Apakah Rabies?

Rabies bukanlah kebimbangan kesihatan awam seperti dahulu, tetapi ia terus dihormati kerana akibatnya yang serius. Penyakit virus ini disebarkan hampir secara eksklusif melalui gigitan haiwan dan, jika tidak dirawat, boleh menyebabkan gejala neurologi yang serius termasuk demam, sakit kepala, air liur yang berlebihan, kekejangan otot, lumpuh, dan kekeliruan mental.

Satu siri tangkapan dimulakan serta-merta selepas gigitan, boleh membantu individu yang tidak divaksinasi mengelakkan penyakit ini. Malangnya, apabila gejala muncul penyakit itu hampir selalu membawa maut.

Menurut statistik dari Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC), hanya 23 kes rabies manusia telah dilaporkan di AS dari 2008 hingga 2017.

Rabies boleh dicegah dengan satu daripada dua vaksin yang diluluskan oleh FDA.

Gejala Rabies

Semasa peringkat awal jangkitan, mungkin terdapat sedikit, jika ada, gejala selain daripada demam atau sakit kepala.

Apabila jangkitan berkembang dan menuju ke otak, gejala ensefalitis (keradangan otak) dan meningitis (keradangan tisu di sekeliling otak dan tulang belakang) akan berkembang.Semasa peringkat akhir penyakit ini, seseorang boleh mula mengalami pelbagai gejala fizikal dan neuropsikiatri yang progresif dan selalunya dramatik, termasuk

• Hilang selera makan
• Pening dan muntah
• Sensitiviti kepada cahaya
• Air liur yang berlebihan
• Kebimbangan dan pergolakan
• Paranoia
• Tingkah laku tidak normal (termasuk pencerobohan dan serangan keganasan)
• Halusinasi
• Hidrofobia (dahaga yang tidak dapat dipadamkan dengan ketidakupayaan untuk menelan atau menunjukkan panik apabila diberikan cecair untuk diminum)
• sawan
• Lumpuh separa

Dari sudut ini, penyakit ini boleh berkembang pesat, membawa kepada kecelaruan, koma, dan kematian dalam tujuh hingga 10 hari. Sebaik sahaja gejala prodromal muncul, rawatan hampir tidak berkesan.

Penyakit ini sebenarnya pernah dipanggil hidrofobia (takut air) kerana gejala yang sama.

punca

Rabies disebabkan oleh kelas virus yang dikenali sebagai lyssavirus, yang mana terdapat 14 strain khusus haiwan. Virus itu sendiri boleh ditemui dalam kepekatan tinggi dalam air liur dan sel saraf haiwan atau manusia yang dijangkiti. Gigitan haiwan adalah cara penularan utama,walaupun jangkitan juga boleh dilalui dengan mengendalikan haiwan mati. Jangkitan antara manusia sangat jarang berlaku.

Sebaik sahaja seseorang digigit, dicakar, atau terdedah kepada cecair badan yang dijangkiti (sama ada melalui mata, hidung, mulut, atau kulit yang pecah), virus akan bergerak melalui saraf sistem pusat periferi ke saraf tunjang dan otak.

Di Amerika Syarikat, gigitan kelawar adalah laluan penularan haiwan ke manusia yang paling biasa,diikuti dengan gigitan daripada anjing gila. Haiwan Amerika Utara lain yang biasa dijangkiti termasuk rakun, skunk, musang, lembu, coyote dan kucing domestik.

Diagnosis

Sehingga kini, tiada ujian tersedia untuk mendiagnosis rabies manusia sebelum timbulnya gejala. Oleh itu, rawatan akan dimulakan secara anggapan jika seseorang telah digigit haiwan liar atau mana-mana haiwan yang disyaki menghidap rabies. Memandangkan sifat berbahaya jangkitan rabies, tidak ada sebab untuk menunggu.

Apa yang dikatakan, jika haiwan yang disyaki mati, ujian boleh dilakukan untuk mengesahkan jangkitan dengan mengambil sampel tisu dari otak. Sekiranya terdapat haiwan tanpa gejala, kawalan haiwan akan meletakkannya supaya tisu otak boleh diekstrak untuk ujian.

