Proses diagnosis bagi seseorang yang berhadapan dengan simptom penyakit Parkinson kadangkala boleh menyebabkan pesakit dan juga penyedia penjagaan kesihatan mereka kecewa kerana kadar penilaian yang perlahan dan pelbagai ujian yang diperlukan untuk mengesahkan kehadiran penyakit itu dengan yakin. Selalunya, pakar neurologi akan mencari penemuan pemeriksaan fizikal khusus yang klasik kepada penyakit Parkinson, seperti gegaran atau kekakuan semasa berehat.
:max_bytes(150000):strip_icc()/making-his-treatment-easy-to-understand-610452656-386ea404858b45f39ee20d373d2bdd6b.jpg)
Walau bagaimanapun, gejala atau tanda-tanda penyakit Parkinson mungkin tidak jelas. Contohnya, jenis gegaran yang ada mungkin bercampur-campur dan mencadangkan diagnosis yang berbeza. Dalam kes yang tidak dapat disimpulkan seperti ini, penyedia penjagaan kesihatan mungkin mengesyorkan penggunaan ubat pengimejan, dipanggil DaTscan, dan imbasan tomografi terkira (SPECT) pelepasan positron tunggal untuk menangkap imej otak. Baca lebih lanjut untuk mengetahui tentang DaTscan, kes di mana ia mungkin ditetapkan, dan proses untuk menjalani imbasan SPECT untuk mendiagnosis penyakit Parkinson.
Apakah DaTscan?
DaTscan ialah ubat pengimejan, juga dipanggil Ioflupane I 123 atau phenyltropane, yang bertindak sebagai pengesan radioaktif untuk pengangkut dopamin dalam otak. Ubat ini telah diluluskan oleh FDA pada tahun 2011. Ia boleh membantu membezakan diagnosis gegaran penting daripada sindrom Parkinson, seperti penyakit Parkinson atau demensia penyakit Parkinson.
Ubat ini diberikan semasa imbasan SPECT. Teknik pengimbasan ini mengumpulkan imej kawasan tertentu dalam otak yang dipanggil striatum, sekumpulan neuron (sel saraf) dalam ganglia basal subkortikal otak depan. Striatum membantu memudahkan pengangkutan dopamin.
DaTscan disuntik ke dalam aliran darah pesakit dan akhirnya beredar ke otak. Pengesan itu melekat pada molekul yang terdapat pada neuron dopamin dalam striatum yang dipanggil pengangkut dopamin (atau DAT). Pesakit kemudian menjalani imbasan SPECT yang akan menghasilkan imej terminal neuron dopaminergik yang kekal tersedia di striatum.
Pada pesakit dengan diagnosis penyakit Parkinson, atau parkinsonisme (merujuk lebih umum kepada keadaan yang menyebabkan gejala yang menjejaskan pergerakan seperti yang boleh dilakukan oleh Parkinson), kawasan otak ini akan menunjukkan “gelap.” Ini menunjukkan kehilangan sel saraf yang mengandungi dopamin di dalam otak, ciri khas penyakit ini.
Tidak seperti ujian pengimejan lain, DaTscan dengan pengimejan SPECT menilai fungsi otak, bukannya anatomi atau strukturnya. Dalam kebanyakan teknik pengimejan yang digunakan untuk menggambarkan otak, seperti imbasan tomografi berkomputer (CT) atau pengimejan resonans magnetik (MRI), pesakit dengan penyakit Parkinson yang tidak mengalami strok atau tumor akan menjalani imbasan normal. Walau bagaimanapun, DaTscan dan SPECT secara khusus menggambarkan kapasiti dopamin yang sedang digunakan di dalam otak.
Tujuan Pengujian
Dalam diagnosis klinikal standard penyakit Parkinson, pakar neurologi akan mencari empat gejala klinikal kardinal:
- Bradykinesia (pergerakan perlahan)
- Gegaran (dipanggil “pill-rolling,” berlaku semasa rehat)
- Kekakuan (kekakuan)
- Ketidakstabilan postur (postur bongkok dengan berjalan mengesot dan risiko terjatuh)
Sebaik sahaja ditentukan bahawa seseorang mempunyai simptom motor yang tipikal penyakit Parkinson, pembekal penjagaan kesihatan mungkin akan menetapkan terapi dopaminergik. Ubat-ubatan ini–seperti carbidopa-levodopa, ropinirole, pramipexole, atau rotigotine–merawat kehilangan dopamin. Tindak balas positif terhadap terapi adalah tanda diagnosis yang betul.
