Kaedah irama kawalan kelahiran, juga dikenali sebagai perancangan keluarga semulajadi atau kesedaran kesuburan, ialah proses menjejaki kitaran haid bulanan anda untuk membantu anda sama ada mengelakkan kehamilan atau hamil.
Wanita subur hanya beberapa hari sahaja setiap bulan. Jika anda ingin hamil, kaedah irama boleh membantu anda mengenal pasti hari-hari apabila anda berkemungkinan besar hamil (sebelum ovulasi) atau, jika anda ingin mengelakkan kehamilan, apabila anda tidak sepatutnya melakukan hubungan seks.
Artikel ini akan membincangkan cara menggunakan kaedah irama sebagai satu bentuk kawalan kelahiran.
:max_bytes(150000):strip_icc()/GettyImages-1095983520-be3a7410261f45daa8653a9858b89e72.jpg)
Imej YakobchukOlena / Getty
Kitaran Haid
Tubuh wanita melalui kitaran haid, iaitu satu siri proses yang berulang secara semula jadi, setiap bulan semasa tempoh melahirkan anak.
Apabila anda tidak hamil, hormon (bahan kimia yang dihasilkan oleh badan anda) menyebabkan anda datang haid, iaitu penumpahan lapisan rahim anda. Kebanyakan bulan, badan anda akan menghasilkan telur lain, dan jika telur tidak disenyawakan, kitaran bermula semula.
Cara Mengesan Kesuburan
Kaedah irama bergantung pada penjejakan rapat hari-hari anda berkemungkinan besar akan ovulasi. Selepas haid, tahap hormon estrogen mula meningkat, menyebabkan kantung kecil, yang dikenali sebagai folikel, dalam ovari anda menghasilkan telur yang lain. Apabila anda ovulasi, telur bergerak ke dalam tiub fallopio, di mana sperma boleh menyuburkannya, mengakibatkan kehamilan.
Kebanyakan wanita akan mengalami ovulasi di suatu tempat antara hari ke-11 dan hari ke-21 kitaran mereka. Ovulasi mungkin tidak berlaku pada hari yang sama setiap bulan, walaupun, dan jika anda sakit atau tertekan, sebagai contoh, kesihatan anda boleh menjejaskan kitaran anda.
Terdapat beberapa cara untuk mengira hari dalam kitaran haid anda untuk mengenal pasti bila anda berkemungkinan besar untuk subur.
Keberkesanan Kaedah Irama
Disebabkan usaha yang diperlukan untuk mengesan ovulasi dengan betul, kaedah irama tidak berkesan seperti bentuk kawalan kelahiran yang lain. Walau bagaimanapun, jika anda mempunyai kebimbangan kesihatan yang menghalang anda daripada menggunakan kaedah kawalan kelahiran yang lain, kebanyakannya berasaskan hormon—atau anda mempunyai sebab agama atau alasan lain untuk memilih kawalan kelahiran semula jadi—kaedah irama adalah alternatif. Bincangkan pilihan kawalan kelahiran anda dan kaedah irama dengan pembekal penjagaan kesihatan anda.
Kaedah Irama Kalendar Tradisional
Kaedah kawalan kelahiran kalendar tradisional bergantung kepada anda untuk menjejaki data daripada kitaran haid anda sebelum ini untuk meramalkan hari subur anda.
Kaedah irama kalendar tradisional termasuk langkah-langkah berikut:
- Jejaki kitaran haid anda pada kalendar selama sekurang-kurangnya enam bulan sebelum menggunakan kaedah irama.
- Setiap bulan, tandakan hari pertama haid anda, kemudian hitung bilangan hari sehingga hari pertama haid anda yang seterusnya. Hari antara haid anda mungkin berbeza-beza. Contohnya, satu bulan mungkin 28 hari dan bulan berikutnya mungkin 27 hari.
- Cari hari subur pertama anda dengan mencari bilangan hari terpendek antara haid dan tolak 18. Contohnya, jika hari terpendek anda ialah 28 hari, tolak 18 untuk mendapatkan 10.
- Gunakan nombor itu untuk mengira hari dari hari pertama haid anda. Itu mungkin hari pertama subur anda.
- Cari hari subur terakhir dengan mencari kitaran terpanjang yang anda jejak dan tolak 11. Katakan kitaran terpanjang anda ialah 30 hari, jadi tolak 11 untuk mendapatkan 19.
- Gunakan nombor itu untuk mengira hari dari hari pertama haid anda. Ini mungkin hari subur terakhir anda.
Kaedah kalendar memberi anda gambaran kasar tentang masa anda mungkin subur, tetapi ia tidak tepat atau 100% berkesan.
Kaedah Hari Standard
Jika kitaran haid anda sangat teratur dan antara 26 dan 32 hari, anda boleh mencuba kaedah perancang keluarga hari biasa.
Ia termasuk langkah-langkah berikut:
- Gunakan kalendar atau apl untuk mengira hari dari hari pertama haid anda. Jangan melakukan hubungan faraj antara hari ke-8 dan hari ke-19 kitaran haid anda.
- Jika anda melakukan hubungan seks dalam tempoh ini, gunakan beberapa bentuk kawalan kelahiran lain jika anda tidak mahu hamil.
- Anda boleh menggunakan manik pada rentetan, dipanggil CycleBeads, sebagai alat visual untuk membantu anda menjejaki kitaran anda. Terdapat juga pelbagai aplikasi yang boleh membantu anda menjejaki hari.
