Kesan Matahari pada Kulit

Cahaya matahari mempunyai kesan mendalam pada kulit yang boleh mengakibatkan penuaan pramatang, kanser kulit dan pelbagai keadaan berkaitan kulit yang lain. Pendedahan kepada cahaya ultraviolet (UV) menyumbang kira-kira 90% daripada semua gejala kecederaan kulit.

Fakta Tentang Sinaran UV

Matahari memancarkan sinaran UV yang kita bahagikan kepada kategori berdasarkan panjang gelombang relatifnya (seperti yang diukur dengan nanometer, atau nm):

• Sinaran UVC (100 hingga 290 nm)
• Sinaran UVB (290 hingga 320 nm)
• Sinaran UVA (320 hingga 400 nm)

Sinaran UVC mempunyai panjang gelombang terpendek dan hampir diserap sepenuhnya oleh lapisan ozon. Oleh itu, ia tidak menjejaskan kulit. Walau bagaimanapun, sinaran UVC boleh didapati daripada sumber tiruan seperti lampu arka merkuri dan lampu pembunuh kuman.

Sinaran UVB menjejaskan lapisan paling luar kulit (epidermis) dan merupakan punca utama selaran matahari. Ia adalah paling sengit antara jam 10 pagi dan 2 petang apabila cahaya matahari berada pada tahap paling terang. Ia juga lebih sengit semasa musim panas, menyumbang kira-kira 70 peratus daripada pendedahan UVB tahunan seseorang. Kerana panjang gelombang, UVB tidak menembusi kaca dengan mudah.

Radiasi UVA, sebaliknya, pernah dianggap hanya mempunyai kesan kecil pada kulit. Kajian telah menunjukkan bahawa UVA adalah penyumbang utama kepada kerosakan kulit. UVA meresap lebih dalam ke dalam kulit dengan keamatan yang tidak berubah-ubah seperti UVB. Dan, tidak seperti UVB, UVA tidak ditapis oleh kaca.

Kesan Merosakkan UVA dan UVB

Kedua-dua sinaran UVA dan UVB boleh menyebabkan pelbagai keabnormalan berkaitan kulit, termasuk kedutan, gangguan berkaitan penuaan, kanser kulit, dan penurunan imuniti terhadap jangkitan. Walaupun kami tidak memahami sepenuhnya mekanisme untuk perubahan ini, ada yang percaya bahawa pecahan kolagen dan pembentukan radikal bebas boleh mengganggu pembaikan DNA pada tahap molekul.

Sinaran UV diketahui meningkatkan bilangan tahi lalat di bahagian badan yang terdedah kepada matahari. Pendedahan matahari yang berlebihan juga boleh membawa kepada perkembangan lesi pramalignant yang dipanggil keratosis aktinik. Keratosis aktinik dianggap prakanser kerana satu daripada 100 akan berkembang menjadi karsinoma sel skuamosa. “Benjolan” keratosis aktinik selalunya lebih mudah dirasai daripada dilihat dan biasanya akan muncul pada muka, telinga dan belakang tangan.

Pendedahan UV juga boleh menyebabkan keratosis seborrheic, yang kelihatan seperti lesi seperti ketuat “terlekat” pada kulit. Tidak seperti keratosis aktinik, keratosis seborrheic tidak menjadi kanser.

Pecahan Kolagen dan Radikal Bebas

Sinaran UV boleh menyebabkan kolagen terurai pada kadar yang lebih tinggi daripada penuaan biasa. Ia melakukan ini dengan menembusi lapisan tengah kulit (dermis), menyebabkan pembentukan elastin yang tidak normal. Apabila elastin ini terkumpul, enzim terhasil yang secara tidak sengaja memecahkan kolagen dan mencipta apa yang dipanggil “parut suria.” Pendedahan berterusan hanya mempercepatkan proses, membawa kepada kedutan dan kendur lagi.

