Punca dan Faktor Risiko Multiple Sclerosis

Punca dan faktor risiko untuk multiple sclerosis (MS) adalah rumit. Penyelidik tidak memahami sepenuhnya apa yang sebenarnya membawa kepada MS atau mengapa sesetengah orang mendapatnya dan yang lain tidak. Beberapa faktor utama telah muncul yang kelihatan memainkan peranan, termasuk kesihatan sistem imun, penyakit berjangkit, genetik, gaya hidup, dan lain-lain. Walaupun setiap orang boleh menerangkan sekeping teka-teki MS, tidak ada yang boleh menerangkan segala-galanya.

Sistem Imun

Walaupun tiada siapa yang tahu mengapa, kebanyakan penyelidik bersetuju bahawa MS adalah autoimun, yang bermaksud gejala disebabkan oleh sistem imun yang menyerang bahagian badan anda yang sihat seolah-olah ia adalah virus atau agen berjangkit lain.

Khususnya, dalam MS, sistem imun menyerang sel-sel dalam otak dan saraf tunjang, merosakkan sarung myelin, yang merupakan lapisan sel yang melindungi dan mempengaruhi fungsi saraf tertentu.

Kerosakan memberi kesan kepada fungsi saraf tersebut, yang merupakan punca gejala MS dan ketidakupayaan yang berkaitan. Rawatan pengubahsuaian penyakit berfungsi dengan menghalang sistem imun anda daripada menyerang sistem saraf dengan cara ini.

Penyakit berjangkit

Virus tertentu diketahui menyebabkan kerosakan yang serupa dengan MS. Sesetengah penyelidik percaya bahawa jangkitan entah bagaimana boleh mencetuskan sistem imun untuk menyerang sel saraf anda.

Pada asasnya, apa yang mereka syak ialah, bagi sistem imun anda, virus atau bakteria yang menyebabkan jangkitan awal “kelihatan” seperti sel saraf. Sistem imun kemudian membangunkan sel khusus yang dipanggil sel T untuk melawan virus. Sel-T tersebut kekal di dalam badan anda selepas jangkitan hilang dan kelihatan keliru apabila mereka “melihat” sel saraf, menganggapnya sebagai penceroboh. Kemudian mereka melancarkan serangan.

Satu virus yang biasanya dikaitkan dengan MS ialah virus Epstein-Barr, yang menyebabkan mononukleosis (aka, mono atau “penyakit berciuman”). Ini adalah virus yang sangat biasa yang menjangkiti kebanyakan kita pada satu ketika dalam hidup kita.

Pendedahan awal kepada Epstein-Barr mungkin memainkan peranan dalam pembangunan MS, tetapi pakar tidak pasti tentang peranannya sekarang..

Pada masa ini, tiada penyakit berjangkit (virus, bakteria, atau kulat) didapati secara pasti menyebabkan MS.

Genetik

Penyelidik percaya kombinasi genetik tertentu meningkatkan kemungkinan anda akan mengembangkan MS. Malah, saintis telah mengasingkan beberapa gen yang nampaknya dikaitkan dengan penyakit itu, yang kebanyakannya terletak berhampiran gen yang dikaitkan dengan sistem imun anda.

Selain mempengaruhi sama ada anda akan mendapat MS, ada kemungkinan gen anda juga mungkin meramalkan jenis MS yang anda miliki, betapa teruknya ia dan sama ada anda bertindak balas dengan baik terhadap ubat-ubatan yang mengubah suai penyakit.

Walaupun begitu, adalah penting untuk memahami bahawa MS bukanlah “penyakit genetik”—bermaksud tidak ada satu gen atau set gen yang diwarisi yang secara pasti bermakna anda akan mendapat penyakit ini. Sebaliknya, nampaknya gen adalah salah satu faktor di antara banyak faktor yang menentukan risiko anda.

Oleh kerana kecenderungan genetik ini, peluang anda untuk mengembangkan MS meningkat jika anda mempunyai saudara mara dengan MS.

Kemungkinan anda mengembangkan MS adalah lebih kurang:

• 1 dalam 750 jika anda tidak mempunyai saudara mara dengan MS
• 1 dalam 50 jika anda mempunyai ibu bapa dengan MS
• 1 dalam 20 jika anda mempunyai adik beradik dengan MS
• 1 dalam 4 jika kembar seiras anda mempunyai MS

Sungguh menarik bahawa kembar seiras tidak selalunya mempunyai MS, walaupun mereka berkongsi 100 peratus maklumat genetik mereka. Inilah sebabnya mengapa penyelidik telah membuat kesimpulan MS bukan sekadar penyakit genetik.

