Apakah Botulisme?

Botulisme adalah keadaan yang sangat serius dan boleh membawa maut yang berlaku akibat toksin yang dihasilkan oleh bakteria yang dipanggil Clostridium botulinum. Botulisme membawa kepada kelumpuhan otot, yang biasanya bermula di muka, menyebabkan gejala seperti kelopak mata terkulai dan/atau pertuturan yang tidak jelas. Lumpuh kemudiannya boleh merebak ke bawah, menjejaskan otot di leher, dada, lengan dan kaki anda.

Gejala Botulisme

Bakteria yang menyebabkan botulisme menghasilkan toksin botulinum, neurotoksin yang mengikat ruang kecil antara saraf dan otot, menghalang saraf daripada menghantar mesej ke otot yang sepadan. Apabila saraf tidak dapat menghantar mesej untuk mengarahkan otot bergerak, otot menjadi lumpuh.

Botulisme secara klasik pertama menyebabkan kelumpuhan otot muka. Ini boleh menyebabkan satu atau lebih daripada yang berikut:

• Kelopak mata kuyu
• Penglihatan kabur atau berganda
• Kesukaran bercakap atau pertuturan yang tidak jelas
• Masalah menelan
• Mulut kering

Sesiapa sahaja boleh mengalami botulisme, termasuk bayi dan kanak-kanak kecil. Sebaliknya daripada simptom di atas, bagaimanapun, bayi dengan botulisme mungkin:

• Nampak “liut” dan lesu
• Menangis lemah
• Sembelit
• Makan dengan buruk

Oleh kerana bakteria boleh menghasilkan sejumlah besar toksin botulinum, ia boleh merebak ke seluruh badan, melumpuhkan banyak otot pada satu masa.

Jenis dan Punca Botulisme

Botulisme paling kerap disebabkan oleh Clostridium botulinum, tetapi mungkin juga disebabkan oleh Clostridium butyricum dan Clostridium baratii.

Terdapat lima jenis sindrom yang berkaitan dengan botulisme. Mereka semua menyebabkan simptom yang sama berkaitan dengan kelumpuhan otot, tetapi asal-usulnya berbeza.

Botulisme Bawaan Makanan

Ini adalah jenis botulisme yang paling biasa. Makanan dalam tin, seperti buah-buahan, sayur-sayuran, dan ikan, boleh tercemar dengan toksin botulinum yang telah terbentuk sebelumnya.

Secara umumnya, makanan dalam tin yang disediakan di rumah tanpa menggunakan kaedah pemprosesan yang selamat adalah berisiko paling tinggi. Tetapi terdapat juga wabak botulisme yang berkaitan dengan makanan dalam tin secara profesional dan industri, walaupun wabak ini jarang berlaku.

Botulisme Bayi

Botulisme bayi berlaku apabila spora bakteria masuk ke dalam usus bayi, membesar, dan akhirnya menghasilkan neurotoksin.

Botulisme Toksemia Usus Dewasa

Botulisme toksemia usus dewasa sangat jarang berlaku dan berlaku apabila, seperti pada bayi, spora Clostridium botulinum masuk ke dalam usus seseorang dan kemudian membesar dan membuat toksin.

Botulisme Iatrogenik

Kadangkala toksin botulinum (Botox) sengaja digunakan untuk suntikan kosmetik untuk mencegah kemunculan kedutan buat sementara waktu, mencegah sakit kepala migrain, atau melegakan kekejangan otot.

Walaupun ia tidak biasa, suntikan toksin botulinum atas sebab perubatan atau kosmetik boleh menyebabkan kelumpuhan pergerakan mata atau otot muka yang tidak diingini, yang biasanya bersifat sementara.

Botulisme Luka

Botulisme luka adalah sindrom botulisme yang sangat jarang berlaku. Luka yang dijangkiti Clostridium botulinum biasanya dikaitkan dengan penggunaan dadah suntikan, terutamanya suntikan heroin tar hitam (jenis heroin yang melekit dan berwarna gelap) ke dalam kulit atau otot.

Insisi pembedahan, melecet, luka, patah terbuka atau sinusitis daripada menggunakan kokain secara intranasal (melalui hidung) juga boleh meningkatkan risiko jangkitan jenis ini.

Diagnosis

Botulisme bukanlah keadaan perubatan biasa, tetapi jika anda mengalami kelemahan muka, mata, atau mulut, pasukan perubatan anda akan melakukan sejarah perubatan dan pemeriksaan fizikal yang menyeluruh untuk menentukan puncanya. Botulisme boleh dipertimbangkan bersama dengan diagnosis lain yang lebih berkemungkinan.

