Terapi Penggantian Dopamine dalam Penyakit Parkinson

Levodopa dianggap sebagai standard emas untuk terapi penggantian dopamin dalam penyakit Parkinson. Ubat ini dibangunkan pada tahun 1960-an bertahun-tahun selepas James Parkinson pada tahun 1817 menulis tentang satu set gejala yang hari ini kita kenali sebagai penyakit Parkinson. Beberapa dekad kemudian, levodopa masih merupakan rawatan yang paling biasa digunakan untuk penyakit kronik ini.

Apabila diambil melalui mulut, levodopa diserap ke dalam darah dari usus kecil. Ia kemudian ditukar kepada dopamin oleh enzim dalam otak, yang membantu menggantikan neurotransmitter yang telah hilang apabila neuron penghasil dopamin otak sendiri mati.

Bagaimana Levodopa Berfungsi

Levodopa hampir selalu digabungkan dengan ubat carbidopa (seperti dalam jenama ubat Sinemet), yang membantu memanjangkan keberkesanan levodopa dan menghalang ubat daripada dipecahkan dalam aliran darah sebelum ia sampai ke otak. Daripada dos tinggi yang diperlukan pada mulanya, penambahan carbidopa membolehkan levodopa diberikan dalam dos yang lebih kecil. Ini mengurangkan loya dan muntah, selalunya kesan sampingan yang melemahkan. Di Eropah, levodopa digabungkan dengan sebatian berbeza yang dipanggil benserazide dengan kesan yang sama dalam ubat jenama Madopar.

Terapi penggantian dopamine berfungsi dengan baik dalam mengawal gejala motor dan membantu meningkatkan fungsi harian mereka yang terjejas oleh Parkinson. Walau bagaimanapun, ia juga boleh menyebabkan kesan sampingan yang ketara seperti dyskinesias (pergerakan sukarela yang mengganggu), yang mungkin mengehadkan jumlah ubat yang boleh digunakan. Ini mengakibatkan kebanyakan orang kurang dos setakat jumlah penggantian dopamin yang boleh mereka terima. Ada kalanya, kesan sampingan lebih teruk daripada gejala asal yang dirawat. Selain itu, ia tidak menangani simptom bukan motor Parkinson, yang diketahui menyebabkan sebahagian besar ketidakupayaan pada pesakit.

Kesan Sampingan Levodopa

Kesan sampingan terapi penggantian dopamin termasuk, tetapi tidak terhad kepada, loya, muntah, tekanan darah rendah, pening dan mulut kering. Dalam sesetengah individu ia boleh menyebabkan kekeliruan dan halusinasi. Dalam jangka panjang, penggunaan penggantian dopamin juga boleh menyebabkan diskinesia dan turun naik motor (iaitu, lebih banyak tempoh “mati” apabila ubat tidak berfungsi dengan baik).

Jenis Terapi Penggantian Dopamin

Terapi penggantian dopamin datang dalam pelbagai formulasi dan kombinasi. Persediaan yang lebih biasa adalah seperti berikut:

Levodopa/Carbidopa: Gabungan ini didatangkan dalam bentuk bertindak pendek (Sinemet) serta satu tindakan lama (Sinemet CR) yang hanya memerlukan dos dua kali sehari. levodopa/carbidopa juga terdapat dalam tablet hancur secara lisan (Parcopa) yang tidak memerlukan air untuk diambil dan membantu mereka yang mengalami kesukaran menelan.

Levodopa/Carbidopa/Entacapone: Stalevo ialah satu lagi jenama sediaan jangka panjang bagi penggantian dopamin yang selain levodopa dan carbidopa mempunyai ubat tambahan entacapone, yang memanjangkan lagi keberkesanan formulasi ini membolehkan tempoh dos yang lebih lama.

Pada masa ini hanya terdapat di Kanada dan Eropah, gel levodopa/carbidopa (Duodopa) ialah satu bentuk penggantian dopamin yang dihantar terus ke dalam usus kecil melalui tiub yang diletakkan melalui pembedahan. Ia paling baik digunakan untuk mereka yang mempunyai penyakit lanjutan yang tidak dapat mengawal gejala motor yang melumpuhkan mereka dengan ubat lain yang tersedia. Dengan menggunakan sistem pam yang serupa dengan pam insulin dalam diabetes, Duodopa dapat menghantar ubat secara berterusan sepanjang hari.

Pepatah popular “lama adalah emas” pastinya benar apabila bercakap tentang levodopa. Walaupun kemajuan dalam bidang penyelidikan penyakit Parkinson, tiada ubat baru lain yang terbukti berkesan seperti levodopa dari segi melegakan gejala motor penyakit ini. Walau bagaimanapun, kesan sampingan, terutamanya kesan jangka panjang yang melibatkan turun naik motor dan diskinesia, mengehadkan keberkesanan sebenar sebagai rawatan yang ideal.