Memahami Keputusan PSA Anda

Ujian antigen khusus prostat (PSA) digunakan secara rutin untuk menyaring kanser prostat.

PSA ialah protein khusus yang dihasilkan secara semula jadi oleh kelenjar prostat. Jika terdapat sebarang kelainan atau jangkitan pada kelenjar, keradangan yang terhasil akan mencetuskan pelepasan PSA tambahan. Protein ini juga dihasilkan oleh sel-sel kanser prostat-lebih banyak sel kanser, lebih tinggi tahap PSA.

Kanser prostat hanyalah salah satu daripada keadaan ujian PSA boleh membantu mendiagnosis. Walaupun PSA yang tinggi mungkin menunjukkan keganasan, ujian sahaja tidak boleh menawarkan diagnosis. Ujian makmal dan penilaian lain akan diperlukan.

Punca PSA Tinggi Bukan Kanser

Ujian PSA pada asalnya diluluskan oleh Pentadbiran Makanan dan Ubat-ubatan AS pada tahun 1986 untuk memantau perkembangan kanser prostat pada lelaki yang didiagnosis dengan penyakit itu. Menjelang tahun 1994, adalah jelas bahawa ujian itu juga mempunyai nilai dalam mengesan keradangan prostat pada lelaki yang tidak mempunyai gejala.

Walaupun kanser prostat adalah sebab tumpuan utama untuk ujian ini, keadaan bukan kanser lain juga boleh menyebabkan PSA meningkat. Yang paling biasa ialah prostatitis (keradangan kelenjar prostat).

Prostatitis adalah, sebenarnya, penyebab paling biasa masalah prostat pada lelaki di bawah 50 tahun dan boleh berlaku dalam beberapa bentuk:

• Prostatitis bakteria akut, paling kerap disebabkan apabila bakteria bocor dari saluran kencing ke dalam kelenjar prostat
• Prostatitis bakteria kronik, dicirikan oleh keradangan berterusan
• Prostatitis tidak spesifik kronik, yang mungkin terdapat simptom tetapi tiada punca yang diketahui
• Prostatitis asimtomatik kronik, yang mana terdapat keradangan tetapi tanpa gejala

Satu lagi punca peningkatan paras PSA ialah hiperplasia prostat jinak (BPH), keadaan di mana kelenjar itu sendiri menjadi membesar. BPH terutamanya dilihat pada lelaki yang lebih tua dan boleh menyebabkan gejala kencing yang tidak selesa, termasuk gangguan aliran kencing. Walaupun tidak jelas sepenuhnya punca BPH, ramai yang percaya ia berkaitan dengan perubahan dalam hormon seks apabila lelaki semakin tua.

BPH bukanlah kanser dan tidak menunjukkan kanser. Walau bagaimanapun, adalah penting untuk mendapatkan diagnosis dan rawatan untuk keadaan ini kerana ia boleh membawa kepada komplikasi seperti jangkitan saluran kencing (UTI), batu pundi kencing, kerosakan pundi kencing, dan kerosakan buah pinggang.

Mengesan Kanser Prostat

Pada masa lalu, doktor biasanya menganggap tahap PSA 4.0 atau lebih rendah sebagai normal. Jika tahap melebihi 4.0, doktor akan menganggap itu sebagai tanda merah untuk kanser dan memerintahkan biopsi.

Walau bagaimanapun, dalam beberapa tahun kebelakangan ini, doktor telah memahami bahawa tidak ada nilai PSA “normal” sebenar. Malah, lelaki yang mempunyai PSA yang rendah boleh menghidap kanser prostat, manakala mereka yang mempunyai PSA yang melebihi 4.0 boleh menjadi bebas kanser sepenuhnya.

Oleh itu, garis panduan semasa mengesyorkan penggunaan kedua-dua PSA dan peperiksaan rektum digital (DRE) sebagai sebahagian daripada pemeriksaan kanser prostat secara sukarela. DRE ialah peperiksaan fizikal di mana jari dimasukkan ke dalam rektum untuk menilai saiz dan konsistensi kelenjar. Ia dilakukan tanpa mengira nilai PSA dan boleh berguna dalam mengesan keabnormalan.

Berdasarkan keputusan ujian, perkara berikut biasanya berlaku:

• Jika PSA tidak dinaikkan dan DRE adalah normal, doktor mungkin mengesyorkan pemeriksaan lain dalam setahun.
• Jika PSA dinaikkan tetapi tiada simptom atau kelainan, doktor mungkin mengesyorkan ujian PSA lain untuk mengesahkan keputusan. Jika ia masih tinggi, doktor mungkin akan memantau keadaan pada selang masa yang tetap untuk melihat sebarang perubahan.
• Jika PSA tinggi atau terdapat ketulan yang mencurigakan, doktor mungkin mengesyorkan ujian tambahan, seperti ujian air kencing (untuk menguji UTI), X-ray, ultrasound transrectal, pengimejan resonans magnetik (MRI), atau cystoscopy. Jika kanser prostat disyaki, biopsi akan disyorkan.