Walau bagaimanapun, penemuan peperiksaan neurologi ini kadangkala tidak jelas. Sebagai contoh, sesetengah orang mungkin juga mengalami gegaran penting, iaitu gegaran yang berlaku semasa pergerakan. Sebaliknya, gegaran yang dikaitkan dengan penyakit Parkinson cenderung lebih perlahan, mungkin kelihatan seperti seseorang sedang menggulung pil di tangan mereka yang ditekup, dan terutamanya berlaku semasa rehat. DaTscan mungkin memberi manfaat dalam situasi seperti ini apabila gejala bertindih.
Penyedia penjagaan kesihatan juga boleh mengesyorkan DaTscan kepada pesakit yang berminat dengan pilihan rawatan yang lebih intensif untuk penyakit Parkinson, seperti penempatan perangsang otak dalam (DBS) atau campur tangan lain.
Beberapa kajian telah menunjukkan bahawa penggunaan DaTscan mempunyai ketepatan yang serupa dengan diagnosis klinikal semata-mata dalam kes penyakit Parkinson awal. Penyelidikan juga mencadangkan peningkatan keseluruhan dalam keyakinan dalam diagnosis di kalangan doktor, yang turut memberi kesan kepada pengurusan klinikal untuk kira-kira 58% pesakit mereka.
Risiko dan Kontraindikasi
Kesan sampingan yang paling biasa dikaitkan dengan penggunaan DaTscan termasuk yang berikut:
- Pening
- sakit kepala
- Mulut kering
- kelaparan
- Rasa kulit merangkak
- Gatal-gatal
- Ruam
Kesan sampingan yang berpotensi daripada DaTscan cenderung minimum dan lega sejurus selepas ujian tamat. Terdapat juga risiko yang berkaitan dengan pendedahan sinaran dalam imbasan SPECT, namun, ia juga adalah minimum. DaTscan ditadbir melalui suntikan, jadi terdapat risiko teori jangkitan yang lebih serius, atau bahkan tindak balas alahan, di tapak suntikan.
DaTscan dan SPECT tidak disyorkan untuk mereka yang mempunyai hipersensitiviti atau alahan kepada iodin. DaTscan juga bukan pilihan yang baik untuk orang yang mempunyai fungsi buah pinggang atau hati yang berkurangan. Wanita hamil atau menyusukan diberi amaran, kerana kesannya tidak diketahui dan belum dinilai dalam kajian penyelidikan, tetapi populasi ini akan berisiko rendah untuk penyakit Parkinson.
Sebelum Ujian
Jika DaTscan adalah ujian yang sesuai untuk anda, pembekal penjagaan kesihatan anda akan menetapkannya mengikut budi bicara mereka. Suntikan DaTscan dan imbasan SPECT yang disertakan biasanya akan dilakukan dalam perubatan nuklear, atau radiologi, jabatan hospital atau di klinik pesakit luar.
Beberapa hari sebelum ujian ini, pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin meminta anda berhenti mengambil ubat tertentu yang mungkin mengganggu keputusan DaTscan. Biasanya, ubat-ubatan yang digunakan sebagai terapi dopaminergik boleh terus digunakan. Walau bagaimanapun, perangsang dopaminergik tertentu yang bertindak pada sistem saraf pusat mungkin mengganggu DaTscan dan harus dihentikan.
Pembekal penjagaan kesihatan anda juga mungkin meminta anda meningkatkan pengambilan cecair 48 jam sebelum ujian untuk membantu melindungi buah pinggang daripada pengesan. Adalah lebih baik untuk menanggalkan semua perhiasan logam sebelum imbasan.
Semasa Ujian
Sekurang-kurangnya satu jam sebelum mentadbir DaTscan, pembekal penjagaan kesihatan akan memberi anda ubat yang akan mengurangkan jumlah iodin radioaktif daripada DaTscan yang akan pergi ke kelenjar tiroid anda. DaTscan kemudiannya akan disuntik ke dalam aliran darah anda.
Anda mungkin akan diminta untuk berbaring dengan tenang di belakang anda selama kira-kira 20 minit semasa imbasan SPECT. Mesin SPECT adalah besar dan bulat dan akan menangkap imbasan otak anda dari atas anda sambil berputar di sekeliling kepala anda.
