Apakah Delusi Paranoid?

Khayalan paranoid, juga dikenali sebagai khayalan penganiayaan, ialah ketakutan, kebimbangan dan syak wasangka yang tertumpu pada penganiayaan yang dirasakan atau perasaan tidak wajar diancam oleh kuasa luar seperti individu atau pihak berkuasa kerajaan.

Tidak seperti paranoia, khayalan paranoid menjadi begitu tetap sehingga tiada apa yang dapat meyakinkan seseorang apa yang mereka fikir atau percaya adalah tidak benar. Khayalan paranoid tidak diklasifikasikan sebagai gangguan kesihatan mental yang berbeza, sebaliknya, ia selalunya merupakan gejala keadaan kesihatan mental yang lain seperti skizofrenia, gangguan personaliti paranoid dan gangguan khayalan.

Apakah Delusi Paranoid?

Khayalan paranoid ialah perasaan tidak berasas bahawa seseorang atau sesetengah kumpulan ingin menganiaya, membahayakan dan mensabotaj anda atau seseorang yang rapat dengan anda. Anda mungkin merasakan seolah-olah seseorang berkomplot terhadap anda dan berusaha untuk memusnahkan hidup anda apabila tiada bukti tuntutan anda. Kerengsaan, kemarahan, dan mood yang rendah adalah ciri seseorang yang mengalami khayalan.

Seseorang yang mengalami khayalan ini juga percaya pada ancaman yang mereka anggap sehinggakan tiada sesiapa pun, walaupun mereka yang paling rapat dengan mereka, dapat meyakinkan mereka bahawa mereka tidak benar. Ia bukan perkara biasa bagi mereka untuk melaporkan tuntutan mereka yang tidak benar atau sangat dibesar-besarkan kepada pihak berkuasa profesional.

simptom

Gejala yang mungkin mengiringi khayalan paranoid termasuk:

• Perasaan tidak percaya atau syak wasangka yang sengit dan tidak rasional
• Hipervigilance
• Kesukaran dengan pengampunan
• Ketahanan sebagai tindak balas terhadap kritikan yang dibayangkan
• Kesibukan dengan motif tersembunyi
• Takut ditipu atau diambil kesempatan
• Ketidakupayaan untuk berehat
• Tingkah laku argumentatif

Gejala-gejala ini selalunya bermakna bahawa orang yang mengalami khayalan paranoid mempunyai masalah dengan membentuk dan mengekalkan hubungan interpersonal.

Contoh Delusi Paranoid

Orang yang mengalami khayalan paranoid percaya bahawa mereka berada dalam bahaya akibat ancaman luar daripada orang tertentu seperti pasangan atau ibu bapa mereka, pihak berkuasa seperti polis atau guru, atau kumpulan seperti lembaga atau jabatan sumber manusia.

Mereka mungkin mengatakan perkara seperti:

• “Mereka mahu merosakkan reputasi saya.”
• “Mereka meletakkan teknologi pengesanan dalam ubat saya.”
• “Saya tahu majikan saya meletakkan kamera di rumah saya.”
• “Jika saya keluar dari rumah, mereka akan membakarnya.”
• “Kerajaan mengeluarkan virus untuk membunuh saya.”

Harap maklum bahawa sentiasa ada subjek yang bertindak sebagai ejen yang mengancam, sama ada “mereka” yang tidak ditentukan, tokoh berkuasa seperti kerajaan atau orang tertentu seperti tokoh ibu bapa.

Sesetengah orang yang mengalami khayalan paranoid mungkin mengelak daripada memberitahu sesiapa tentang kepercayaan mereka kerana syak wasangka yang mereka tidak boleh mempercayai sesiapa.

Punca dan Faktor Risiko

Tiada punca tunggal untuk khayalan paranoid. Ramai orang mengalaminya sebagai sebahagian daripada episod penyakit mental seperti gangguan psikotik atau mood.

Faktor risiko untuk pemikiran paranoid termasuk:

• Pengalaman hidup: Anda lebih berkemungkinan mengalami pemikiran paranoid apabila anda berada dalam situasi yang terdedah, terpencil atau tertekan.

