Apakah Catatonia (Tingkah Laku Catatonic)?

Catatonia adalah sindrom psikomotor yang dicirikan oleh gangguan tingkah laku dan pergerakan yang luar biasa. Tingkah laku katatonik boleh nyata dengan pergerakan perlahan atau berkurangan (jenis terencat atau akinetik), pergerakan berlebihan atau gelisah (jenis teruja), atau perubahan fisiologi berbahaya (jenis malignan).

Dianggarkan bahawa 10% orang yang dimasukkan ke hospital untuk keadaan psikiatri akut mempunyai simptom katatonia. Keadaan ini boleh mengancam nyawa, tetapi ia juga sangat boleh dirawat.

Jenis Tingkah Laku Katatonik

Selama bertahun-tahun, pakar psikiatri telah mengumpulkan tingkah laku katatonik secara tidak formal di bawah tiga jenis utama.

Walaupun catatonia ditakrifkan dalam “Manual Diagnostik dan Statistik Gangguan Mental” (DSM-5), jenisnya tidak. Penamaan berguna, walau bagaimanapun, untuk kedua-dua doktor dan pesakit memahami pelbagai cara tingkah laku katatonik boleh ditunjukkan.

Jenis katatonia tidak formal termasuk:

• Katatonia terencat atau akinetik
• Katatonia yang teruja
• Katatonia malignan atau maut

Tingkah Laku Catatonia Terencat atau Akinetik

Katatonia terencat atau akinetik dicirikan oleh pergerakan yang perlahan atau kekurangan pergerakan. Seseorang yang mengalami katatonia terencat mungkin kelihatan beku di tempatnya dan mungkin tidak bertindak balas kepada soalan, bunyi yang kuat atau rangsangan visual.

Interaksi mungkin melibatkan penyalinan perkataan atau corak pergerakan sesiapa sahaja yang mereka bercakap.

Ciri tingkah laku jenis ini boleh termasuk:

• Imobilitas
• Mutisme
• Merenung
• Ketegaran
• Katalepsi

• Echolalia (bunyi berulang) dan echopraxia (pergerakan berulang)

Gelagat Catatonia Teruja

Katatonia yang teruja adalah kurang biasa daripada katatonia akinetik. Jenis ini dicirikan oleh pergerakan pantas atau berlebihan yang biasanya tidak bermakna, impulsif, dan gelisah.

Ciri tingkah laku jenis ini boleh termasuk:

• Pergolakan psikomotor yang teruk
• Mimikri
• Impulsif

Tingkah Laku Catatonia Malignant atau Lethal

Katatonia malignan atau maut sering dikaitkan dengan jenis teruja. Ia boleh membawa kepada disregulasi autonomi (termasuk perubahan drastik dalam tekanan darah, kadar denyutan jantung, suhu dan kadar pernafasan), dan tahap kesedaran yang diubah.

Catatonia jenis ini boleh membawa maut dan memerlukan perhatian perubatan segera. Tingkah laku dan gejalanya termasuk:

• Hipertermia
• Perubahan tekanan darah
• Perubahan kadar jantung
• Perubahan kadar pernafasan
• Delirium
• berpeluh

simptom

Gejala katatonia adalah luas dan akan berbeza berdasarkan jenisnya.

Menurut DSM-5, sekurang-kurangnya tiga daripada 12 gejala di bawah harus hadir untuk memenuhi kriteria untuk diagnosis katatonia:

• Stupor
• Katalepsi
• Mutisme
• Fleksibiliti berlilin
• Negativisme
• Posturing
• perangai
• Stereotaip
• Pergolakan
• Meringis
• Echolalia
• Echopraxia

Kadangkala katatonia melibatkan keengganan untuk makan. Ini boleh menyebabkan kekurangan zat makanan dan dehidrasi—ini tidak semestinya simptom katatonia, tetapi ia adalah akibat daripada beberapa tingkah laku katatonik.

punca

Dari segi sejarah, catatonia telah diklasifikasikan sebagai subjenis skizofrenia. Pada tahun 1994, “catatonia sekunder kepada keadaan perubatan” telah ditambahkan pada DSM, kerana telah menjadi jelas bahawa orang yang mempunyai banyak keadaan boleh mengalami katatonia.

Pada tahun 2013, DSM-5 baharu telah mengubah klasifikasi catatonia, kini menyenaraikannya sebagai sindrom bebas, serta penentu untuk banyak diagnosis utama.

Catatonia dikaitkan dengan lebih 100 keadaan perubatan.