Sejarah Perubatan dan Pemeriksaan Fizikal

Semasa penilaian seseorang untuk kemungkinan botulisme, doktor akan mencari kehadiran tiga kriteria, berdasarkan data daripada Pangkalan Data Pengawasan Botulisme Kebangsaan Amerika Syarikat:

• Kurang demam
• Simptom neuropati kranial (seperti penglihatan kabur atau berganda atau kesukaran bercakap)
• Tanda neuropati kranial (seperti kelopak mata atas jatuh atau lumpuh muka)

Pada bayi, doktor akan mencari serangan mendadak yang lemah, kelopak mata terkulai, kurang aktiviti, dan sembelit.

Untuk menilai potensi pendedahan botulisme, pelbagai soalan boleh ditanya, seperti:

• Adakah bayi anda terdedah kepada madu?
• Adakah anda boleh makan sendiri di rumah?
• Adakah anda mempunyai sejarah trauma atau penggunaan dadah suntikan?
• Adakah anda baru-baru ini menjalani suntikan Botox atas sebab kosmetik?

Ujian Khusus

Selalunya, ujian khas diperlukan untuk membuat diagnosis botulisme, memandangkan simptom boleh meniru beberapa keadaan neurologi lain, seperti:

• Sindrom Guillain-Barré
• Strok
• Miastenia gravis
• Terlebih dos opioid
• Poliomielitis
• Mielitis melintang
• Lumpuh kutu

Beberapa ujian yang mungkin diperintahkan untuk menyusun diagnosis yang betul termasuk:

• Imbasan tomografi berkomputer (CT) otak

• Ketuk tulang belakang dengan analisis cecair serebrospinal (CSF).

• Electroencephalogram (EEG)

• Kajian halaju pengaliran saraf (NCVS) dengan elektromiografi (EMG)

Ujian Makmal

Pelbagai ujian makmal digunakan untuk mengesahkan diagnosis botulisme. Ujian ini menilai darah, najis, luka, atau sumber makanan untuk sama ada mencari kehadiran toksin atau bakteria.

Rawatan

Rawatan botulisme bermula dengan kemasukan segera ke hospital dan pemberian antitoksin.

Penghospitalan

Kemasukan ke hospital dan pemantauan rapi, biasanya di unit rawatan rapi (ICU), adalah rawatan utama bagi penghidap botulisme. Sesetengah pesakit memerlukan intubasi dengan pengudaraan mekanikal (mesin pernafasan) untuk simptom atau tanda kegagalan pernafasan akibat kelumpuhan otot pernafasan.

Ubat

Selain kemasukan ke hospital dengan pemantauan rapi, pesakit dengan botulisme akan diberikan ubat antitoksin. Antitoksin berfungsi dengan mengikat dan menghalang toksin botulinum daripada melumpuhkan otot. Antibiotik, yang paling biasa penisilin, juga diberikan untuk membunuh bakteria Clostridium.

Pembedahan

Debridement luka pembedahan, di mana luka dibersihkan dengan kuat untuk membuang tisu yang dijangkiti, sebagai tambahan kepada antibiotik dan antitoksin, dikhaskan untuk rawatan botulisme luka.

Pencegahan

Memandangkan kebanyakan kes botulisme berlaku akibat pengambilan makanan, mempelajari pengendalian dan penyediaan makanan yang betul adalah pertaruhan terbaik anda untuk pencegahan.

Pengendalian dan Penyediaan Makanan yang Betul

Bakteria boleh tumbuh apabila makanan dalam tin terdedah kepada oksigen melalui lekuk, celah, atau lubang kecil dalam tin. Oleh itu, adalah lebih baik untuk membuang mana-mana tin yang rosak.

Di samping itu, jika anda mempunyai tin makanan yang menunjukkan tanda cecair menggelegak atau bau busuk, adalah paling selamat untuk membuangnya.

Jika anda mengamalkan pengetinan di rumah, pastikan anda mengikut arahan periuk tekanan/pengitin dengan tepat untuk memusnahkan spora yang dihasilkan oleh Clostridium botulinum. Merebus sebarang makanan dalam tin di rumah selama sekurang-kurangnya 10 minit juga penting, memandangkan toksin botulin sangat labil haba.

Mengelakkan Madu pada Bayi

Elakkan memberi madu kepada bayi yang berumur kurang daripada setahun untuk membantu mencegah botulisme bayi. Sistem penghadaman mereka tidak dibangunkan dengan cukup untuk memusnahkan bakteria sebelum ia boleh menyebabkan kesan berbahaya.

Amalkan Penjagaan Luka yang Betul

Pastikan anda mendapatkan rawatan segera untuk semua luka. Begitu juga, elakkan penggunaan dadah suntikan untuk melindungi diri anda daripada kerosakan kulit yang berkaitan.

Dengan penemuan antitoksin botulinum dan kemajuan dalam pendidikan perubatan dan pemantauan tentang keadaan ini, kurang daripada lima daripada setiap 100 orang dengan botulisme mati.Walau bagaimanapun, botulisme masih kekal sebagai penyakit yang sangat serius yang memerlukan rawatan segera.