanser kulit.

Mempunyai rawatan PUVA untuk kulit atau terapi fotodinamik untuk kanser boleh menjadikan mata anda lebih sensitif kepada cahaya. Sensitiviti boleh menyebabkan kerosakan mata jika anda terdedah kepada cahaya matahari atau cahaya terang yang lain. Terapi cahaya juga boleh menyebabkan anda mengalami katarak.

Ringkasan

Terapi cahaya boleh digunakan untuk merawat keadaan kulit, gangguan mood, gangguan tidur, sesetengah kanser dan jaundis pada bayi. Sesetengah rawatan melibatkan pendedahan kepada cahaya semula jadi atau buatan. Yang lain menggabungkan terapi cahaya dengan ubat yang menjadikan cahaya lebih berkesan.

Walaupun terapi cahaya dianggap selamat, sesetengah orang mempunyai kesan sampingan. Dan ia tidak sesuai untuk semua orang. Jika anda hamil atau menyusu, mempunyai sejarah keluarga yang menghidap kanser kulit, atau mempunyai penyakit hati atau lupus, terapi cahaya mungkin tidak membantu.

Fototerapi adalah pilihan yang bagus untuk merawat banyak keadaan. Walau bagaimanapun, anda harus berunding dengan pembekal penjagaan kesihatan anda sebelum anda cuba menggunakannya di rumah untuk memastikan anda mendapat manfaat paling banyak dengan kesan sampingan yang paling sedikit.

Jika anda mempertimbangkan fototerapi untuk keadaan kulit, adalah idea yang baik untuk berbincang dengan pakar dermatologi anda tentang pilihan yang berbeza supaya anda memahami risiko yang terlibat.