Terapi Sinaran untuk Kanser Paru-paru

Terapi sinaran selalunya merupakan sebahagian daripada rawatan kanser paru-paru. Kedua-dua kanser paru-paru sel kecil dan bukan sel kecil kerap dirawat dengan terapi sinaran, yang selalunya digabungkan dengan kemoterapi dan/atau pembedahan.

Sinaran sinaran tenaga tinggi yang ditujukan ke arah badan akan memecahkan DNA di dalam sel. Ini menyebabkan sel mati atau berhenti membahagi, yang boleh mengawal penyakit dan mengecutkan tumor.

Bilakah Sinaran Digunakan Untuk Kanser Paru-paru?

Bergantung pada jenis dan peringkat kanser paru-paru anda, anda mungkin menjalani terapi radiasi pada masa yang berbeza semasa rawatan anda. Penyedia penjagaan kesihatan anda mungkin mempertimbangkan radiasi:

• Sebelum pembedahan: Sinaran boleh mengurangkan saiz tumor, yang menjadikan prosedur pembedahan kurang rumit dan lebih berkemungkinan berjaya.

• Selepas pembedahan: Kawasan pembedahan dirawat dengan sinaran untuk merawat sebarang baki sel kanser yang mungkin ada tetapi tidak dapat dikesan pada imbasan.

• Sebagai peluang untuk menyembuhkan kanser: Dengan kanser paru-paru peringkat awal, sinaran mungkin berjaya seperti pembedahan untuk menawarkan peluang yang kuat untuk bertahan hidup jangka panjang. Pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin teragak-agak untuk menggunakan sebutan “sembuh,” walaupun, kerana selalu ada kemungkinan kanser paru-paru berulang.

• Untuk merawat kanser paru-paru: Sinaran boleh menghalang pertumbuhan sel-sel kanser dalam paru-paru, nodus limfa berdekatan, atau kawasan yang kanser telah bermetastasis (seperti otak).

• Sebagai penjagaan paliatif: Dalam sesetengah kes, sinaran boleh digunakan untuk melegakan simptom dan mengurangkan kesakitan dengan menghapuskan sel-sel kanser dan mengecutkan tumor yang menyebabkan ketidakselesaan.

• Sebagai pencegahan: Sinaran boleh mengurangkan risiko berulang atau merebak. Dalam kanser paru-paru sel kecil, terapi sinaran ke otak kadangkala digunakan untuk membunuh mana-mana sel yang mungkin telah merebak ke otak tetapi tidak dikesan oleh pengimejan. Ini dipanggil prophylactic cranial iradiation (PCI).

Jenis-jenis Sinaran

Terdapat beberapa teknik untuk radiasi yang digunakan dalam rawatan kanser. Untuk kanser paru-paru, pilihan sinaran termasuk radioterapi pancaran luaran (EBRT), yang diarahkan dari luar badan, dan sinaran dalaman, di mana bahan radioaktif diletakkan terus di dalam tumor kanser paru-paru.

Kedua-dua kaedah menghentikan pengeluaran sel kanser badan, yang biasanya membiak lebih cepat dan lebih kerap daripada sel normal. Sel yang sihat juga boleh terjejas oleh pendedahan radiasi dan ini boleh menyebabkan kesan sampingan.

Radioterapi Pancaran Luaran (EBRT)

EBRT ialah sinaran yang paling biasa digunakan untuk kanser paru-paru dan melibatkan sinaran dos tinggi yang dipancarkan daripada mesin di luar badan.

Jenis EBRT yang digunakan untuk merawat kanser paru-paru termasuk:

Terapi Sinaran Konvensional (Dua Dimensi).

Ini, mengikut sejarah, satu-satunya alternatif rawatan tempatan untuk pesakit kanser paru-paru peringkat awal dengan tumor yang tidak boleh dibedah.

Ia tidak mempunyai pandangan anatomi terperinci yang kini tersedia dengan teknologi tomografi berkomputer (CT) tiga dimensi, jadi bentuk sinaran yang lebih lama ini tidak membenarkan ketepatan yang optimum dan mungkin mengakibatkan hasil yang buruk.

