Anda mungkin tertanya-tanya sama ada cirit-birit dan jangkitan buah pinggang bersambung. Anda mungkin mengalami najis yang longgar sementara juga mengalami gejala jangkitan buah pinggang. Artikel ini menerangkan sebab cirit-birit mungkin berlaku bersama-sama dengan jangkitan buah pinggang, sama ada ia bermakna jangkitan itu teruk, cara komplikasi boleh berlaku, cara menguruskan kedua-dua masalah dengan selamat dan cara mengetahui punca cirit-birit anda.
Cirit-birit bukanlah gejala biasa jangkitan buah pinggang
Jangkitan buah pinggang, juga dikenali sebagai pyelonephritis, adalah jangkitan bakteria atau virus pada satu atau kedua-dua buah pinggang. Gejala biasa jangkitan buah pinggang termasuk:
- demam
- menggigil
- sakit di bahagian bawah belakang pada satu atau kedua-dua belah pihak
- rasa terbakar atau sakit apabila anda membuang air kecil
- air kencing keruh atau berdarah
- keperluan kerap atau mendesak untuk membuang air kecil
- loya dan muntah
Walaupun loya dan muntah adalah perkara biasa, cirit-birit bukanlah gejala biasa jangkitan buah pinggang. Cirit-birit mungkin berlaku pada sesetengah orang sebagai gejala yang kurang biasa atau tidak langsung, terutamanya apabila jangkitan mencetuskan tindak balas imun yang luas atau menjejaskan seluruh badan.
Pada bayi dan kanak-kanak kecil dengan jangkitan saluran kencing, yang kadangkala termasuk jangkitan buah pinggang, gejala gastrousus termasuk cirit-birit mungkin dilihat, tetapi ia bukan gejala tipikal pada orang dewasa.
Mengapa cirit-birit berlaku dengan jangkitan buah pinggang?
Walaupun cirit-birit bukanlah gejala utama jangkitan buah pinggang, ia boleh berlaku atas beberapa sebab:
1. Tindak balas imun dan keradangan
Sistem imun badan kita mengeluarkan bahan kimia apabila melawan jangkitan. Bahan kimia ini boleh menjejaskan saluran gastrousus, meningkatkan motilitas usus dan menyebabkan najis longgar atau cirit-birit. Kesan sistemik jangkitan, termasuk demam dan perubahan dalam cara badan mengarahkan aliran darah, juga boleh mempengaruhi sistem pencernaan.
2. Rawatan antibiotik
Ubat antibiotik adalah rawatan utama untuk jangkitan buah pinggang. Walaupun ubat-ubatan ini melawan jangkitan, mereka juga mengganggu bakteria normal usus. Gangguan ini adalah punca biasa cirit-birit, selalunya dipanggil cirit-birit yang berkaitan dengan antibiotik. Sesetengah ubat antibiotik boleh menyebabkan pertumbuhan berlebihan organisma seperti Clostridioides difficile yang menyebabkan cirit-birit yang teruk.
3. Dehidrasi dan tekanan pada badan
Jangkitan yang serius boleh menyebabkan dehidrasi melalui demam, mengurangkan pengambilan cecair, muntah, dan peningkatan kehilangan cecair jika cirit-birit berlaku. Buah pinggang mengawal cecair dan elektrolit. Jangkitan boleh menjejaskan keseimbangan elektrolit, yang boleh menyebabkan gejala gastrousus seperti cirit-birit.
Adakah cirit-birit bermakna jangkitan lebih teruk atau merebak?
Kehadiran cirit-birit sahaja tidak semestinya bermakna jangkitan buah pinggang lebih teruk atau ia merebak. Cirit-birit biasanya merupakan kesan sampingan rawatan atau tindak balas sistemik, bukan tanda penyebaran jangkitan langsung ke usus anda.
Walau bagaimanapun, cirit-birit bersama-sama dengan tanda-tanda teruk lain – seperti demam tinggi yang berterusan, keletihan, penurunan pengeluaran air kencing, kekeliruan atau sakit perut yang teruk – mungkin menunjukkan komplikasi seperti sepsis (jangkitan merebak ke dalam aliran darah) atau dehidrasi teruk, yang kedua-duanya memerlukan rawatan perubatan segera.
