Apabila anda mengalami cirit-birit bersama-sama dengan sakit sendi, anda mungkin mengalami penyakit sistemik seperti penyakit radang usus, arthritis enteropati, arthritis reaktif atau penyakit seliak.
Gabungan kedua-dua gejala ini sering menunjukkan penyakit yang mencetuskan keradangan atau aktiviti sistem imun di seluruh badan.
Cirit-birit bersama-sama dengan sakit sendi tidak berlaku dalam kebanyakan kes jangkitan perut yang mudah. Apabila kedua-dua gejala ini muncul bersama-sama, puncanya selalunya lebih kompleks daripada kerengsaan usus sahaja.
Adakah cirit-birit dan sakit sendi sering berlaku bersama?
Cirit-birit dan sakit sendi biasanya tidak berlaku bersama-sama. Gabungan gejala ini biasanya mencadangkan salah satu daripada situasi berikut:
- Jangkitan sistemik yang menjejaskan lebih daripada satu sistem badan
- Tindak balas imun yang dicetuskan oleh jangkitan atau pendedahan makanan
- Penyakit radang kronik
- Reaksi terhadap ubat
Apabila cirit-birit berlarutan lebih daripada 3-4 hari dan sakit sendi berkembang pada masa yang sama atau tidak lama selepas itu, anda tidak boleh mengabaikan gejala ini.
Penyakit dan keadaan yang menyebabkan cirit-birit dan sakit sendi
1. Artritis reaktif
Artritis reaktif sering menyebabkan sakit sendi selepas jangkitan pencernaan.
Artritis reaktif berlaku apabila sistem imun bertindak balas secara tidak normal selepas jangkitan usus. Penyebab biasa kes jangkitan adalah bakteria seperti Salmonella, Shigella, Campylobacter, atau Yersinia.
Sistem imun menyerang tisu sendi selepas jangkitan telah bertambah baik. Tindak balas imun ini menyebabkan keradangan pada sendi, tendon, dan kadang-kadang mata atau saluran kencing.
Gejala biasa:
- Cirit-birit yang berlaku beberapa hari sebelumnya
- Sakit dan bengkak pada lutut, buku lali atau kaki
- Kekakuan sendi yang bertambah buruk pada waktu pagi
- Kadang-kadang mata merah atau sakit mata
2. Penyakit radang usus
Penyakit usus radang termasuk penyakit Crohn dan kolitis ulseratif. Kumpulan penyakit ini biasanya menyebabkan cirit-birit dan sakit sendi bersama-sama.
Penyakit usus radang berkembang akibat disfungsi sistem imun, kerentanan genetik, dan interaksi yang tidak normal dengan bakteria usus. Sistem imun menyerang lapisan usus dan juga mencetuskan keradangan di luar usus.
Sakit sendi berlaku kerana bahan kimia keradangan bergerak melalui aliran darah dan menjejaskan sendi.
Gejala biasa:
- Cirit-birit kronik, kadang-kadang dengan darah atau lendir
- Sakit perut dan penurunan berat badan
- Sakit sendi pada sendi besar seperti lutut dan pinggul
- Keletihan dan anemia
3. Penyakit seliak
Penyakit celiac boleh menyebabkan cirit-birit dan sakit sendi apabila anda mengambil gluten.
Penyakit celiac berlaku apabila sistem imun bertindak balas terhadap gluten – protein yang terdapat dalam gandum, barli dan rai. Tindak balas imun ini merosakkan lapisan usus kecil dan menyebabkan malabsorpsi nutrien.
Sakit sendi berlaku akibat keradangan sistemik dan kekurangan nutrisi.
Gejala biasa:
- Cirit-birit kronik atau najis longgar
- Kembung dan ketidakselesaan perut
- Sakit sendi atau sakit otot
- Kekurangan zat besi atau kelemahan tulang
4. Jangkitan virus
Sesetengah jangkitan virus menyebabkan kedua-dua cirit-birit dan sakit sendi semasa fasa akut.
Virus seperti norovirus, rotavirus, dan beberapa enterovirus menjangkiti saluran penghadaman dan merangsang tindak balas imun seluruh badan. Pengaktifan imun ini membebaskan bahan keradangan yang menjejaskan sendi dan otot.
Gejala biasa:
- Cirit birit secara tiba-tiba
- Demam dan sakit badan
- Sakit sendi sementara
- Pemulihan dalam masa 3-5 hari
5. Keracunan makanan dengan keradangan sistemik
Jangkitan bawaan makanan tertentu menyebabkan tindak balas keradangan yang kuat.
Bakteria dalam makanan yang tercemar membebaskan toksin atau menyerang lapisan usus. Jangkitan ini mengaktifkan sel imun yang membebaskan bahan kimia keradangan. Bahan kimia ini boleh merengsakan sendi.
Gejala biasa:
- Cirit-birit akut
- Demam dan menggigil
- Sakit sendi atau sakit otot
- Gejala bermula dalam masa 3-4 jam selepas makan makanan yang tercemar
6. Punca berkaitan ubat
Sesetengah ubat menyebabkan cirit-birit dan sakit sendi sebagai kesan sampingan.
Ubat antibiotik boleh mengganggu bakteria usus dan menyebabkan cirit-birit. Sesetengah ubat juga mencetuskan keradangan sendi yang dimediasi imun atau tindak balas alahan.
Gejala biasa:
- Cirit-birit bermula selepas penggunaan ubat
- Sakit sendi tanpa kecederaan
- Ruam kulit dalam tindak balas alahan
Apa yang anda perlu lakukan jika anda mengalami cirit-birit bersama-sama dengan sakit sendi
Pantau tempoh dan keterukan gejala
Anda harus perhatikan berapa lama cirit-birit berlarutan dan bila sakit sendi bermula. Cirit-birit yang berlarutan lebih daripada tiga hari atau sakit sendi yang bertambah teruk memerlukan penilaian perubatan.
Mencegah dehidrasi
Cirit-birit menyebabkan kehilangan cecair dan kehilangan elektrolit. Anda harus minum air dan penyelesaian rehidrasi oral untuk melindungi fungsi buah pinggang dan peredaran darah.
Elakkan ubat sendiri dengan ubat anti-radang
Sesetengah ubat penahan sakit merengsakan saluran penghadaman. Ubat-ubatan ini boleh memburukkan cirit-birit atau menyebabkan kecederaan perut. Anda harus berjumpa doktor sebelum menggunakan ubat penahan sakit.
Dapatkan rawatan perubatan apabila tanda amaran muncul
Anda perlu berjumpa doktor jika mana-mana tanda berikut berlaku:
- Darah dalam najis
- Demam melebihi 38o C
- Bengkak atau kemerahan sendi yang teruk
- Cirit-birit berterusan yang berlangsung lebih dari satu minggu
- Penurunan berat badan yang tidak dapat dijelaskan
Ikuti ujian diagnostik apabila disyorkan
Doktor boleh meminta ujian najis, ujian darah, kajian pengimejan, atau ujian penanda imun. Ujian ini membantu mengenal pasti jangkitan, keradangan, atau penyakit autoimun.
Ikuti pelan rawatan jangka panjang apabila didiagnosis
Sesetengah keadaan memerlukan perubahan diet, rawatan modulasi imun, atau pemantauan jangka panjang. Mengikuti pelan rawatan ini mengelakkan komplikasi dan kerosakan sendi.
