Jika anda mengalami sakit perut dan mengesyaki masalah buah pinggang, anda memerlukan maklumat yang jelas. Artikel ini menerangkan cara jangkitan buah pinggang menghasilkan sakit perut, apakah simptom yang perlu diperhatikan, cara membezakan antara sakit akibat jangkitan buah pinggang dan sakit akibat jangkitan pundi kencing, batu karang, atau masalah gastrousus, apabila sakit memerlukan rawatan segera, perkara yang perlu anda lakukan dengan segera, cara doktor merawat jangkitan buah pinggang, dan perkara yang boleh berlaku jika anda menangguhkan rawatan.
Bagaimanakah jangkitan buah pinggang menyebabkan sakit perut?
Jangkitan buah pinggang (pyelonephritis) berlaku apabila bakteria bergerak naik ke saluran kencing dari uretra dan pundi kencing ke dalam satu atau kedua-dua buah pinggang. Bakteria mencederakan tisu buah pinggang dan mencetuskan keradangan. Tisu buah pinggang yang meradang membengkak di dalam ruang tegar di sekeliling buah pinggang. Bengkak meregangkan kapsul buah pinggang dan merengsakan saraf berdekatan. Anda merasakan kerengsaan itu sebagai rasa sakit yang mendalam, selalunya satu sisi di bahagian atas abdomen, rusuk (sebelah bawah rusuk), atau bahagian bawah belakang. Jangkitan ini juga boleh menyebabkan kekejangan otot dan kesakitan yang memancar ke perut bawah atau pangkal paha apabila ureter atau tisu sekeliling terlibat.
Gejala biasa jangkitan buah pinggang
Gejala biasa jangkitan buah pinggang termasuk:
- Demam dan menggigil
- Sakit di bahagian sisi, perut atas atau belakang bawah (sakit ini mungkin sebelah)
- Rasa mual atau muntah
- Sakit atau rasa terbakar apabila anda membuang air kecil
- Keperluan yang kerap atau mendesak untuk membuang air kecil dan air kencing yang keruh atau berbau busuk
- Kadang-kadang darah dalam air kencing.
Jika anda mengalami demam serta sakit perut atau perut yang baru, ketara, jangkitan buah pinggang adalah punca yang mungkin memerlukan penilaian segera.
Bagaimanakah sakit akibat jangkitan buah pinggang berbeza daripada sakit akibat jangkitan pundi kencing?
Jangkitan pundi kencing (cystitis) biasanya menyebabkan sakit yang tertumpu pada bahagian bawah perut dan uretra dan simptom-simptom yang berkaitan dengan kencing: rasa pedih apabila anda membuang air kecil, kerap membuang air kecil dan keperluan mendesak untuk membuang air kecil.
Jangkitan buah pinggang biasanya menyebabkan tanda-tanda penyakit sistemik seperti demam dan menggigil, dan rasa sakit beralih lebih tinggi dan ke arah sisi atau belakang (apit) dan bukannya terhad kepada perut bawah.
Ringkasnya, jika anda hanya mengalami rasa terbakar dengan membuang air kecil dan tekanan di bahagian bawah perut tetapi tiada demam atau sakit pinggang, pundi kencing berkemungkinan besar menyebabkan masalah itu. Jika anda mengalami demam, menggigil menggigil, loya, dan sakit pinggang atau sakit perut bahagian atas, jangkitan yang sampai ke buah pinggang adalah lebih berkemungkinan.
Bagaimanakah sakit akibat jangkitan buah pinggang berbeza daripada sakit akibat batu karang?
Batu karang sering menghasilkan gelombang sakit yang tiba-tiba, teruk, kekejangan (kolik buah pinggang) yang datang dan pergi apabila batu itu bergerak dan menyekat ureter secara ringkas. Kesakitan sering memancar dari rusuk ke pangkal paha atau testis. Batu karang biasanya menyebabkan darah dalam air kencing dan kesakitan yang teruk yang boleh mencetuskan loya dan muntah.
Jangkitan buah pinggang juga boleh menyebabkan kesakitan yang teruk, tetapi ia biasanya dikaitkan dengan demam, berpeluh, dan sakit pinggang yang berterusan dan bukannya gelombang kolik yang terikat dengan pergerakan batu.
Bagaimanakah sakit akibat jangkitan buah pinggang berbeza daripada sakit gastrousus?
Masalah gastrousus menghasilkan banyak corak sakit perut. Sakit dari perut atau usus sering berubah dengan makan, buang air besar, kedudukan, atau laluan gas. Sakit gastrousus sering bergerak dan mungkin digabungkan dengan kembung perut, cirit-birit, atau sembelit.