Rawatan

Masa adalah penting jika pendedahan rabies dijangka. Rawatan melibatkan empat suntikan vaksin rabies dan satu suntikan ubat yang dipanggil human rabies immunoglobulin (HRIG). HRIG mengandungi antibodi imun yang segera menyahaktifkan dan mengawal virus rabies sehingga vaksin boleh mula berfungsi.

HRIG hanya diberikan kepada orang yang belum pernah diberi vaksin rabies. Ia disuntik terus ke dalam luka. Sebarang sisa akan disuntik ke dalam otot yang jauh dari tempat suntikan vaksin dihantar. (Menyuntik HRIG terlalu dekat dengan tapak vaksin boleh mengganggu tindak balas imun.)

Terdapat dua persediaan HRIG yang diluluskan untuk tujuan ini:

• Imogam Rabies-HT (human rabies immune globulin)

• HyperRab TM S/D (globulin imun rabies manusia)

Rawatan harus dimulakan tanpa berlengah-lengah selepas pendedahan.Suntikan pertama HRIG dan vaksin rabies diberikan serta-merta; tiga suntikan vaksin tambahan diberikan tiga, tujuh, dan 14 hari kemudian.

Kesan sampingan biasanya ringan dan mungkin termasuk sakit tapak suntikan dan demam ringan.

Pencegahan

Terdapat dua vaksin rabies yang diluluskan untuk digunakan di Amerika Syarikat, kedua-duanya dibuat dengan virus yang tidak aktif yang tidak boleh menyebabkan jangkitan:

• Imovax (vaksin sel diploid manusia)

• RabAvert (vaksin sel embrio ayam yang telah dimurnikan)

Kedua-duanya dihantar melalui suntikan ke dalam otot lengan atas dalam tiga dos. Selepas pukulan awal, yang kedua diberikan tujuh hari kemudian, dan yang ketiga diberikan 14 hingga 21 hari selepas itu.

Walaupun kesan sampingan cenderung ringan (termasuk sakit di tapak suntikan, pening, sakit kepala dan loya), sesetengah orang telah diketahui mengalami reaksi alahan yang teruk dan boleh membawa maut yang dikenali sebagai anafilaksis.

Secara umumnya, siri vaksinasi rabies memberikan anda perlindungan imun selama 10 tahun. Bagi mereka yang berisiko tinggi terdedah kepada rabies, suntikan penggalak boleh diberikan setiap enam bulan hingga dua tahun, mengikut keperluan. Orang yang berisiko tinggi termasuk:

• Mereka yang kerap bersentuhan dengan hidupan liar di kawasan yang diketahui risiko rabies (termasuk pegawai hidupan liar, doktor haiwan, pengendali haiwan dan spelunker gua)
• Pengembara antarabangsa yang berkemungkinan bersentuhan dengan haiwan di bahagian dunia yang endemik rabies

Jika anda mempunyai soalan atau kebimbangan lain tentang risiko dan pencegahan rabies, gunakan Panduan Perbincangan Penyedia Penjagaan Kesihatan kami di bawah untuk memulakan perbualan itu dengan pembekal penjagaan kesihatan anda.

Kejayaan yang dimiliki oleh pegawai kesihatan awam dalam mengawal rabies di Amerika Syarikat adalah disebabkan oleh pemvaksinan yang meluas terhadap haiwan peliharaan yang dijinakkan. Setiap negeri mempunyai undang-undang vaksinasi rabies dengan pengecualian Kansas, Missouri, dan Ohio. Walau bagaimanapun, antara yang melakukannya, undang-undang boleh berbeza-beza mengikut masa vaksinasi, keperluan untuk suntikan penggalak, dan sama ada anjing memerlukannya tetapi kucing tidak.

Tidak kira apa yang dinyatakan oleh undang-undang negeri anda, adalah penting untuk melindungi haiwan kesayangan anda dan mengikuti panduan vaksinasi rabies yang disediakan oleh Persatuan Hospital Haiwan Amerika (AAHA).

Untuk tujuan ini, semua anjing, kucing dan ferret harus diberi satu dos vaksin rabies tidak lebih awal daripada usia tiga bulan, diikuti dengan suntikan penggalak setahun kemudian, dan suntikan penggalak tambahan diberikan setiap tiga tahun selepas itu.

Dengan melindungi haiwan kesayangan anda, anda juga akan melindungi keluarga dan komuniti anda.