Mengelakkan Jangkitan Dengan Profilaksis Selepas Pendedahan (PEP)
Jika anda berpendapat bahawa anda telah terdedah kepada HIV secara tidak sengaja, sama ada melalui hubungan seks atau cara penularan berisiko tinggi yang lain, terdapat ubat yang boleh anda ambil—dipanggil profilaksis pasca pendedahan (PEP)—yang boleh mengurangkan risiko jangkitan anda dengan ketara jika bermula tepat pada masanya.
:max_bytes(150000):strip_icc()/GettyImages-897243418-2a3bf0c1540f45b3a4db1a8e921b725c.jpg)
Contoh pendedahan berisiko tinggi termasuk:
- Seks tanpa perlindungan
- Kondom yang tergelincir atau pecah
- Jarum kongsi atau peralatan dadah lain
-
Rogol atau serangan seksual
Apakah PEP?
PEP terdiri daripada kursus 28 hari ubat antiretroviral yang mesti diambil sepenuhnya dan tanpa gangguan. Untuk meminimumkan risiko jangkitan, PEP mesti dimulakan secepat mungkin—sebaik-baiknya dalam tempoh satu hingga 36 jam selepas pendedahan.
Walaupun PEP boleh diberikan dalam tempoh 72 jam selepas pendedahan, peluang untuk mengelakkan jangkitan adalah lebih baik lebih cepat anda mulakan. Semakin banyak masa berlalu, semakin banyak virus itu dapat berhijrah dari tapak pendedahan kepada sel dan tisu berdekatan.
PEP juga ditetapkan kepada pekerja penjagaan kesihatan yang pernah terdedah kepada HIV dalam pekerjaan, seperti melalui sentuhan dengan darah yang dijangkiti atau kecederaan akibat tertusuk jarum.
Jika anda fikir anda telah terdedah kepada HIV, jangan tunggu. Pergi segera ke bilik kecemasan atau klinik berjalan-jalan terdekat anda. Jangan tunggu sehingga pagi untuk menghubungi pembekal penjagaan kesihatan anda.
Sebelum Rawatan
Sebaik sahaja anda tiba di hospital atau klinik, anda akan ditanya tentang kejadian pendedahan oleh doktor, jururawat atau kakitangan yang berdedikasi. Jangan malu untuk menerangkan apa yang berlaku. Matlamat temu bual adalah untuk memastikan sama ada insiden itu menimbulkan risiko penularan yang berdaya maju. Ini boleh membantu anda mengelak daripada mengambil ubat yang sebenarnya anda tidak perlukan.
Sebaliknya, PEP mungkin tidak berdaya maju jika anda telah menunggu terlalu lama untuk mendapatkan rawatan.
Jika ditentukan bahawa anda berisiko tinggi untuk dijangkiti, anda akan diberi ujian HIV pantas untuk menentukan sama ada anda HIV-positif atau HIV-negatif.
-
Jika anda positif HIV, bermakna anda menghidap HIV. Ujian kedua kemudian akan diberikan untuk mengesahkan keputusan, selepas itu seorang pekerja penjagaan kesihatan terlatih akan membincangkan keputusan anda dan menerangkan cara HIV didiagnosis dan dirawat.
-
Jika anda HIV-negatif, ini bermakna tiada bukti virus dalam darah anda. Pekerja penjagaan kesihatan akan menerangkan hasil dan tidak bermakna hasil negatif dan membimbing anda melalui langkah-langkah PEP.
Jika PEP dibenarkan, anda akan dimaklumkan tentang cara mengambil ubat, apakah kesan sampingan yang mungkin berlaku, dan kepentingan pematuhan rawatan.
Ujian tambahan boleh diarahkan untuk menyaring penyakit kelamin atau hepatitis B jika perlu. Kontraseptif kecemasan juga boleh ditetapkan dalam kes rogol atau serangan seksual.
