Tamoxifen (Nolvadex) ialah ubat yang digunakan untuk merawat dan mencegah jenis kanser payudara tertentu. Doktor biasanya menetapkan tamoxifen untuk merawat kanser payudara positif reseptor hormon. Kanser payudara positif reseptor hormon berkembang sebagai tindak balas kepada rangsangan hormon estrogen. Tamoxifen menyekat tindakan estrogen dalam tisu payudara, yang melambatkan atau menghentikan pertumbuhan sel-sel kanser.
Doktor menggunakan ubat Nolvadex (tamoxifen) dalam beberapa situasi:
- Rawatan kanser payudara peringkat awal selepas pembedahan
- Rawatan kanser payudara metastatik
- Pencegahan kanser payudara pada orang yang berisiko tinggi
- Pengurangan risiko berulang selepas rawatan primer.
Ujian klinikal menunjukkan bahawa tamoxifen secara signifikan mengurangkan kekambuhan dan kematian kanser payudara. Rawatan jangka panjang dengan tamoxifen selama lima tahun mengurangkan risiko berulang sebanyak kira-kira 40% dan mengurangkan kematian kanser payudara sebanyak kira-kira 30% pada pesakit dengan kanser positif reseptor estrogen.
Nama dagangan biasa ubat tamoxifen ialah:
- Nolvadex
- Soltamox
- Tamofen
- Tamoplex
- Istubal.
Mekanisme tindakan ubat Nolvadex (tamoxifen).
Nolvadex tergolong dalam kumpulan ubat modulator reseptor estrogen terpilih. Kumpulan ubat ini berinteraksi dengan reseptor estrogen dalam tisu yang berbeza dan menghasilkan kesan biologi yang berbeza.
Tamoxifen berfungsi melalui beberapa mekanisme.
1. Sekatan reseptor estrogen dalam tisu payudara
Tamoxifen mengikat kepada reseptor estrogen dalam sel payudara. Pengikatan ini menghalang hormon estrogen semulajadi daripada melekat pada reseptor ini. Tanpa rangsangan estrogen, sel-sel kanser payudara menerima isyarat yang lebih lemah untuk pertumbuhan dan pembahagian.
Sekatan reseptor ini melambatkan pertumbuhan tumor dan boleh menyebabkan sel kanser mati.
2. Kesan seperti estrogen bercampur dalam tisu lain
Tamoxifen (Nolvadex) bertindak secara berbeza dalam tisu lain.
Contohnya:
- Dalam tisu tulang, tamoxifen bertindak sebahagiannya seperti estrogen dan membantu mengekalkan ketumpatan tulang.
- Dalam tisu rahim, tamoxifen merangsang reseptor estrogen.
- Dalam tisu hati, tamoxifen mempengaruhi metabolisme lipid dan pengeluaran faktor pembekuan.
Aktiviti bercampur ini adalah sebab untuk banyak kesan berfaedah dan banyak kesan sampingan tamoxifen.
3. Penukaran kepada metabolit aktif
Hati manusia menukar tamoxifen kepada sebatian yang lebih kuat, terutamanya endoxifen dan 4-hydroxytamoxifen.
Metabolit ini mengikat kuat kepada reseptor estrogen dan menghasilkan kesan anti-kanser utama.
Kesan sampingan ubat Nolvadex (tamoxifen).
Tamoxifen boleh menyebabkan banyak kesan sampingan kerana ubat ini berinteraksi dengan isyarat estrogen di seluruh badan.
Kesan sampingan yang biasa dan penting termasuk:
Kesan sampingan yang sangat biasa
- Panas kilat
- Keputihan
- Haid tidak teratur
- Kepenatan
- Loya
Kesan sampingan biasa
- Kekeringan faraj
- Perubahan mood
- Kejang kaki
- Pengekalan cecair
- Perubahan berat badan
Kesan sampingan yang jarang berlaku tetapi serius
- Darah beku
- Strok
- Kanser endometrium
- Katarak
- Kecederaan hati.
Di bawah, kami akan menerangkan kesan sampingan yang penting dan membimbing anda tentang cara mengelakkan atau mengurangkannya.
1. Kilasan panas
Kilasan panas berlaku kerana tamoxifen (Nolvadex) menyekat isyarat estrogen dalam hipotalamus, yang mengawal suhu badan.