Terapi Sinaran Konformal Tiga Dimensi (3D-CRT)

Terapi ini bertambah baik pada terapi konvensional dengan membenarkan juruteknik melihat semua bahagian tumor. Sinaran boleh diarahkan secara lebih khusus dari arah yang berbeza untuk dipadankan dengan bentuk tumor.

Kaedah ini masih tidak sempurna, bagaimanapun, kerana ia bergantung pada tahap tertentu pada percubaan dan kesilapan untuk mendapatkan pancaran sinaran yang disasarkan dengan sempurna.

Terapi Sinaran Bermodul Intensiti (IMRT)

Ini dianggap lebih baik daripada 3D-CRT dalam erti kata bahawa ia memerlukan beberapa tekaan daripada rawatan.

Algoritma sistem menentukan cara rasuk harus diletakkan, dan mengira dos sinaran untuk mencapai hasil yang optimum. Teknik ini juga mengurangkan pendedahan radiasi yang tidak perlu, jadi ia boleh mengurangkan ketoksikan yang berkaitan dengan radiasi.

Radioterapi Badan Stereotaktik (SBRT)

Radioterapi badan stereotaktik (SBRT) ialah teknik di mana dos sinaran yang tinggi dihantar ke kawasan tisu kanser yang agak kecil untuk menyelamatkan tisu yang sihat.

Berbeza dengan jenis terapi sinaran lain untuk kanser paru-paru, SBRT kadangkala menawarkan peluang yang baik untuk kelangsungan hidup jangka panjang atau, mungkin, penawar. SBRT juga boleh digunakan, kadangkala, untuk kanser paru-paru yang telah merebak. Apabila hanya beberapa metastasis daripada kanser paru-paru hadir, seperti di otak atau hati, SBRT telah, kadang-kadang, mengakibatkan kawalan jangka panjang penyakit itu.

Sinaran jenis ini kadangkala dirujuk dengan nama syarikat yang membuat mesin itu digunakan. Beberapa nama yang mungkin anda dengar merujuk kepada SBRT termasuk X-Knife, CyberKnife, Clinac dan Gamma Knife.

Sinaran Dalaman

Sinaran dalaman melibatkan penempatan implan radioaktif dalam badan anda, berhampiran tumor. Juga dikenali sebagai brachytherapy, tiub nipis yang dipanggil bronkoskop digunakan untuk meletakkan implan ke kawasan tepat yang diperlukan. Tiub dikeluarkan selepas rawatan, tetapi implan mungkin sementara atau kekal.

Brachytherapy sering digunakan untuk penjagaan paliatif, menyediakan cara yang cekap untuk menguruskan kesukaran bernafas yang boleh berlaku apabila kanser paru-paru berkembang. Ia boleh meningkatkan kualiti hidup dengan ketara, tetapi ia tidak bertujuan untuk menyembuhkan kanser atau memanjangkan kelangsungan hidup.

Semasa Rawatan

Dos sinaran, tempoh pendedahan, dan proses rawatan semuanya bergantung pada jenis sinaran yang anda preskripsikan.

Bagaimana Terapi Luaran Ditadbir

Dengan sinaran luaran, setiap rawatan berlangsung selama 15 hingga 30 minit, biasanya diberikan setiap hari selama beberapa minggu.

Sebelum rawatan anda, anda mungkin diberi satu atau lebih tatu kulit, yang merupakan tanda dakwat kekal sebesar saiz jeragat yang menutupi tumor dalam paru-paru anda. Ini menandakan dengan tepat ke mana sinaran harus diarahkan, walaupun teknik baharu — seperti Surface Guided Radiation Therapy (SGRT) — mungkin menawarkan ketepatan yang lebih tinggi dan mengurangkan keperluan untuk tanda kulit kekal.

Pakar onkologi sinaran membuat pelarasan untuk mendapatkan kedudukan pancaran yang sempurna, selalunya semasa anda berbaring di atas meja rawatan. Mereka kemudian akan mengira dos sinaran (diukur dalam Gy, disebut kelabu) yang akan dihantar sepanjang tempoh terapi anda.