• Pengalaman buruk zaman kanak-kanak (ACES): Ini boleh menyebabkan anda percaya bahawa dunia tidak selamat dan orang ramai tidak boleh dipercayai.

• Persekitaran luaran: Sesetengah penyelidikan mencadangkan bahawa pemikiran paranoid adalah lebih biasa dalam komuniti di mana anda berasa terasing daripada orang di sekeliling anda dan bukannya berhubung dengan mereka. Laporan media tentang jenayah, keganasan dan keganasan juga boleh memainkan peranan dalam mencetuskan perasaan paranoid.

• Kesihatan mental: Mengalami kebimbangan, kemurungan, atau harga diri yang rendah, bersama-sama dengan jangkaan bahawa orang lain mengkritik anda, mungkin membuat anda lebih cenderung mengalami pemikiran paranoid dan menjadi lebih kecewa dengan mereka.

• Penyakit fizikal: Paranoia kadangkala merupakan gejala penyakit fizikal seperti penyakit Huntington, penyakit Parkinson, strok, penyakit Alzheimer dan bentuk demensia yang lain. Kehilangan pendengaran juga boleh mencetuskan pemikiran paranoid pada sesetengah orang.

• Kurang tidur: Kurang tidur boleh mencetuskan perasaan tidak selamat dan juga perasaan dan halusinasi yang mengganggu.

• Kesan dadah rekreasi dan alkohol: Sesetengah ubat boleh mencetuskan paranoia, seperti kokain, kanabis, alkohol, ekstasi, LSD dan amfetamin.

• Pendedahan kepada bahan toksik: Steroid tertentu yang diambil oleh atlet dan beberapa racun serangga, bahan api dan cat juga dikaitkan dengan paranoia.

• Genetik: Penyelidikan mencadangkan bahawa gen tertentu (masih tidak diketahui) boleh menjejaskan kerentanan seseorang kepada paranoia.

Diagnosis

Memandangkan khayalan paranoid dikaitkan dengan keadaan kesihatan mental yang lain, di sanalah doktor sering memfokuskan diagnostik mereka. Di bawah kriteria diagnostik yang disenaraikan dalam DSM-5, khayalan paranoid yang tidak sesuai di bawah gangguan psikotik atau gangguan kesihatan mental lain yang ditakrifkan boleh dilabel secara rasmi sebagai sama ada “spektrum skizofrenia tidak ditentukan dan gangguan psikotik lain” atau “spektrum skizofrenia khusus lain dan psikotik lain. gangguan.”

Harvard Health Publishing mengatakan bahawa jika orang itu membenarkannya, perkara berikut boleh berguna dalam proses diagnostik khayalan paranoid yang berkaitan dengan gangguan khayalan:

• Perbualan dengan keluarga atau rakan yang menyokong
• Penilaian perubatan am
• Ujian diagnostik seperti elektroensefalogram, pengimejan resonans magnetik, atau imbasan tomografi berkomputer apabila punca neurologi disyaki.

Rawatan

Ia boleh menjadi sangat sukar untuk merawat seseorang yang mengalami khayalan paranoid, kerana selalunya terdapat kerengsaan, kawalan emosi, dan juga permusuhan. Orang yang mengalami khayalan mungkin curiga dengan niat doktor kesihatan mental dan mungkin tidak menyedari bahawa mereka sedang mengalami penyakit.

Kemajuan biasanya perlahan, tetapi pemulihan dan penyambungan semula adalah mungkin.

Dengan rawatan yang berterusan, seseorang yang mengalami khayalan paranoid boleh memasuki pengampunan. Rawatan khusus akan bergantung pada beberapa faktor, termasuk punca khayalan yang dirasakan dan penerimaan seseorang untuk menerima bahawa mereka memerlukan bantuan. Kesediaan berterusan mereka untuk mengikuti mana-mana pelan rawatan yang diberikan juga merupakan faktor yang besar.

