Gambaran keseluruhan
Apakah antibodi antinuklear?
Antibodi ialah protein yang dibuat oleh sel darah putih (sel B). Antibodi membantu mempertahankan diri daripada penceroboh (contohnya, virus dan bakteria) yang menyebabkan penyakit atau jangkitan dalam badan. Apabila antibodi membuat kesilapan dengan mengiktiraf sel “diri” kita sebagai “asing,” ia dipanggil autoantibodi.
Kebanyakan kita mempunyai autoantibodi, tetapi biasanya jumlah yang sangat kecil. Sekiranya terdapat autoantibodi yang mencukupi, satu lata keradangan (bengkak) bermula. Ini menyebabkan sistem imun kita menyerang badan kita sendiri (penyakit autoimun).
Antibodi antinuklear (ANA) ialah autoantibodi yang tersilap mengikat protein normal dalam nukleus sel. ANA biasanya ditemui pada orang yang mempunyai keadaan autoimun seperti lupus erythematosus sistemik. Ia juga boleh dilihat dalam penyakit autoimun lain, seperti penyakit tisu penghubung campuran, sindrom Sjogren, dermatomyositis, polymyositis dan scleroderma.
Walau bagaimanapun, tidak semua orang yang mempunyai ANA mempunyai penyakit autoimun. Sebagai contoh, ANA boleh didapati dalam 10-15 peratus kanak-kanak yang sihat sepenuhnya. Ia boleh hadir secara ringkas dalam persekitaran jangkitan intercurrent (jangkitan yang berlaku semasa orang itu sudah mempunyai jangkitan lain) atau pada orang yang mengambil ubat tertentu (contohnya, hydralazine, isoniazid, procainamide, dan beberapa anticonvulsants).
Butiran Ujian
Bagaimanakah ujian untuk antibodi antinuklear dilakukan?
Oleh kerana ANA boleh hadir dalam pelbagai situasi, ujian ANA tidak digunakan untuk membuat diagnosis, tetapi hanya untuk mencadangkan kepada doktor kemungkinan penyakit autoimun.
Untuk melakukan ujian ANA, sampel darah diambil dari vena dan dihantar ke makmal untuk ujian.
Satu bentuk ujian ANA dipanggil ELISA. Dalam ujian ini, sampel darah seseorang itu dicampur dengan antigen (bahagian protein yang mengikat antibodi). Jika antibodi untuk antigen itu berada dalam darah, ujian boleh menemuinya.
Makmal sering menggunakan ELISA sebagai saringan pertama, tetapi akan membuat susulan dengan ujian lain yang dipanggil ujian Antibodi Antinuklear Pendarfluor (FANA) untuk mengesahkan keputusan. Keputusan FANA dilaporkan dalam titer dan corak autoantibodi yang dibuat (homogen, berbintik, sentromer, dll.).
Bacaan titer ditentukan dengan menambahkan garam (air garam) ke dalam sampel plasma (bahagian cecair yang kaya dengan protein dalam darah) beberapa kali. Sebagai contoh, satu bahagian plasma dicampur dengan 40 bahagian garam adalah campuran 1:40. Campuran ini dipanggil “titer.” Campuran kemudiannya diambil melalui satu siri langkah tambahan pencairan (menyiram), menghasilkan tiub 1:80, 1:160, 1:320, dan 1:640 masing-masing. Jika ANA ditemui pada titer yang lebih tinggi, ia menunjukkan jumlah ANA yang lebih tinggi.
Bagaimanakah ujian antibodi antinuklear digunakan?
Ujian ANA biasanya tidak dilakukan sebagai sebahagian daripada lawatan rutin doktor. Sebaliknya, ujian itu harus dipesan hanya apabila terdapat kemungkinan besar gejala kanak-kanak disebabkan oleh penyakit reumatik ANA-positif seperti lupus, sindrom Sjogren, atau penyakit tisu penghubung campuran.
Ujian ANA tidak boleh dipesan sebagai ujian saringan untuk aduan tidak khusus seperti sakit muskuloskeletal, demam atau ruam.
Ujian ANA juga digunakan sebagai penanda prognostik (cara memberitahu lebih awal) pada kanak-kanak dengan arthritis idiopatik juvana (JIA). (Ujian ANA tidak digunakan untuk mendiagnosis JIA.) Kanak-kanak yang mempunyai ujian ANA positif berisiko lebih tinggi untuk mendapat uveitis (keradangan di dalam mata); oleh itu, mereka memerlukan pemeriksaan mata yang lebih kerap oleh pakar oftalmologi (doktor mata) berbanding pesakit JIA dengan status ANA negatif.
Keputusan dan Susulan
Apakah yang perlu saya lakukan jika anak saya mempunyai ujian ANA yang positif?
Doktor atau pakar reumatologi pediatrik anda akan mentafsir ujian ANA dalam konteks kajian makmal lain dan sejarah anak anda serta pemeriksaan fizikal untuk menentukan sama ada anak anda mempunyai sebarang tanda penyakit reumatologi berkaitan ANA. Ujian lanjut akan dilakukan jika doktor mengesyaki anak anda mempunyai penyakit tertentu.
Ujian ANA mempunyai kadar “positif palsu” yang tinggi, bermakna ramai orang yang tidak mempunyai penyakit autoimun boleh mempunyai tahap ANA yang lebih tinggi. Adalah penting untuk berbincang dengan pakar pediatrik atau pakar reumatologi kanak-kanak anda untuk menentukan sama ada keputusan ANA yang positif adalah bermakna atau jika ia berkaitan dengan simptom anak anda.