Selepas Ujian
DaTscan biasanya merupakan prosedur pesakit luar, jadi anda mungkin bebas untuk pulang ke rumah selepas itu.
Berikutan DaTsan, pembekal penjagaan kesihatan anda mungkin meminta anda untuk terus meningkatkan pengambilan cecair anda untuk kerap mengosongkan pundi kencing anda selama 48 jam pertama selepas imbasan untuk membuang dan melepaskan sebarang pengesan yang tinggal. Ini secara semula jadi akan dipecahkan oleh badan anda tanpa sebarang kesan berterusan.
Mentafsir Keputusan
Pembekal penjagaan kesihatan anda, atau pakar neuro-radiologi atau perubatan nuklear khusus, akan menilai imej daripada imbasan SPECT. Dalam imbasan yang tidak normal, striatum akan kelihatan lebih gelap, menunjukkan kehilangan neuron dopamin, tanda penyakit Parkinson.
Walaupun penilaian ini berfungsi sebagai ujian diagnostik alternatif bagi mereka yang mempunyai gejala atipikal, penggunaan DaTscan malangnya datang dengan beberapa batasan:
- DaTscan tidak dapat membezakan penyakit Parkinson daripada gangguan parkinson neurodegeneratif lain atau diagnosis lain yang memberi kesan kepada tahap dopamin, seperti progresif supranuklear palsy (PSP) atau degenerasi korticobasal (CBD).
- DaTscans pada masa ini tidak digunakan sebagai ujian awal untuk menyaring penyakit Parkinson, dan hanya boleh digunakan selepas gejala motor klasik sudah wujud.
- Ujian ini tidak digunakan pada masa ini untuk menunjukkan perkembangan penyakit atau untuk memberikan maklumat tambahan yang akan menjelaskan tindak balas yang dijangkakan kepada terapi dopaminergik.
- DaTscans tidak menghasilkan sebarang penemuan kuantitatif dan imbasan SPECT hanya boleh dinilai dengan mata. Imbasan boleh salah baca, membawa kepada diagnosis yang salah.
Walaupun terhad, beberapa kajian mendedahkan potensi peranan dan faedah untuk menggunakan ujian ini. Penyelidikan mencadangkan bahawa pada masa hadapan penggunaan DaTscan awal dalam diagnosis penyakit, sebelum rawatan terapi dopamin, mungkin kedua-duanya menjimatkan kos dan memberikan maklumat yang berguna untuk simptom tidak konklusif yang berkaitan dengan penyakit Parkinson.
Kajian awal telah menunjukkan kemungkinan manfaat dalam menggunakan DaTscan sebagai alat pemeriksaan pada pesakit dengan penyakit Parkinson pra-gejala atau pada mereka yang mempunyai penemuan awal hemi-parkinsonian yang ketat (gejala yang mempengaruhi satu pihak), tetapi kajian lanjut diperlukan untuk menentukan kriteria untuk ini. saringan. Belum ada cara yang boleh dipercayai untuk menentukan populasi yang berisiko untuk penyakit Parkinson dan siapa yang boleh mendapat manfaat daripada DaTscan sebagai kaedah saringan.
Penyelidikan semasa terus menyiasat penggunaan imbasan DaTscan dan SPECT sebagai kaedah pemeriksaan sekunder untuk orang yang berisiko untuk menghidap penyakit Parkinson dan sebagai kaedah memantau perkembangan penyakit dan disfungsi dopaminergik striatal dalam pesakit yang dirawat untuk penyakit Parkinson.
Dalam kes tertentu, gejala atau tanda penyakit Parkinson boleh mengelirukan bagi kedua-dua pesakit dan penyedia penjagaan kesihatan, mengakibatkan ketidakpastian diagnosis yang betul. DaTscan yang digunakan semasa pengimbasan SPECT mungkin merupakan alternatif yang baik untuk membantu mengurangkan kekeliruan ini. Perlu diingat bahawa seperti dalam mana-mana ujian perubatan, DaTscans boleh menghasilkan positif palsu dan negatif palsu. Walau bagaimanapun, DaTscan berpotensi untuk mengarahkan anda dan penyedia penjagaan kesihatan anda ke arah yang betul, mengoptimumkan pemilihan pilihan rawatan. Jika anda percaya DaTscan mungkin pilihan yang baik untuk anda, berbual dengan pengamal anda untuk membincangkan konteks klinikal dan keperluan ujian untuk anda.