Cara hidup

Elemen tertentu gaya hidup anda boleh mempengaruhi kemungkinan besar anda akan mengembangkan MS, termasuk tempat tinggal anda dan perkara yang anda masukkan ke dalam badan anda.

Geografi

MS adalah lebih biasa di kawasan yang lebih jauh dari khatulistiwa, terutamanya di atas 40 darjah latitud. Kadar di kawasan utara ini boleh menjadi lima kali lebih tinggi daripada di tempat lain.

Jika anda berpindah dari kawasan berisiko tinggi ke kawasan berisiko rendah sebelum umur 15 tahun, risiko anda berkurangan. Penyelidik berpendapat bahawa hormon akil baligh mungkin berinteraksi dengan geografi untuk meningkatkan risiko MS.

Adalah menarik untuk diperhatikan bahawa terdapat kelompok geografi ganjil dengan kadar MS yang lebih tinggi. Penyelidik sedang mengkaji mereka untuk mengetahui faktor-faktor dalam persekitaran yang mungkin bertanggungjawab untuk ini, tetapi setakat ini, mereka tidak menghasilkan banyak perkara.

Kekurangan Vitamin D

Cahaya matahari mungkin memainkan peranan dalam risiko geografi MS sekurang-kurangnya sebahagiannya kerana orang di iklim utara lebih berkemungkinan mengalami kekurangan vitamin D.

Tahap vitamin D yang lebih tinggi (yang lebih besar daripada 75ng/mL) nampaknya membantu mencegah MS, menurut kajian dalam Neurologi. Mengekalkan tahap vitamin D yang sihat juga boleh melindungi penghidap MS daripada mengalami kambuh juga.

Penyelidikan tentang peranan vitamin D dalam kesihatan manusia masih di peringkat awal, jadi masih tidak jelas berapa banyak yang perlu orang dapat dalam sehari. Walau bagaimanapun, jika anda berisiko tinggi untuk MS, anda mungkin ingin memastikan tahap vitamin D anda diperiksa dan, jika anda kekurangan, berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang cara terbaik untuk meningkatkan keputusan anda.

Faktor Gaya Hidup Lain

Faktor gaya hidup lain yang telah dikaji oleh saintis sebagai berpotensi memainkan peranan dalam MS termasuk:

• Diet tinggi garam
• Obesiti (terutama pada masa remaja)
• Merokok

Peranan tepat yang mungkin dimainkan oleh elemen ini tidak jelas, tetapi ini adalah perkara yang perlu dipertimbangkan apabila cuba mengurangkan risiko anda.

Demografi

Wanita adalah 2 hingga 3 kali lebih berkemungkinan daripada lelaki untuk didiagnosis dengan MS, dan kadar pada wanita meningkat lebih cepat daripada pada lelaki.Kajian 2019 menganggarkan bahawa pada 2017, lelaki menyumbang 26 peratus kes MS manakala wanita menyumbang 74 peratus. Penyelidik percaya bahawa perbezaan hormon pada lelaki dan wanita menyumbang kepada perbezaan tersebut.

Di samping itu, kebanyakan kes MS didiagnosis antara umur 20 dan 50, walaupun kedua-dua MS kanak-kanak dan permulaan lewat adalah mungkin.

Kadar MS

Rata-rata orang di Amerika Syarikat mempunyai satu dalam 750 peluang untuk mendapat MS.Persatuan Sklerosis Pelbagai Kebangsaan telah menganggarkan bahawa kira-kira 1,000,000 orang di Amerika Syarikat telah didiagnosis dengan MS. Anggaran bilangan orang yang hidup dengan MS yang tidak didiagnosis berbeza-beza secara meluas.

Kadar MS di Amerika Syarikat meningkat setiap tahun, tetapi itu tidak bermakna ia menjadi lebih biasa. Sekurang-kurangnya sebahagiannya, ia mungkin disebabkan oleh ujian diagnostik yang lebih baik—terutama imbasan pengimejan resonans magnetik (MRI) yang dipertingkatkan—dan peningkatan kesedaran tentang MS. Mungkin banyak lagi kes yang dulunya tidak didiagnosis.

Di seluruh dunia, statistik yang boleh dipercayai sukar dicari kerana MS mencabar untuk didiagnosis. Anggaran semasa ialah sekitar 2.5 juta orang di dunia mempunyai penyakit ini.

Faktor risiko dan potensi punca berkemungkinan bercampur untuk menentukan siapa yang mendapat penyakit ini. Jika anda berisiko tinggi, berita baiknya ialah anda boleh mengambil langkah untuk mengurangkan banyak faktor risiko, yang boleh membantu anda kekal sihat. Juga, perlu diingat bahawa terdapat beberapa ubat untuk merawat multiple sclerosis.