Bolehkah cirit-birit memburukkan penyakit buah pinggang atau meningkatkan risiko dehidrasi?
Ya, cirit-birit mencipta risiko yang merumitkan jangkitan buah pinggang:
- Dehidrasi: Najis yang longgar dan muntah meningkatkan kehilangan cecair. Buah pinggang anda memerlukan cecair yang mencukupi untuk menapis sisa daripada darah. Dehidrasi boleh mengurangkan perfusi buah pinggang (aliran darah) dan menegangkan fungsi buah pinggang, terutamanya jika buah pinggang anda sudah tertekan oleh jangkitan.
- Ketidakseimbangan elektrolit: Disebabkan cirit-birit, badan anda boleh kehilangan elektrolit penting seperti natrium dan kalium. Ketidakseimbangan ini boleh menjejaskan fungsi jantung dan otot dan mungkin memerlukan pembetulan perubatan.
- Risiko jangkitan: Seperti yang dinyatakan di atas, Clostridioides difficile overgrowth selepas rawatan antibiotik boleh menyebabkan cirit-birit yang teruk, dehidrasi dan kolitis, yang memerlukan rawatan khusus.
Bagaimana untuk menguruskan kedua-dua jangkitan buah pinggang dan cirit-birit dengan selamat
Menguruskan jangkitan buah pinggang dan cirit-birit bersama memerlukan perhatian yang teliti terhadap kedua-dua keadaan:
1. Ikut pelan antibiotik anda
Ambil kursus penuh ubat antibiotik yang ditetapkan untuk jangkitan buah pinggang, walaupun anda mula berasa lebih baik dalam beberapa hari. Berhenti mengambil ubat antibiotik awal boleh menyebabkan kegagalan rawatan dan jangkitan berulang.
2. Minum banyak cecair
Minum banyak cecair — air, larutan rehidrasi oral, sup jernih — untuk menggantikan kehilangan cecair akibat cirit-birit dan demam. Jika anda tidak dapat menahan cecair atau tanda-tanda dehidrasi berkembang (pening, mulut kering, air kencing gelap), dapatkan rawatan perubatan.
3. Makan makanan yang lembut
Jika perut anda sakit, pilih makanan yang hambar dan mudah dihadam seperti nasi, pisang, roti bakar dan sos epal. Elakkan makanan berminyak, pedas atau tinggi lemak sehingga gejala anda bertambah baik.
4. Perhatikan cirit-birit yang berbahaya
Jika cirit-birit teruk, mengandungi darah, atau disertai dengan sakit perut atau demam yang teruk, hubungi doktor anda. Doktor mungkin menguji Clostridioides difficile dan memberikan terapi khusus.
5. Rehat dan pantau simptom
Berehat menyokong sistem imun anda. Kesan demam, sakit, pengeluaran air kencing dan buang air besar anda. Laporkan sebarang gejala yang semakin teruk dengan segera.
Bagaimana untuk mengetahui sama ada cirit-birit adalah daripada jangkitan, kesan sampingan ubat, atau daripada keadaan lain
Untuk memahami punca cirit-birit anda, pertimbangkan masa dan faktor yang berkaitan:
- Berkaitan dengan jangkitan: Cirit-birit yang bermula dengan demam dan gejala jangkitan lain boleh menjadi tindak balas sistemik, tetapi ia jarang berlaku.
- Berkaitan dengan antibiotik: Cirit-birit yang bermula selepas anda mula mengambil antibiotik selalunya berkaitan dengan kesan ubat terhadap flora usus.
- Keadaan lain: Jika cirit-birit bermula sebelum sebarang penggunaan antibiotik, atau jika anda mempunyai faktor risiko lain (seperti keracunan makanan baru-baru ini, jangkitan gastrousus yang diketahui atau keadaan penghadaman kronik), puncanya mungkin tidak berkaitan dengan jangkitan buah pinggang.
Doktor anda mungkin memerintahkan ujian najis jika punca lain disyaki.