Estrogen biasanya menstabilkan pusat peraturan suhu di otak. Tamoxifen mengurangkan kesan penstabilan ini. Hipotalamus menjadi lebih sensitif terhadap perubahan suhu yang kecil.
Ketidakstabilan suhu ini menyebabkan episod kulit memerah, berpeluh, dan rasa panas yang teruk.
Kilasan panas adalah kesan sampingan tamoxifen yang paling biasa. Kira-kira 70% pesakit mengalami hot flashes. Kilasan panas yang teruk berlaku pada kira-kira 20% pesakit.
Anda boleh mengurangkan kilat panas melalui beberapa langkah.
Langkah-langkah gaya hidup:
- Elakkan alkohol dan makanan pedas
- Kekalkan persekitaran tidur yang sejuk
- Pakai pakaian bernafas
- Mengekalkan berat badan yang sihat.
Menggunakan ubat-ubatan: Doktor kadangkala memberi ubat seperti venlafaxine, gabapentin, clonidine. Ubat-ubatan ini mengurangkan kekerapan kilat panas.
2. Keputihan dan kekeringan faraj
Nolvadex (tamoxifen) menghasilkan kesan seperti estrogen dalam tisu faraj.
Aktiviti seperti estrogen ini merangsang rembesan kelenjar faraj pada sesetengah pesakit, yang membawa kepada keputihan.
Pada masa yang sama, tamoxifen boleh mengurangkan tahap estrogen sistemik. Tahap estrogen yang lebih rendah menyebabkan penipisan tisu faraj dan pelinciran berkurangan, yang membawa kepada kekeringan faraj.
Kajian klinikal menunjukkan bahawa keputihan berlaku pada sekitar 40% pesakit; kekeringan faraj berlaku pada sekitar 15% pesakit.
Untuk mengurangkan kesan sampingan ini, anda harus menggunakan pelincir faraj berasaskan air, menjaga kebersihan alat kelamin yang baik. Doktor mungkin mengesyorkan pelembap faraj bukan hormon. Dapatkan nasihat doktor jika keputihan menjadi berbau busuk atau berdarah.
3. Haid tidak teratur
Tamoxifen (Nolvadex) mengganggu peraturan hormon normal kitaran haid.
Ubat ini mengganggu isyarat maklum balas estrogen antara, ovari, kelenjar pituitari, dan hipotalamus.
Gangguan hormon ini menyebabkan haid tidak teratur, terlepas haid, atau pendarahan tidak normal.
Kajian menunjukkan ketidakteraturan haid berlaku pada kira-kira 30% pesakit pra-menopaus yang mengambil ubat tamoxifen.
Anda harus melaporkan pendarahan yang tidak normal kepada doktor. Seorang doktor boleh melakukan penilaian untuk mengecualikan penyakit rahim.
Pemeriksaan ginekologi tetap disyorkan semasa terapi tamoxifen.
4. Darah beku
Tamoxifen meningkatkan pengeluaran faktor pembekuan dalam hati. Kesan ini meningkatkan pembekuan darah.
Tamoxifen juga mengurangkan aktiviti protein antikoagulan semulajadi.
Gabungan ini meningkatkan risiko trombosis urat dalam dan embolisme pulmonari.
Data percubaan klinikal menunjukkan bahawa tamoxifen meningkatkan risiko pembekuan darah. Gumpalan darah berlaku pada kira-kira 1.5% pesakit. Risiko meningkat dua hingga tiga kali ganda berbanding pesakit yang tidak menggunakan tamoxifen.
Risiko meningkat lagi pada pesakit dengan obesiti, tabiat merokok, atau imobilisasi yang lama.
Anda boleh mengurangkan risiko ini melalui langkah-langkah berikut:
- Elakkan imobilisasi yang berpanjangan
- Mengekalkan aktiviti fizikal yang kerap
- Mengekalkan berat badan yang sihat
- Berhenti merokok.
Doktor boleh menghentikan ubat tamoxifen buat sementara waktu sebelum pembedahan besar.
5. Kanser endometrium
Nolvadex (tamoxifen) merangsang reseptor estrogen dalam tisu lapisan rahim.