Pilihan rawatan untuk khayalan paranoid biasanya mengambil pendekatan gabungan, dan mungkin termasuk ubat antipsikotik tipikal atau atipikal yang boleh membantu mengurangkan gejala dengan menyekat mesej yang tidak normal ke otak.

Terapi tingkah laku kognitif boleh digunakan untuk membantu seseorang itu mencabar dan akhirnya mengubah corak pemikiran sedar yang berkaitan dengan paranoia mereka.

Dalam sesetengah kes, detoks dadah atau alkohol yang diawasi, kemasukan ke hospital atau rawatan pesakit dalam mungkin diperlukan untuk mengurangkan risiko bahaya kepada orang itu dan orang lain jika khayalan paranoid mereka berkaitan dengan gangguan penggunaan bahan.

Menyokong Orang Tersayang

Menyokong orang yang disayangi dengan khayalan paranoid boleh menjadi mencabar. Risiko keletihan pengasuh adalah tinggi disebabkan sifat pola pemikiran sedemikian yang selalunya kronik.

Idea berikut daripada Perikatan Kebangsaan mengenai Kesihatan Mental dan datang terus daripada seseorang yang mengalami khayalan berkaitan psikosis:

• Elakkan mempertikaikan atau mengukuhkan khayalan. Ia mempunyai kesan sebaliknya, dan orang itu mungkin berpaut lebih kuat kepada khayalan mereka.
• Sahkan tetapi ubah hala ketakutan yang mendasari. Ini boleh berguna untuk orang yang mengalami simptom yang kurang teruk dan boleh membantu mereka melihat pilihan alternatif kepada kepercayaan mereka tanpa menunjukkan bahawa orang itu salah. Formulanya mungkin seperti ini: “Saya nampak apa yang anda perolehi (mengenai syak wasangka yang tidak berasas). Saya cenderung untuk memikirkannya seperti ini… (memberi penjelasan yang munasabah tanpa menegaskan kebenarannya).”
• Fahami ini adalah proses pemulihan yang berterusan tanpa sebarang pembetulan pantas.

Juga, pertimbangkan cara berikut anda boleh menyokong seseorang yang mengalami khayalan paranoid:

• Pertimbangkan sama ada kepercayaan mereka boleh dibenarkan
• Pertimbangkan jika terdapat asas untuk kepercayaan mereka
• Bercakap secara terbuka
• Jangan tolak ketakutan
• Fokus pada perasaan orang itu
• Sokong mereka untuk mendapatkan bantuan profesional
• Hormati kehendak mereka
• Tahu di mana untuk mendapatkan bantuan kecemasan

Anda tidak sepatutnya menyokong orang yang disayangi dengan khayalan paranoid sendiri. Khayalan ini tidak akan hilang dengan cinta dan kebaikan semata-mata. Orang yang anda sayangi memerlukan bantuan profesional.

Jika anda berasa terharu atau berisiko mengalami keletihan, hubungi bantuan secepat mungkin.

Pulih daripada khayalan paranoid adalah mungkin. Membiarkan khayalan paranoid tanpa dirawat boleh berpotensi memberi impak yang serius bukan sahaja kepada orang yang mengalami khayalan tetapi juga kepada orang tersayang, rakan sekerja dan komuniti mereka.

Sukar untuk menentukan sama ada anda memerlukan bantuan apabila pemikiran ini berlaku. Jika anda boleh, sangat membantu untuk berundur dan mencabar kepercayaan anda sendiri. Menyimpan diari pemikiran paranoid, pola tidur, ubat preskripsi dan rekreasi atau penggunaan dadah terlarang boleh menjadi cara yang tidak ternilai untuk melihat corak yang mungkin tidak disedari.

Bercakap dengan orang lain, berkongsi fikiran anda dan meminta bantuan boleh membuat semua perubahan. Anda tidak perlu menderita dengan pemikiran anda sendiri. Dengan bantuan yang betul, anda boleh memulihkan kehidupan anda dan belajar mengurus proses pemikiran dengan cara yang sihat.