Syarat-syarat ini termasuk:

• Metabolik
• Autoimun
• Meradang
• berjangkit
• Neoplastik
• Akibat dadah (antipsikotik, imunosupresan, antibiotik, ubat terlarang)

Satu kajian 2020 meneliti kes catatonia pada seorang lelaki yang mempunyai COVID-19. Kajian itu menyatakan bahawa disebabkan oleh ciri neuroinvasifnya dan tiada penjelasan perubatan lain, SARS-coV-2 menyebabkan katatonia pada pesakit ini. Ini adalah kajian pertama yang mengaitkan catatonia dengan coronavirus.

Mungkin sukar untuk mengenal pasti punca biologi tunggal katatonia kerana sindrom ini berlaku dalam konteks pelbagai gangguan yang berbeza. Para saintis mencadangkan bahawa penyelewengan dalam asid gamma-aminobutyric (GABA) dan sistem neurotransmitter glutamat boleh menyumbang kepada katatonia.

Kajian penyelidikan pengimejan otak telah menemui penurunan aktiviti keadaan rehat dan penurunan pengaktifan tugas di kawasan motor korteks hadapan dan parietal yang dikaitkan dengan katatonia.

Laporan lain telah menemui peningkatan aktiviti di kawasan pramotor, khususnya dalam catatonia jenis akinetik.

Akhirnya, lebih banyak penyelidikan perlu dilakukan untuk membuat kesimpulan tentang perubahan aktiviti otak dan punca lain katatonia.

Diagnosis

Untuk didiagnosis dengan katatonia, seseorang mesti mempunyai tiga daripada 12 gejala yang disenaraikan dalam DSM-5.

Jika anda mempunyai tanda-tanda catatonia, pembekal penjagaan kesihatan anda akan melengkapkan penilaian neuropsikiatri yang menyeluruh. Ini mungkin termasuk alat saringan catatonia, seperti Skala Penilaian Bush-Francis Catatonia, Skala Penilaian Catatonia Northoff atau Skala Penilaian Braunig Catatonia.

Tiada ujian makmal yang boleh mendiagnosis katatonia. Walau bagaimanapun, pengamal anda boleh memerintahkan kiraan darah lengkap (CBC), panel metabolik, besi serum, analisis cecair serebrospinal dan skrin ubat, antara ujian lain, untuk menolak keadaan asas atau punca yang berpotensi.

Diagnosis Catatonia akan dikelaskan sebagai salah satu daripada yang berikut:

• Catatonia dikaitkan dengan gangguan mental lain (catatonia specifier)
• Gangguan katatonik disebabkan oleh keadaan perubatan lain
• Katatonia yang tidak ditentukan

Rawatan

Adalah sangat penting untuk mendapatkan rawatan untuk catatonia. Bukan sahaja keadaan ini sangat menyekat nyawa, tetapi ia boleh membawa kepada komplikasi yang mengancam nyawa. Nasib baik, catatonia sangat boleh dirawat, dan ia mempunyai prognosis yang baik apabila ia dirawat.

Bukti klinikal menyokong dua laluan rawatan utama untuk katatonia: benzodiazepin, dan terapi Electroconvulsive (ECT).

Ubat

Kajian sistematik 2018 mendapati bahawa benzodiazepin adalah rawatan yang paling kerap dikaji untuk catatonia. Dan lorazepam ialah ubat yang paling banyak dikaji, dengan dos antara 2 miligram (mg) hingga 16 mg sehari, tetapi kadangkala dos yang lebih tinggi diperlukan.

Remisi katatonia dalam kajian ini berkisar antara 66-100%. Pesakit dengan simptom catatonia jangka panjang mungkin tidak bertindak balas juga terhadap rawatan.

Adalah penting untuk ambil perhatian bahawa, selain daripada clozapine, ubat antipsikotik secara amnya harus dielakkan di kalangan orang yang mengalami katatonia. Antipsikotik sebenarnya boleh memburukkan gejala katatonia, yang merupakan satu lagi sebab bahawa diagnosis yang tepat adalah sangat penting.

Terapi Elektrokonvulsif

ECT berkesan untuk merawat katatonia, tetapi ia biasanya digunakan sebagai rawatan barisan kedua selepas percubaan ubat.

Rawatan ECT memerlukan anestesia am. Rawatan ini biasanya dilakukan secara dua hala (di kedua-dua belah otak) dan pada dos purata tiga kali seminggu. Kadar kejayaan ECT untuk remisi catatonia adalah antara 59-100% merentas penyelidikan sedia ada.

Dalam kes yang jarang berlaku, ECT boleh digunakan sebagai rawatan barisan pertama untuk orang yang mempunyai katatonia malignan dan gejala yang mengancam nyawa. Pada mulanya, rawatan biasanya diberikan setiap hari.

ECT boleh menyebabkan kesan sampingan kognitif. Penyedia penjagaan kesihatan anda akan membincangkan kebaikan dan keburukan ECT berhubung dengan situasi unik anda sebelum mengesyorkannya untuk anda.