Bagaimana Terapi Dalaman Ditadbir

Untuk terapi dalaman, anda biasanya perlu dimasukkan ke hospital untuk penempatan implan anda. Ini memerlukan pembedahan ringkas dengan anestesia am atau tempatan. Penyedia penjagaan kesihatan anda akan menggunakan tiub dan alat pengimejan (X-ray atau CT scan) untuk meletakkan implan berhampiran tumor anda.

Berapa lama implan kekal di dalam badan anda berbeza-beza, bergantung pada dos yang diberikan:

• Brakiterapi dos tinggi: Dengan terapi dos tinggi, implan boleh dibiarkan selama beberapa minit pada satu masa sementara dos sinaran yang besar dipancarkan. Rawatan boleh diulang dua kali sehari selama beberapa hari atau sekali sehari selama beberapa minggu. Tiub aplikasi boleh dibiarkan di tempatnya sehingga siri rawatan sinaran selesai.

• Brakiterapi dos rendah: Dengan brakiterapi dos rendah, implan boleh dibiarkan selama satu atau lebih hari untuk membolehkan ia mengeluarkan dos radiasi yang rendah sepanjang masa. Sesetengah implan yang lebih kecil tidak pernah dikeluarkan, tetapi akan berhenti memancarkan sinaran selepas beberapa minggu.

Kesan sampingan

Terdapat kedua-dua kesan sampingan terapi sinaran yang ringan dan teruk yang perlu anda bincangkan dengan pembekal penjagaan kesihatan anda sebelum anda memulakan rawatan.

Kesan Sampingan Awal

Masalah ini cenderung berlaku sejurus selepas memulakan radiasi. Mereka biasanya ringan dan tidak boleh bertahan lama:

• Keletihan (rasa letih)
• Perubahan kulit

Keguguran rambut biasanya berlaku di tapak sinaran: Anda mungkin kehilangan rambut di kepala anda apabila sinaran diarahkan ke otak anda, atau anda mungkin kehilangan bulu dada apabila sinaran diarahkan ke paru-paru anda. Rambut boleh tumbuh semula tetapi ia mungkin tumbuh semula berbeza daripada sebelumnya, dan kadangkala keguguran rambut boleh kekal.

Kesan Sampingan Lewat

Kesan sampingan yang boleh berlaku beberapa bulan atau tahun selepas rawatan sinaran termasuk:

• Kerosakan paru-paru akibat sinaran

• Pneumonitis sinaran (keradangan paru-paru)

• Fibrosis pulmonari (boleh disebabkan oleh pneumonitis jika tidak didiagnosis dan dirawat dengan segera)

Komplikasi boleh menjejaskan mana-mana kawasan tisu yang terdedah kepada sinaran. Semakin tinggi dos sinaran, semakin tinggi risiko kesan sampingan yang tertangguh.

Kadar kelangsungan hidup untuk kanser paru-paru semakin baik, yang merupakan satu perkara yang mengagumkan. Tetapi hayat yang lebih panjang juga bermakna terdapat peluang yang lebih tinggi untuk membangunkan kesan sampingan terapi sinaran jangka panjang.

Terapi sinaran boleh mengambil sedikit masa untuk mula bekerja, tetapi faedahnya berterusan untuk masa yang lama selepas rawatan anda selesai. Apabila anda berjumpa dengan pakar onkologi sinaran anda, anda akan menjalani ujian susulan dan pemeriksaan untuk menyemak kemajuan anda.

Perlu diingat bahawa memerangi kanser paru-paru adalah larian jarak jauh yang mungkin termasuk pemantauan sepanjang hayat, beberapa kemunduran, dan, mudah-mudahan, banyak kemenangan. Apabila rawatan terus bertambah baik, anda seharusnya dapat memanfaatkan lebih banyak peluang untuk menikmati kualiti hidup yang tinggi sambil anda meneruskan perjalanan anda.