Penggantian HIV dan Testosteron

Kekurangan testosteron sering dilihat pada lelaki dan wanita dengan HIV. Keabnormalan endokrin, yang boleh menjejaskan pengeluaran testosteron, telah lama diiktiraf sebagai komplikasi HIV sejak hari-hari awal pandemik (walaupun ia secara umumnya dikaitkan dengan penyakit peringkat akhir).

Walau bagaimanapun, penyelidikan baru-baru ini telah menunjukkan bahawa hampir satu daripada setiap lima lelaki dengan HIV telah mendokumentasikan kekurangan testosteron, tanpa mengira kiraan CD4, viral load, atau status rawatan. Begitu juga, kekurangan testosteron dilihat dalam satu daripada empat wanita HIV positif, paling kerap dalam konteks penurunan berat badan yang teruk dan tidak dapat dijelaskan (pembaziran HIV).

Peranan Testosteron

Testosteron ialah hormon steroid yang merupakan pusat kepada perkembangan testis (testis) dan prostat pada lelaki serta menggalakkan ciri-ciri seksual lelaki sekunder (cth, jisim otot tanpa lemak, jisim tulang, pertumbuhan rambut). Testosteron juga penting kepada wanita dalam mengekalkan jisim otot dan tulang yang normal, walaupun pada tahap sekitar 10% kurang daripada lelaki.

Dalam kedua-dua lelaki dan wanita, testosteron adalah penting untuk kesihatan dan kesejahteraan keseluruhan seseorang, menyumbang kepada kekuatan, tahap tenaga dan libido seseorang.

Sebaliknya, kekurangan testosteron dikaitkan dengan:

• Kehilangan jisim otot tanpa lemak
• Anemia
• Osteoporosis
• Rintangan insulin
• Peningkatan lipid (lemak dan/atau kolesterol) dalam darah
• Peningkatan lemak subkutan di perut

Kekurangan Testosteron

Kekurangan testosteron pada lelaki dengan HIV sebahagian besarnya dikaitkan dengan keabnormalan endokrin yang dipanggil hipogonadisme lelaki di mana fungsi gonad lelaki (testis) terjejas, mengakibatkan pengeluaran hormon seks berkurangan melebihi apa yang dijangkakan pada usia tertentu lelaki.

Dalam populasi umum, hipogonadisme diketahui berlaku pada kira-kira satu daripada 25 lelaki berumur antara 30 dan 50, meningkat kepada satu dalam 14 antara umur 50 hingga 79. Sebaliknya, kejadian di kalangan lelaki dengan HIV adalah sebanyak lima kali lebih besar.

Hipogonadisme boleh disebabkan oleh sama ada kecacatan pada testis itu sendiri (utama) atau disfungsi yang berlaku di luar testis (sekunder). Pada lelaki dewasa dengan HIV:

• Hipogonadisme utama menyumbang kira-kira 25 peratus daripada kes. Ia boleh disebabkan oleh kerosakan pada testis akibat jangkitan (termasuk beberapa jangkitan oportunistik), kanser testis atau trauma fizikal pada testis (walaupun kerosakan pada satu testis tidak semestinya berkait dengan pengeluaran testosteron yang berkurangan).
• Hipogonadisme sekunder menyumbang 75 peratus yang lain dan paling kerap berkaitan dengan gangguan neuroendokrin di mana interaksi antara sistem saraf dan sistem endokrin terjejas dengan ketara. Walaupun terdapat kes HIV yang jarang menyebabkan kerosakan pada kelenjar pituitari, HIV itu sendiri tidak menyebabkan kerosakan. Sebaliknya, hipogonadisme diperhatikan dengan kehadiran banyak penyakit kronik, dengan keradangan berterusan dan penurunan berat badan tidak spesifik dilihat sebagai faktor bersekutu.

Hipogonadisme juga boleh disebabkan oleh beguk zaman kanak-kanak atau penyalahgunaan steroid anabolik. Ubat HIV tidak terbukti menyumbang kepada hipogonadisme.

simptom

Hypogonadism pada lelaki dewasa dicirikan oleh paras testosteron serum (darah) yang rendah, serta satu atau beberapa gejala berikut:

• Pembaziran otot
• Tenaga dan stamina berkurangan
• Kemurungan, mudah marah, sukar menumpukan perhatian
• Pembesaran tisu payudara (gynecomastia)
• Rambut muka dan badan berkurangan
• Pertambahan lemak perut
• Kehilangan jisim tulang (osteoporosis)
• Pengecutan testis
• Disfungsi seksual (cth disfungsi erektil, ejakulasi berkurangan, libido rendah, kesukaran mencapai orgasme)

Ujian dan Diagnosis

Diagnosis dibuat dengan mengukur jumlah testosteron dalam darah, yang mana terdapat tiga subtipe yang berbeza. Apabila ujian dijalankan, keputusan akan mendedahkan kedua-dua jumlah testosteron seseorang (semua subjenis) dan satu daripada tiga subtipe yang dipanggil testosteron percuma.