Faktor yang Mempengaruhi Hari Standard
Jika anda baru-baru hamil, sedang menyusu, atau telah mengambil pil perancang, kaedah pengesanan kitaran akan menjadi kurang dipercayai. Rujuk pembekal penjagaan kesihatan anda sebelum anda mula menggunakan perancangan keluarga semula jadi.
Tanda-tanda Ovulasi Lain
Kaedah irama tidak berkesan seperti bentuk perancangan keluarga yang lain. Jika anda memilih untuk menggunakannya, anda juga boleh melihat perubahan dalam badan anda yang boleh membantu anda mengenal pasti apabila anda subur.
Perubahan dalam Lendir Serviks
Cecair serviks akan menjadi lebih tebal, seperti konsistensi putih telur, apabila anda hampir dengan ovulasi. Selepas ovulasi, anda akan mempunyai lebih sedikit pelepasan lendir.
Perubahan Tekstur dan Kedudukan Serviks
Apabila anda subur, serviks anda bergerak lebih tinggi di dalam badan anda. Anda mungkin merasa sukar untuk mencapai dengan jari anda berbanding masa lain dalam kitaran anda. Serviks anda akan berasa lebih lembut, lembap dan lebih terbuka, yang merupakan perubahan yang memudahkan persenyawaan berlaku.
Suhu badan
Apabila anda ovulasi, suhu badan anda meningkat sedikit, kurang daripada 0.5 darjah. Anda boleh menggunakan termometer suhu badan basal untuk mengesan peningkatan ini, yang sangat tepat dan menunjukkan perubahan suhu kepada satu persepuluh (0.1) darjah.
Periksa suhu anda dengan teliti pada masa yang sama setiap hari apabila anda berehat. Lama kelamaan, anda akan mula melihat corak dan meramalkan bila anda berkemungkinan mengalami ovulasi.
Jalur Ujian Ovulasi
Jalur ujian ovulasi, yang boleh anda beli dalam kit over-the-counter, boleh memberitahu anda apabila anda menghampiri ovulasi. Mereka mengukur jumlah bahan yang dipanggil hormon luteinizing, atau LH, dalam air kencing anda.
Jika lonjakan dikesan, anda mungkin akan mengalami ovulasi dalam masa 24-36 jam seterusnya, jadi mulakan menggunakan jalur dua hari sebelum anda fikir anda akan ovulasi, dengan berhati-hati mengikut arahan dalam kit.
Risiko Kaedah Irama
Terdapat beberapa risiko dengan kaedah kawalan kelahiran irama, yang utama ialah ia tidak melindungi anda daripada penyakit menular seksual (STD). Ia juga mengambil masa berbulan-bulan penjejakan untuk mewujudkan corak sebelum anda boleh menggunakannya dengan tepat. Secara umumnya, kaedah perancangan keluarga semula jadi, termasuk kaedah irama, hanya berkesan 76%–88% pada setiap masa.
Ringkasan
Kaedah irama perancangan keluarga adalah cara semula jadi untuk mencegah atau menggalakkan kehamilan. Ia memerlukan perhatian yang teliti terhadap kitaran haid anda dan mencatat hari-hari haid anda, serta mengira bila anda berkemungkinan besar untuk subur. Anda boleh menambahnya dengan mencatat perubahan dalam badan anda atau menggunakan peramal ovulasi, seperti jalur ujian, tetapi ia tidak berkesan seperti kaedah kawalan kelahiran lain jika anda ingin mengelakkan kehamilan.
Memutuskan untuk hamil dan mengelakkan kehamilan adalah isu penting yang dihadapi wanita sepanjang hidup mereka. Jika anda mempertimbangkan kaedah irama kawalan kelahiran, berunding dengan pembekal penjagaan kesihatan anda untuk memastikan anda mempunyai semua fakta dan bahawa anda mentadbirkannya dengan betul.
Soalan Lazim
-
Sejauh manakah keberkesanan kaedah irama?
Pakar telah menganggarkan keberkesanan kaedah irama berada di antara 76% dan 88% berkesan dengan penggunaan biasa, yang memerlukan ketekunan dan perhatian. Ia dianggap sebagai salah satu kaedah kawalan kelahiran yang paling kurang berkesan, tetapi menggabungkannya dengan kaedah lain, seperti memerhati perubahan dalam serviks dan menggunakan jalur ujian ovulasi, boleh meningkatkan keberkesanan.
-
Apakah pilihan kawalan kelahiran lain yang tersedia pada masa ini?
Selain perancangan keluarga semulajadi, termasuk kaedah irama, wanita hari ini mempunyai pelbagai pilihan kawalan kelahiran. Ini termasuk IUD (peranti intrauterin) atau implan, kawalan kelahiran hormon (melalui pil, suntikan, atau cincin yang dimasukkan), dan kaedah penghalang (termasuk kondom, diafragma dan penutup serviks). Bentuk lain seperti spermisida, gel kontraseptif, dan span adalah kurang berkesan.
-
Bagaimana jika saya melakukan hubungan seks apabila saya mungkin mengalami ovulasi?
Jika anda tidak mahu hamil dan bimbang anda mungkin hamil kerana anda melakukan hubungan seks tanpa perlindungan semasa ovulasi, anda boleh menggunakan pil selepas pagi, seperti Pelan B, yang dianggap sebagai kontraseptif kecemasan. Kontraseptif kecemasan tidak 100% berkesan, tetapi ia boleh mengurangkan risiko kehamilan anda dengan ketara jika anda menggunakannya dalam tempoh 72 jam selepas hubungan seks tanpa perlindungan. Anda boleh membeli pil selepas pagi di kaunter di kedai ubat.