Sinaran UV juga merupakan salah satu pencipta utama radikal bebas. Radikal bebas ialah molekul oksigen yang tidak stabil yang hanya mempunyai satu elektron dan bukannya dua. Oleh kerana elektron ditemui secara berpasangan, molekul mesti mengais elektronnya yang hilang daripada molekul lain, menyebabkan tindak balas berantai yang boleh merosakkan sel pada tahap molekul. Radikal bebas bukan sahaja meningkatkan bilangan enzim yang memecahkan kolagen, tetapi ia juga boleh mengubah bahan genetik sel dengan cara yang boleh menyebabkan kanser.

Kesan Sistem Imun

Tubuh mempunyai sistem imun pertahanan yang bertujuan untuk menyerang jangkitan dan pertumbuhan sel yang tidak normal, termasuk kanser. Pertahanan imun ini termasuk sel darah putih khusus yang dipanggil limfosit T dan sel kulit yang dipanggil sel Langerhans. Apabila kulit terdedah kepada cahaya matahari yang berlebihan, bahan kimia tertentu dikeluarkan yang secara aktif menindas sel-sel ini, melemahkan tindak balas imun keseluruhan.

Ini bukan satu-satunya cara pendedahan yang berlebihan boleh menjejaskan imuniti seseorang. Barisan terakhir pertahanan imun badan ialah sesuatu yang dipanggil apoptosis, di mana sel-sel yang rosak teruk dibunuh dan mereka tidak boleh menjadi kanser. (Ini adalah salah satu sebab mengapa anda mengelupas selepas selaran matahari.) Walaupun prosesnya tidak difahami sepenuhnya, pendedahan UV yang berlebihan nampaknya menghalang apoptosis, membolehkan sel prakanser berpeluang menjadi malignan.

Perubahan Kulit Disebabkan oleh Matahari

Pendedahan UV menyebabkan penebalan dan penipisan kulit yang tidak sekata yang dipanggil solar elastosis, mengakibatkan kedutan kasar dan perubahan warna kuning. Ia juga boleh menyebabkan dinding saluran darah menjadi lebih nipis, menyebabkan mudah lebam dan urat labah-labah (telangiectasias) pada muka.

Setakat ini, perubahan pigmen yang paling biasa disebabkan oleh matahari adalah bintik-bintik. Jeragat berpunca apabila sel-sel penghasil pigmen kulit (melanosit) rosak, membawa kepada pembesaran cela. Satu lagi ialah bintik-bintik usia, yang biasanya muncul di belakang tangan, dada, bahu, lengan dan belakang atas. Walaupun bintik-bintik usia sering dilihat pada orang dewasa yang lebih tua, ia tidak berkaitan dengan usia seperti yang dicadangkan oleh namanya tetapi akibat daripada kecederaan matahari.

Pendedahan UV juga boleh menyebabkan penampilan bintik-bintik putih pada kaki, tangan, dan lengan apabila melanosit secara beransur-ansur dimusnahkan oleh sinaran matahari.

Kanser Kulit dan Melanoma

Keupayaan matahari untuk menyebabkan kanser diketahui umum. Tiga jenis utama kanser kulit ialah melanoma, karsinoma sel basal, dan karsinoma sel skuamosa.

Melanoma adalah yang paling mematikan daripada tiga kerana ia merebak (metastasis) lebih mudah daripada yang lain. Karsinoma sel basal adalah yang paling biasa dan cenderung merebak secara tempatan dan bukannya bermetastasis. Karsinoma sel skuamosa adalah yang kedua paling biasa dan diketahui bermetastasis, walaupun tidak sebiasa melanoma.

Pendedahan matahari adalah faktor risiko paling penting untuk membangunkan melanoma. Sebaliknya, risiko karsinoma sel basal atau karsinoma sel skuamosa berkaitan dengan kedua-dua jenis kulit seseorang dan jumlah pendedahan seumur hidup kepada sinaran UV.