Epilepsi adalah gangguan otak yang menyebabkan sawan berulang dan tidak diprovokasi. Doktor anda mungkin mendiagnosis anda menghidap epilepsi jika anda mengalami dua sawan tanpa provokasi atau satu sawan tanpa provokasi dengan risiko lebih tinggi. Tidak semua sawan adalah akibat epilepsi. Sawan mungkin berkaitan dengan kecederaan otak atau sifat keluarga, tetapi selalunya puncanya tidak diketahui sepenuhnya.
Diagnosis epilepsi
Untuk mendiagnosis keadaan anda, doktor anda akan menyemak gejala dan sejarah perubatan anda. Doktor anda mungkin memerintahkan beberapa ujian untuk mendiagnosis epilepsi dan menentukan punca sawan. Penilaian anda mungkin termasuk:
- Peperiksaan neurologi. Doktor anda mungkin menguji tingkah laku anda, kebolehan motor, fungsi mental dan kawasan lain untuk mendiagnosis keadaan anda dan menentukan jenis epilepsi yang mungkin anda alami.
- Ujian darah. Doktor anda mungkin mengambil sampel darah untuk memeriksa tanda-tanda jangkitan, keadaan genetik atau keadaan lain yang mungkin dikaitkan dengan sawan.
Doktor anda juga mungkin mencadangkan ujian untuk mengesan keabnormalan otak, seperti:
- Electroencephalogram (EEG). Ini adalah ujian yang paling biasa digunakan untuk mendiagnosis epilepsi. Dalam ujian ini, elektrod dilekatkan pada kulit kepala anda dengan bahan atau penutup seperti pes. Elektrod merekodkan aktiviti elektrik otak anda. Jika anda menghidap epilepsi, adalah perkara biasa untuk mengalami perubahan dalam corak normal gelombang otak anda, walaupun anda tidak mengalami sawan. Doktor anda mungkin memantau anda pada video semasa menjalankan EEG semasa anda terjaga atau tidur, untuk merekodkan sebarang sawan yang anda alami. Merakam sawan boleh membantu doktor menentukan jenis sawan yang anda alami atau menolak keadaan lain. Ujian ini boleh dilakukan di pejabat doktor atau hospital. Jika sesuai, anda juga mungkin mempunyai EEG ambulatori, yang anda pakai di rumah semasa EEG merekodkan aktiviti sawan dalam tempoh beberapa hari. Doktor anda mungkin memberi anda arahan untuk melakukan sesuatu yang akan menyebabkan sawan, seperti kurang tidur sebelum ujian.
- EEG berketumpatan tinggi. Dalam variasi ujian EEG, doktor anda mungkin mengesyorkan EEG berketumpatan tinggi, yang menjarakkan elektrod lebih rapat daripada EEG konvensional – kira-kira setengah sentimeter antara satu sama lain. EEG berketumpatan tinggi boleh membantu doktor anda menentukan dengan lebih tepat bahagian otak anda yang terjejas oleh sawan.
- Imbasan tomografi berkomputer (CT). Imbasan CT menggunakan sinar-X untuk mendapatkan imej keratan rentas otak anda. Imbasan CT boleh mendedahkan keabnormalan dalam otak anda yang mungkin menyebabkan sawan anda, seperti tumor, pendarahan dan sista.
- Pengimejan resonans magnetik (MRI). MRI menggunakan magnet dan gelombang radio yang kuat untuk mencipta pandangan terperinci tentang otak anda. Doktor anda mungkin dapat mengesan lesi atau kelainan pada otak anda yang boleh menyebabkan sawan anda.
- MRI berfungsi (fMRI). MRI berfungsi mengukur perubahan dalam aliran darah yang berlaku apabila bahagian tertentu otak anda berfungsi. Doktor mungkin menggunakan fMRI sebelum pembedahan untuk mengenal pasti lokasi sebenar fungsi kritikal, seperti pertuturan dan pergerakan, supaya pakar bedah dapat mengelak daripada mencederakan tempat tersebut semasa beroperasi.
- Tomografi pelepasan positron (PET). Imbasan PET menggunakan sedikit bahan radioaktif dos rendah yang disuntik ke dalam vena untuk membantu memvisualisasikan kawasan aktif otak dan mengesan keabnormalan.
- Tomografi berkomputer pelepasan foton tunggal (SPECT). Ujian jenis ini digunakan terutamanya jika anda mempunyai MRI dan EEG yang tidak menentukan lokasi di otak anda tempat sawan itu berasal. Ujian SPECT menggunakan sejumlah kecil bahan radioaktif berdos rendah yang disuntik ke dalam vena untuk mencipta peta 3-D terperinci aktiviti aliran darah dalam otak anda semasa sawan. Doktor juga boleh menjalankan satu bentuk ujian SPECT yang dipanggil penolakan ictal SPECT yang didaftarkan bersama dengan MRI (SISCOM), yang mungkin memberikan keputusan yang lebih terperinci.
- Ujian neuropsikologi. Dalam ujian ini, doktor menilai kemahiran pemikiran, ingatan dan pertuturan anda. Keputusan ujian membantu doktor menentukan bahagian otak anda yang terjejas.
Bersama dengan keputusan ujian anda, doktor anda mungkin menggunakan gabungan teknik analisis untuk membantu menentukan di mana sawan otak bermula:
- Pemetaan parametrik statistik (SPM). SPM ialah kaedah membandingkan kawasan otak yang telah meningkatkan metabolisme semasa sawan dengan otak normal, yang boleh memberi doktor idea di mana sawan bermula.
- Analisis kari. Analisis kari ialah teknik yang mengambil data EEG dan menayangkannya pada MRI otak untuk menunjukkan kepada doktor tempat sawan berlaku.
- Magnetoencephalography (MEG). MEG mengukur medan magnet yang dihasilkan oleh aktiviti otak untuk mengenal pasti kawasan berpotensi timbulnya sawan.
Diagnosis tepat jenis sawan anda dan tempat sawan bermula memberi anda peluang terbaik untuk mencari rawatan yang berkesan.
Bagaimana jika ia bukan epilepsi?
Selepas melihat keputusan ujian anda, doktor anda mungkin mendapati anda tidak mempunyai epilepsi. Anda mungkin mempunyai keadaan perubatan atau psikologi yang menyebabkan kejadian yang kelihatan seperti sawan epilepsi. Dalam kes itu, doktor anda akan merawat keadaan yang anda alami dan bukannya memberi anda ubat anti-sawan.