Sakit perut adalah simptom biasa demam denggi. Ia mungkin sakit jinak yang berkaitan dengan jangkitan virus itu sendiri, atau ia mungkin menandakan komplikasi yang memerlukan perhatian perubatan segera. Oleh kerana denggi boleh menyebabkan kerapuhan saluran darah, kiraan platelet yang rendah, dan kebocoran plasma, merawat sakit perut mesti mengimbangi kelegaan dan keselamatan.
Mengapa demam denggi menyebabkan sakit perut?
Sakit perut dalam denggi boleh timbul daripada beberapa mekanisme:
- Kerengsaan keradangan atau sakit otot yang berkaitan dengan demam dan jangkitan virus.
- Hati yang diperbesarkan (hepatomegali) daripada hepatitis virus.
- Kebocoran kapilari dan pengumpulan plasma dalam rongga perut.
- Kolesistitis acalculous (pundi hempedu yang meradang tanpa batu) akibat keradangan yang berkaitan dengan denggi.
- Pankreatitis, hepatitis, atau penglibatan organ lain juga boleh hadir dengan rasa sakit.
- Dalam kes yang jarang berlaku, kesakitan mungkin meniru keadaan akut (cth, apendisitis), yang membawa kepada kekeliruan diagnostik.
Rawatan sakit perut pada pesakit demam denggi
Penilaian klinikal segera
Jika anda mengalami denggi dan sakit perut yang ketara, doktor anda akan:
- Semak simptom dan masa. Kesakitan yang meningkat secara mendadak, disetempat (cth, kuadran kanan-bawah), atau dikaitkan dengan distensi atau penjagaan memerlukan penilaian yang teliti.
- Periksa tanda-tanda vital: Tekanan darah, nadi, suhu, dan tanda-tanda renjatan atau kemerosotan.
- Ujian makmal. Ujian ini termasuk kiraan darah lengkap (platelet, hematokrit), ujian fungsi hati, dan penanda keradangan.
- Pengimejan: Ultrasound sering digunakan untuk mengesan penebalan dinding pundi hempedu, cecair bebas, atau keradangan organ. Imbasan CT boleh membantu dalam kes yang sukar.
Sakit sahaja tidak secara automatik mewajibkan pembedahan; kebanyakan kes bertindak balas dengan baik kepada pengurusan konservatif.
Rawatan konservatif (baris pertama)
Rehat dan pantau
- Rehat katil untuk mengurangkan permintaan metabolik dan membiarkan sistem imun mengawal jangkitan.
- Pemantauan rapi: pemeriksaan kerap simptom, pengeluaran air kencing, dan tanda-tanda vital.
melegakan kesakitan
- Acetaminophen (paracetamol) ialah ubat analgesik pilihan pertama untuk sakit berkaitan denggi, termasuk ketidakselesaan perut. Garis panduan dos am ialah 10–15 mg/kg setiap 4–6 jam, tidak melebihi 4 g/hari pada orang dewasa (laraskan lebih rendah pada kanak-kanak).
- Elakkan aspirin dan ubat anti-radang bukan steroid seperti ibuprofen atau naproxen kerana ia boleh meningkatkan risiko pendarahan dan memburukkan lagi trombositopenia (kiraan platelet rendah).
- Untuk kesakitan teruk yang tidak bertindak balas kepada parasetamol, ubat opioid boleh digunakan di bawah pengawasan perubatan yang rapat.
Pengurusan cecair
- Denggi sering menyebabkan dehidrasi akibat demam, muntah, dan pengambilan yang kurang baik. Keseimbangan cecair yang sesuai adalah kritikal:
- Galakkan pengambilan oral yang mencukupi jika pesakit boleh minum. Orang dewasa perlu minum sekitar 2.5 L sehari atau lebih, laraskan dengan saiz badan.
- Penyelesaian rehidrasi oral membantu mengekalkan keseimbangan elektrolit.
- Jika pesakit tidak boleh bertolak ansur dengan cecair atau mengalami tanda-tanda dehidrasi atau kejutan, terapi cecair intravena mungkin diperlukan. Cecair diberikan dengan berhati-hati untuk mengelakkan beban berlebihan, terutamanya kerana kebocoran plasma adalah risiko denggi.
Pemakanan dan keselesaan gastrousus
- Tawarkan makanan ringan dan mudah dihadam apabila pesakit boleh bertolak ansur untuk mengurangkan ketegangan gastrousus.
- Elakkan makanan tinggi lemak, pedas atau berat yang boleh memburukkan lagi loya atau ketidakselesaan perut.
- Makanan kecil yang kerap selalunya lebih baik daripada makan besar semasa pemulihan.
Tanda amaran yang memerlukan penjagaan segera
Sakit perut boleh menjadi tanda amaran denggi yang teruk. Dapatkan rawatan perubatan segera jika:
- Kesakitan adalah teruk dan berterusan.
- Kesakitan meningkat dengan cepat.
- Kesakitan disertai dengan distensi atau menjaga.
- Kesakitan disertai dengan muntah, najis berwarna hitam, darah dalam muntah, atau melena
- Kesakitan disertai dengan tanda-tanda kejutan: nadi lemah, kaki sejuk, atau kerengsaan
- Kesakitan berlaku dengan penurunan platelet yang ketara dan peningkatan hematokrit (mencadangkan kebocoran plasma).
Dalam senario ini, pesakit sering memerlukan kemasukan ke hospital untuk pemantauan intensif, pengurusan cecair, dan mungkin sokongan produk darah.
Peranan pengimejan dan perundingan
Dalam kebanyakan pesakit denggi dengan sakit perut, pengimejan menunjukkan perubahan jinak atau keradangan dan bukannya kecemasan pembedahan.
- Ultrasound boleh mengesan penebalan dinding pundi hempedu (menunjukkan kolesistitis acalculous) atau cecair bebas di dalam perut.
- Imbasan CT mungkin diperlukan dalam kes kompleks di mana diagnosis tidak jelas.
- Campur tangan pembedahan jarang diperlukan, dan kebanyakan pesakit pulih dengan penjagaan konservatif.
Kumpulan khas
Kanak-kanak, pesakit hamil atau mereka yang menghidap penyakit hati/paru-paru/jantung kronik mungkin memerlukan pengurusan cecair khas dan pemantauan yang lebih rapi.
Pesakit dengan penglibatan hati yang teruk mungkin memerlukan dos acetaminophen yang diselaraskan dan pemantauan fungsi hati yang kerap.