Kesakitan buah pinggang biasanya kekal di bahagian perut atau bahagian atas abdomen, tidak bertambah baik dengan perubahan kedudukan, dan selalunya disertai dengan perubahan kencing dan demam.
Kerana organ perut duduk berdekatan, gejala boleh bertindih; doktor menggunakan lokasi dan masa kesakitan yang tepat, gejala penghadaman, gejala kencing, demam, dan ujian mudah untuk menyusun punca.
Adakah sakit perut akibat jangkitan buah pinggang memerlukan rawatan perubatan segera?
Ya — tanda-tanda tertentu bermakna anda perlu mendapatkan rawatan segera:
- Demam dengan menggigil menggigil dan sakit pinggang baru atau sakit perut atas
- Pengsan, pening, degupan jantung yang sangat laju, tekanan darah rendah, atau sebarang tanda runtuh
- Muntah berterusan yang menghalang anda daripada menyimpan cecair atau ubat
- Ketidakupayaan untuk membuang air kecil atau pengeluaran air kencing yang sangat sedikit
- Kesakitan yang semakin teruk dengan demam selepas anda mempunyai batu karang yang diketahui (risiko halangan yang dijangkiti)
Tanda-tanda ini menimbulkan kebimbangan terhadap jangkitan yang merebak ke dalam aliran darah (sepsis) atau buah pinggang yang dijangkiti terhalang. Kedua-dua keadaan boleh mengancam nyawa dengan cepat dan memerlukan rawatan hospital segera. Jika anda hanya mengalami gejala ringan tanpa demam, hubungi doktor anda dengan segera. Jangan abaikan demam ditambah sakit pinggang.
Jangan ambil ubat penahan sakit yang menutup demam dan status mental jika anda tidak dapat berjumpa doktor dengan segera. Demam adalah tanda penting yang digunakan oleh doktor untuk memutuskan cara segera untuk merawat anda.
Jika anda hamil, mempunyai buah pinggang tunggal, atau mempunyai alat kencing yang diimplan, dapatkan rawatan perubatan segera untuk sebarang jangkitan kencing yang disyaki, kerana risiko komplikasi anda lebih tinggi.
Bagaimanakah doktor mendiagnosis dan merawat jangkitan buah pinggang?
Diagnosis biasanya bermula dengan semakan sejarah perubatan dan pemeriksaan fizikal. Doktor biasanya meminta ujian air kencing (urinalisis) untuk mencari sel darah putih dan bakteria dan budaya air kencing untuk mengenal pasti kuman yang tepat. Ujian darah boleh memeriksa kiraan sel darah putih dan fungsi buah pinggang. Pengimejan dengan ultrasound atau tomografi berkomputer diperlukan apabila halangan, batu karang, atau komplikasi disyaki.
Pilihan rawatan:
- Kebanyakan orang yang mengalami jangkitan buah pinggang memerlukan antibiotik segera yang ditujukan kepada bakteria. Pakar klinik selalunya memulakan antibiotik dan menyesuaikannya kemudian apabila keputusan kultur tiba.
- Jika anda sakit teruk, tidak boleh mengambil ubat oral, atau tidak boleh menyimpan cecair, doktor mungkin memasukkan anda ke hospital untuk antibiotik dan cecair intravena.
- Jika batu karang atau penyumbatan lain menyebabkan jangkitan, doktor selalunya perlu membuang atau mengalirkan halangan (contohnya stent atau nefrostomi) sebagai tambahan kepada antibiotik. Merawat halangan adalah penting untuk menyembuhkan.
Komplikasi yang mungkin berlaku jika jangkitan buah pinggang tidak dirawat
Menangguhkan atau gagal merawat jangkitan buah pinggang boleh menyebabkan masalah yang serius:
- Penyebaran jangkitan ke dalam aliran darah dengan sepsis dan kejutan
- Pembentukan abses di dalam buah pinggang atau sekitar buah pinggang yang mungkin memerlukan saliran
- Parut kekal pada tisu buah pinggang dan kehilangan fungsi buah pinggang jika jangkitan berulang atau teruk
- Bagi orang yang mengalami halangan akibat batu karang, kehilangan fungsi buah pinggang pada bahagian yang tersumbat, jika halangan dan jangkitan tidak lega.
Oleh kerana risiko ini, doktor merawat jangkitan buah pinggang yang disyaki dengan segera dan memantau fungsi buah pinggang dan tanda-tanda vital.