PEP tidak disyorkan jika anda menangguhkan lebih daripada 72 jam dari masa pendedahan. Ini tidak bermakna anda akan mendapat HIV—hanya manfaat potensi PEP akan hilang.
Bagaimana PEP Ditetapkan
Pada masa lalu, PEP terdiri daripada satu, dua atau tiga ubat antiretroviral berdasarkan keterukan pendedahan. Sebahagian daripada sebab untuk ini adalah bahawa ubat-ubatan awal lebih toksik dan sering menyebabkan kesan sampingan yang tidak dapat ditoleransi. Antiretroviral generasi baru yang digunakan untuk PEP jauh lebih boleh diterima dan cenderung menyebabkan sedikit, jika ada, kesan sampingan.
PEP boleh digunakan untuk orang dewasa dan remaja. CDC mengesyorkan beberapa pilihan, dua daripadanya diutamakan dan alternatif jika ubat pilihan tidak tersedia.
| Pilihan | Rawatan yang Disyorkan |
|---|---|
| Pilihan Pilihan 1 | Truvada (tenofovir + emtricitabine) sekali sehari ditambah Tivicay (dolutegravir) sekali sehari |
| Pilihan Pilihan 2 | Truvada (tenofovir + emtricitabine) sekali sehari ditambah Isentress (raltegravir) dua kali sehari |
| Pilihan Alternatif | Truvada (tenofovir + emtricitabine) sekali sehari ditambah Prezista (darunavir) sekali sehari ditambah Norvir (ritonavir) sekali sehari |
Ujian HIV susulan kemudiannya akan dijadualkan, biasanya dalam tempoh empat hingga enam minggu selepas PEP selesai. Jika ujian negatif, anda akan diberi nasihat tentang cara untuk mengurangkan risiko HIV anda bergerak ke hadapan.
Sebaik sahaja dimulakan, anda perlu melengkapkan keseluruhan rawatan selama 28 hari. Jika anda mengalami kesan sampingan yang tidak dapat ditanggung, hubungi pembekal penjagaan kesihatan atau klinik anda dengan segera; ubat lain boleh digunakan sebaliknya. Apa sahaja yang anda lakukan, jangan berhenti atau terlepas dos.
Keberkesanan PEP
Keberkesanan PEP biasanya telah dinilai dalam tetapan penjagaan kesihatan, terutamanya kerana penilaian risiko, rawatan, dan protokol pasca rawatan diseragamkan dan hasilnya lebih mudah dijejaki.
Dalam tetapan bukan pekerjaan, ini tidak berlaku. Bukan sahaja laluan pendedahan berbeza-beza, tetapi selalunya sukar untuk menilai sama ada rawatan telah dipatuhi, sama ada butiran kejadian itu tepat, atau sama ada PEP adalah perlu.
Berkenaan dengan PEP dalam tetapan penjagaan kesihatan, kajian awal yang diterbitkan dalam New England Journal of Medicine menyimpulkan bahawa PEP yang diberikan selepas luka perkutaneus (tusukan jarum) mengurangkan risiko HIV sebanyak 81%. Kajian seterusnya mencadangkan keputusan hari ini mungkin lebih hampir kepada 90% atau lebih.
Berdasarkan bukti semasa, boleh diandaikan bahawa PEP boleh mengurangkan dengan ketara risiko mendapat HIV melalui hubungan seks atau penggunaan dadah suntikan jika dimulakan awal dan diambil sehingga selesai.
PEP bukan pil selepas pagi. Jika anda berisiko tinggi untuk mendapat HIV, berbincang dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang strategi pencegahan yang dikenali sebagai profilaksis pra-pendedahan (PrEP). Rawatan boleh didapati sebagai pil harian (Truvada atau Descovy) atau sebagai suntikan (Apretude) yang diberikan setiap dua bulan. Kedua-dua pilihan boleh mengurangkan risiko anda mendapat HIV.