Rangsangan ini menyebabkan peningkatan proliferasi sel dan penebalan tisu endometrium. Rangsangan jangka panjang boleh menyebabkan pertumbuhan sel yang tidak normal dan kanser.
Kajian besar menunjukkan bahawa kanser endometrium berlaku dalam 1 hingga 2 setiap 1000 wanita yang dirawat dengan tamoxifen setiap tahun.
Risiko meningkat selepas lebih daripada lima tahun terapi.
Untuk mengurangkan risiko ini, anda perlu menjalani penilaian ginekologi biasa.
Anda harus melaporkan gejala berikut dengan segera:
- pendarahan faraj yang tidak normal
- sakit pelvis
- pelepasan luar biasa.
Penilaian awal membolehkan pengesanan awal.
6. Katarak
Ubat Tamoxifen (Nolvadex) mungkin terkumpul dalam tisu kanta mata. Pengumpulan ini boleh mengubah struktur protein kanta dan menyebabkan keruh.
Kajian melaporkan bahawa katarak berlaku pada kira-kira 7% pesakit semasa terapi tamoxifen jangka panjang.
Untuk mengelakkan kesan sampingan ini, anda harus melakukan pemeriksaan mata secara berkala jika anda mengambil ubat tamoxifen selama beberapa tahun.
Anda mesti mendapatkan rawatan perubatan jika anda mendapati simptom berikut:
- penglihatan kabur
- sensitiviti silau
- kesukaran melihat pada waktu malam.
7. Kecederaan hati
Metabolisme tamoxifen berlaku di hati. Sesetengah metabolit boleh menyebabkan tekanan oksidatif dalam sel hati.
Pendedahan jangka panjang kepada tamoxifen boleh menyebabkan penyakit hati berlemak atau peningkatan enzim hati.
Peningkatan enzim hati ringan berlaku pada kira-kira 7% pesakit. Kecederaan hati yang teruk jarang berlaku.
Untuk mengelakkan kesan sampingan ini, doktor biasanya memantau fungsi hati semasa rawatan.
Anda boleh mengurangkan tekanan hati dengan:
- mengelakkan minum alkohol yang berlebihan
- mengekalkan berat badan yang sihat.
Siapa yang tidak boleh menggunakan ubat tamoxifen (Nolvadex)?
Tamoxifen tidak sesuai untuk pesakit tertentu.
Anda tidak boleh menggunakan ubat Nolvadex (tamoxifen) jika:
- anda pernah mengalami trombosis urat dalam atau embolisme pulmonari sebelum ini
- anda mempunyai risiko tinggi pembentukan bekuan darah
- awak mengandung
- anda mempunyai penyakit hati yang teruk
- anda alah kepada tamoxifen.
Tamoxifen boleh membahayakan janin yang sedang berkembang kerana ubat ini mengganggu isyarat hormon.
Wanita yang mengambil ubat tamoxifen harus menggunakan kaedah kontraseptif yang berkesan.
Ubat alternatif kepada tamoxifen
Doktor mungkin menetapkan ubat alternatif apabila Nolvadex (tamoxifen) tidak sesuai.
Ubat perencat aromatase
Contohnya termasuk:
- Anastrozole
- Letrozole
- Exemestane.
Ubat-ubatan ini mengurangkan pengeluaran estrogen dan bukannya menyekat reseptor estrogen.
Doktor sering menetapkan ubat-ubatan ini untuk wanita menopause kerana pengeluaran estrogen ovari adalah rendah pada pesakit ini.
Ubat perencat aromatase tidak meningkatkan risiko kanser endometrium dan menyebabkan pembekuan darah lebih sedikit daripada tamoxifen.
Terapi penindasan ovari
Doktor kadangkala menggabungkan ubat penindasan ovari dengan kaedah rawatan lain pada wanita pramenopaus.
Contohnya termasuk:
- Goserelin
- Leuprolide.
Ubat-ubatan ini menyekat pengeluaran estrogen ovari.
Ubat degradasi reseptor estrogen terpilih
Fulvestrant adalah contohnya. Ubat ini memusnahkan reseptor estrogen dalam sel kanser.
Doktor menggunakan ubat ini terutamanya dalam kanser payudara lanjutan.