Testosteron percuma hanyalah sejenis testosteron yang tidak terikat dengan protein, membolehkannya memasuki sel dan mengaktifkan reseptor yang tidak boleh dilakukan oleh subjenis lain. Ia dianggap sebagai ukuran paling tepat kekurangan testosteron, walaupun hanya mewakili 2-3% daripada jumlah populasi. Dengan sendirinya, jumlah testosteron dianggap kurang tepat kerana keputusan boleh kelihatan normal jika subjenis bukan bebas lain dinaikkan.

Ujian perlu dilakukan pada awal pagi kerana tahap boleh turun naik sehingga 20% dalam tempoh sehari. Tahap “Normal” hanyalah tahap dalam julat rujukan makmal. Julat ini boleh berbeza-beza, tetapi, untuk tujuan ilustrasi, adalah kira-kira antara

• 250-800 ng/dL untuk jumlah testosteron, dan
• 50-200 pg/mL untuk testosteron percuma.

Walau bagaimanapun, penilaian “normal” tidak boleh dibuat dengan nombor sahaja. Tahap testosteron cenderung menurun sebanyak kira-kira 1-2% setiap tahun selepas umur 40 tahun. Oleh itu, apa yang mungkin “normal” untuk lelaki berumur 60 tahun tidak akan sama untuk lelaki berumur 30 tahun. Penilaian perlu dibuat secara individu dengan penyedia penjagaan kesihatan anda yang merawat.

Rawatan

Jika diagnosis hipogonadisme disahkan, terapi penggantian testosteron mungkin ditunjukkan. Suntikan testosteron intramuskular biasanya disyorkan, yang menawarkan kesan sampingan yang rendah jika dos fisiologi digunakan dan diselaraskan oleh penyedia penjagaan kesihatan yang merawat. Pilihan yang diluluskan oleh FDA termasuk Depo-testosteron (testosteron cypionate) dan Delatestryl (testosteron enanthate).

Secara purata, suntikan diberikan setiap dua hingga empat minggu. Untuk mengelakkan kesan paras testosteron yang turun naik—yang boleh menyebabkan perubahan mood, tenaga dan fungsi seksual kadangkala dramatik—dos yang lebih rendah dan selang dos yang lebih pendek sering digunakan.

Kesan sampingan rawatan boleh termasuk:

• Jerawat dan/atau kulit berminyak
• Rambut gugur atau rambut menipis
• Bengkak kaki, buku lali atau badan
• Apnea tidur
• Perkembangan tisu payudara (gynecomastia)
• Darah beku
• Pembesaran prostat

Terapi penggantian testosteron juga boleh menyebabkan pecutan kanser prostat yang sedia ada. Oleh sebab itu, paras antigen khusus prostat (PSA) pesakit akan diuji dan dipantau semasa menjalani terapi.

Semua diberitahu, suntikan intramuskular menawarkan pilihan kos efektif untuk merawat hipogonadisme, dengan peningkatan bersekutu dalam kewaspadaan, kesejahteraan, libido, jisim otot tanpa lemak, dan keupayaan ereksi. Kelemahan termasuk lawatan kerap pembekal penjagaan kesihatan dan pentadbiran dos.

Ejen oral, transdermal dan gel topikal juga tersedia, dan mungkin boleh digunakan dalam kes tertentu. Bincangkan perkara ini dengan pembekal penjagaan kesihatan anda.

Hipogonadisme dalam Wanita HIV-Positif

Pada wanita, testosteron dihasilkan dalam ovari dan kelenjar adrenal. Seperti lelaki, ia adalah hormon penting untuk mengekalkan jisim otot dan tulang yang normal, serta tenaga, kekuatan, dan libido.

Walaupun hipogonadisme jauh lebih jarang berlaku pada wanita dengan HIV, ia boleh berlaku dan paling kerap dalam konteks pembaziran HIV dan penyakit lanjutan. Pelaksanaan ART boleh membalikkan pembaziran dan keadaan hipogonad dalam banyak kes.

Pada masa ini tiada garis panduan tetap untuk rawatan hipogonadisme wanita, dan pilihan rawatan adalah terhad. Terapi penggantian hormon (HRT) mungkin sesuai untuk sesetengah orang, manakala penggunaan testosteron jangka pendek boleh meningkatkan dorongan seks, jisim otot tanpa lemak dan tahap tenaga.

Walau bagaimanapun, data masih tidak lengkap mengenai penggunaan testosteron untuk merawat hipogonadisme pada wanita pra-menopaus dengan HIV. Bercakap dengan pembekal penjagaan kesihatan anda tentang kemungkinan kesan sampingan. Testosteron tidak disyorkan untuk wanita yang hamil atau ingin hamil.